Kultura prefiguratywna – w ujęciu antropolożki Margaret Mead postulowany typ kultury następujący po kulturze postfiguratywnej i kofiguratywnej, w którym starsze pokolenia uczą się od młodszych, a dzieci symbolizują to, co ma nastąpić. Od kultury kofiguratywnej różni ją to, że światopoglądowe różnice międzypokoleniowe dokonują się w skali globalnej i prowadzą do buntu młodzieży. Niezależnie od społeczeństwa starsze pokolenia nie mają tej wiedzy, które mają ich dzieci, a młode pokolenie dostrzega, że starsi nie radzą sobie w nowych warunkach.
Mead ujmowała zmiany zachodzące w drugiej połowie XX wieku jako wyjątkowe, jednocześnie wskazując zwolenników poglądu, że w teraźniejszości występują zjawiska typowe dla kultury kofiguratywnej, tylko z większym natężeniem. O wyjątkowości miał świadczyć globalny rozłam międzypokoleniowy. Bunt młodych dysydentów miał wiązać się z pojawieniem się społeczności obejmującej cały świat, możliwości zdobywania na całym świecie informacji o tym, co dzieje się w innych częściach świata oraz na możliwości reagowania na nie.
Szybkie tempo zmian prowadzi do konieczności dostosowywania się do nich. Podobnie jak emigranci musieli dostosowywać się do nowych miejsc, tak współcześnie jednostki stają się emigrantami w czasie i muszą dostosowywać się do warunków nowej epoki. Mead postulowała porzucenie typowych dla posfiguratynej kultury metod wychowania oraz potrzebę odkrycia sposobów przekazywania wiedzy i uczenia się, które miałyby być istotne w kulturze prefiguratywnej, m.in. tworzenie otwartych systemów koncentrujących się na przyszłości.
Na początku XXI wieku wskazuje się, że kultura prefiguratywna jest już rzeczywistością, a nie postulatem, na co wpływ miał rozwój techniki, a w szczególności technologii informatycznej, która pozwalała na szybki przepływ wiedzy. Rozmowy na tematy społeczne i moralne przestały być krępujące, ponieważ wiedza o nich stała się powszechna. Dorośli częściej z ufnością wsłuchują się w propozycje dzieci, a akceptowanie doradzania ze strony młodszego pokolenia nie jest przez nich traktowane jako utrata autorytetu rodzicielskiego. Przyjmuje się, że nieformalna odwrócona edukacja może być bardziej skuteczna w relacjach dzieci z ich dziadkami i babciami ze względu na ich większą cierpliwość, czemu sprzyjać może odtwarzanie rodzin wielopokoleniowych.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Psychologia społeczna Kategoria:Rodzaje kultur