Tu-142 (, w kodzie NATO „Bear-F Mod 1”) – radziecki/rosyjski morski samolot dalekiego rozpoznania i zwalczania okrętów podwodnych, powstały na bazie bombowca strategicznego Tu-95. Oba napędzane przez śmigła przeciwbieżne.
Historia thumb|left|Tu-142M w towarzystwie amerykańskiego P-3C Orion Prace nad Tu-142 rozpoczęto w 1963 rokuPiotr Butowski, Lotnictwo Wojskowe Rosji Tom II, Warszawa, Wydawnictwo Lampart & Piotr Butowski s.73-74, 1995, , znacznie modyfikując i przerabiając konstrukcję bombowca Tu-95RC. Zmieniono konstrukcje skrzydła, klap, w układzie sterowania zainstalowane wzmacniacze bezzwrotne, usunięto stanowiska strzeleckie. Kadłub został wykonany jako całkowicie hermetyczny. Całkowicie zmieniono wyposażenie. Samolot otrzymał ten sam co Ił-38 system poszukująco-celowniczy Bierkut-95. Pierwszy prototyp wystartował w 1968, a w 1972 roku samolot oficjalnie przyjęto do lotnictwa morskiego ZSRR. W 1972 r. zaczęto projektować nową wersję samolotu Tu-142M (kod NATO – Bear-F Mod 2) z nowym systemem poszukująco-celowniczym Korszun. Później powstały kolejne modyfikacje samolotu. Tu-142M (nazwa rosyjska nie uległa zmianie, kod NATO – Bear-F Mod 3) – przeniesiono antenę magnetometru z owiewki statecznika poziomego na szczyt statecznika pionowego. Tu-142MP – wyposażony w nowy system poszukująco-celowniczy Atlantyda. Tu-142MZ (kod NATO – Bear-F Mod 4) – zmodernizowano system poszukująco-celowniczy Korszun-N oraz system radiohydroakustyczny Zarieczje. Tu-142MR (kod NATO – Bear-J) – wersja nie przeznaczona do zwalczania okrętów podwodnych. Pełni rolę retranslatora, czyli zapewnia łączność np. dowództwa z załogą zanurzonego okrętu podwodnego. Tu-142MN – planowana modernizacja Tu-142, zamierzano instalacje nowego systemu poszukująco-celowniczy Nowełła. Modernizacje jednak wstrzymano.
Dane techniczne Załogę samolotu stanowi 10 osób. Płatowiec identyczny co w Tu-95MS, w późniejszych wersjach wydłużono go o 1,75m. Napęd: Taki jak w Tu-95MS – 4 silniki turbośmigłowe NK-12MP o mocy maksymalnej 11 186 kW każdy. Każdy silnik napędza dwa czterołopatowe współosiowe przeciwbieżne śmigła. Wyposażenie – Stacja radiolokacyjna obserwacji dookrężnej początkowo Bierkut-95, później Korzun-N. System zakłóceń elektronicznych, wyrzutnie pułapek cieplnych i radiolokacyjnych. System łączności satelitarnej. Uzbrojenie – broń znajduje się wewnątrz dwóch komór. Samolot może w nich przenosić boje hydroakustyczne, torpedy, bomby głębinowe, rakietotorpedy, miny. Samolot może też służyć do stawiania min lub do zrzucania tratw ratowniczych rozbitkom.
Użytkownicy Rosja – według szacunków, w 1990 r. posiadała około 55 samolotów Tu-142M i kilka Tu-142MR. Indie – posiadają 8 samolotów Tu-142MK (wersja eksportowa Tu-142M). Podpisano kontrakt na zakup ośmiu Boeingów P-8 Poseidon. Samoloty te mają zastąpić Tu-142Indie planują zakup kolejnych P-8I, "Lotnictwo", nr 11 (2010), s. 4, , które zostały oficjalnie wycofane z linii 29 marca 2017 roku podczas ceremonii, która odbyła się w bazie Arakkonam Naval Air StationIndian Navy retires Tu-142M fleet, „Air Forces Monthly”, nr 5 (2017), s. 6, . Ukraina – po rozpadzie ZSRR otrzymała 2 egzemplarze Tu-142MR.
Przypisy
142 Kategoria:Samoloty patrolowe Kategoria:Samoloty z napędem śmigłowym Kategoria:Samoloty do zwalczania okrętów podwodnych