HMS Gnat — brytyjska kanonierka rzeczna typu (nazywanego także „dużymi kanonierkami chińskimi” — ang. Large China Gunboats), z okresu obu wojen światowych. Był to czwarty okręt o tej nazwie (pol. komar).
Zbudowana razem z bliźniaczymi jednostkami na podstawie zamówienia z lutego 1915, dla patrolowania Dunaju w czasie I wojny światowej, ostatecznie nie trafiła tam podczas wojny, podobnie jak inne jednostki jej typu. Po ukończeniu, została w 1916 przeholowana do Zatoki PerskiejRobert Gardiner (red.): Conway's All the World's Fighting Ships: 1906–1921, US Naval Institute Press, Annapolis, 1985, , s.99-100. Później w 1920 została przebazowana do Chin, by służyć do patrolowania rzeki Jangcy i ochrony tam brytyjskich interesów.
Służba podczas II wojny światowej Po wybuchu II wojny światowej kanonierka została między wrześniem a grudniem 1939 dostosowana do zadań trałowania min. Następnie na przełomie 1940 roku została przeholowana na Morze Śródziemne, do Aleksandrii, gdzie dotarła w listopadzie. Dowódcą był wówczas kmdr ppor. (Lt Cdr) S.R.H. DavonportDon Kindell, ROYAL, DOMINION and INDIAN NAVY SHIPS, JANUARY 1941, Part 2 of 2.
Od listopada 1940 wspierała natarcie brytyjskich wojsk lądowych 8. Armii w kierunku Tobruku, a 9 grudnia 1940 ostrzeliwała Tobruk (m.in. z monitorem HMS i bliźniaczymi HMS „Aphis” i „Ladybird”) Geoffrey B. Mason, HMS Gnat — Insect-class River Gunboat. W nocy 20/21 stycznia 1941 ponownie ostrzeliwała pozycje w Marsa el Shal koło Tobruku, z HMS „Terror” i „Ladybird”Don Kindell, NAVAL EVENTS, JANUARY 1941, Part 2 of 2.
Kanonierka w kolejnych miesiącach w dalszym ciągu służyła bojowo na wschodnim Morzu Śródziemnym. Między innymi, nocami 9/10 i 10/11 kwietnia 1941 ostrzeliwała Bomba koło Derny wraz z HMS „Aphis”, a 14 kwietnia pozycje wojsk koło Sollum. Tego dnia „Gnat” został uszkodzony przez niemieckie bombowce (1 zabity), lecz zdołał powrócił do Mersa MatruhDon Kindell, NAVAL EVENTS, APRIL 1941, Part 1 of 2. W nocy 13/14 maja "Gnat" bombardował lotnisko w Gazali, a w dzień baterie artylerii w TobrukuDon Kindell, NAVAL EVENTS, MAY 1941, Part 1 of 2.
W nocy 19/20 października 1941 „Gnat” ostrzeliwał niemiecką artylerię koło Tobruku. W drodze powrotnej 21 października o 4.45 kanonierka została storpedowana i poważnie uszkodzona przez okręt podwodny U-79 na północ od Bardii, na pozycji . Torpeda oderwała dziób, nie było ofiar w ludziach. Została następnie odholowana do Aleksandrii przez niszczyciel , pod osłoną „Jaguar”, a następnie przez holownik „St. Monace”. Do portu dotarła 23 października, lecz ostatecznie zrezygnowano z remontu (próby dospawania dziobu z bliźniaczej HMS „Cricket” były nieudane)Don Kindell, NAVAL EVENTS, OCTOBER 1941, Part 2 of 2.
Okręt osadzono następnie na mieliźnie koło Aleksandrii i używano jako baterię przeciwlotniczą, do 1944. W 1945 został sprzedany na złom w Aleksandrii.
Zobacz też Judy — maskotka-pies „Gnata”
Przypisy
Bibliografia Geoffrey B. Mason, HMS Gnat — Insect-class River Gunboat w serwisie naval-history.net (dostęp 17-9-2009)
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjskie okręty z okresu II wojny światowej Kategoria:Kanonierki typu Insect