Allanit (ortyt) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego bankiera i mineraloga Thomasa Allana (1777–1833), który go odkrył.
Charakterystyka Właściwości Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowym, igiełkowym. Występuje w skupieniach ziarnistych, promienistych, masywnych, zbitych, igiełkowych, spotykany także w formie pojedynczych ziarn w skale. Jest kruchy, przeświecający do przezroczystego, bywa promieniotwórczy (obecność uranu i toru). Współwystępuje z epidotem, biotytem, monacytem, gadolinitem, kwarcem, skaleniami, magnetytem, ilmenitem, cyrkonem, diopsydem i bastnasytem. Pleochroizm: wyraźny; obserwowane barwy: czerwonobrązowa – brązowożółta – zielonobrązowa Widmo absorpcyjne: nie diagnostyczne Luminescencja: brak Dyspersja: wyraźna do silnej Dwójłomność: 0,018–0,031
Występowanie W kwaśnych skałach magmowych, zwykle w granitach, granodiorytach i sjenitach. Spotykany także w skałach metamorficznych, pegmatytach granitowych oraz pustkach w bazaltach.
Miejsca występowania: Na świecie: Kanada, Norwegia, Szwecja, Grenlandia, Rosja, Republika Malgaska, USA.
W Polsce: występuje w granitach karkonoskich, granitach i pegmatytach strzegomskich oraz porfirze z okolic Radzimowic.
Zastosowanie ma znaczenie naukowe, jest atrakcyjny dla kolekcjonerów, w jubilerstwie wykorzystywany rzadko z powodu ciemnej barwy. Znacznie częściej w galanterii ozdobnej i wyrobach pamiątkarskich. Poszukiwane są kamienie jasnobrązowe, przeświecające. Powszechny jest szlif kaboszonowy.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne artykuły na stronie Webmineral.com: allanit-(Ce), allanit-(La), allanit-(Y) artykuł na stronie Mindat.org: allanit-(Ce), allanit-(La), allanit-(Y)
Kategoria:Krzemiany (minerały) Kategoria:Minerały promieniotwórcze