mały|Nastawnia dysponująca Częstochowa Stradom thumb|Nastawnia dysponująca stacji Gdynia Główna Nastawnia – w pojęciu ogólnym: budynek lub pomieszczenie wyposażone w urządzenia do zdalnego sterowania pracą stacji kolejowej; na sieci PKP PLK: posterunek techniczny nastawczy wyposażony w urządzenia nastawcze (nastawnice) z funkcją zależności sygnałów na sygnalizatorach od położenia zwrotnic oraz urządzenia blokowe i łączności.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji organizację pracy i sposób postępowania pracowników posterunków technicznych (m.in. nastawni) określa zarządca infrastruktury w przepisach wewnętrznych§ 5 ustęp 2 ..

Nastawnie na sieci PKP Polskie Linie Kolejowe Część stacji kolejowej lub posterunku odgałęźnego, której urządzenia (rozjazdy, semafory) są sterowane z danej nastawnicy, nazywa się okręgiem nastawczym.

Podział nastawni pod względem funkcji w ruchu kolejowym: nastawnia dysponująca – posterunek nastawczy, wyposażony w urządzenia dysponowania semaforami w obrębie całej stacji lub w przydzielonym okręgu nastawczym. Jeżeli nastawnia dysponująca wyposażona jest w urządzenia zdalnego sterowania innymi posterunkami ruchu, to nazywamy ją nastawnią zdalnego sterowania. Jeżeli nastawnia zdalnego sterowania wyposażona jest w urządzenia umożliwiające szeroką integrację i automatyzację działania systemów sterowania ruchem kolejowym w jednym lub kilku okręgach zdalnego sterowania, to nazywamy ją Lokalnym Centrum Sterowania (LCS) mały|Nastawnia dysponująca Szczecin Gumieńce nastawnia wykonawcza – posterunek nastawczy wyposażany w urządzenia sterowania ruchem kolejowym we własnym okręgu nastawczym który nastawia sygnały na semaforach na polecenie dyżurnego ruchu. Nastawnia wykonawcza jest podporządkowana nastawni dysponującej. nastawnia manewrowa – posterunek nastawczy który nastawia zwrotnice i sygnalizatory dla jazd manewrowych. Nastawnia obsługująca zwrotnice w rejonie górki rozrządowej nazywana jest nastawnią rozrządową. Na nastawni dysponującej osobą prowadzącą ruch pociągu jest dyżurny ruchu dysponujący. Na nastawni zdalnego sterowania osobą prowadzącą ruch jest dyżurny ruchu odcinkowy. Oprócz niego na nastawni mogą pracować również inni pracownicy bezpośrednio zaangażowani w ruch kolejowy: dyżurny ruchu pomocniczy, nastawniczy, zwrotniczy.

Nazwa nastawni dysponującej jest skrótem nazwy stacji, na której się znajduje. W przypadku większej liczby nastawni do skrótu nazwy dodawane są kolejne litery alfabetu. Nastawnię wykonawczą oznacza się symbolem nadrzędnej nastawni dysponującej, uzupełnionym o cyfrę 1, w przypadku większej ilości nastawni wykonawczych każda z nich otrzymuje jako wyróżnik kolejną cyfrę (2, 3 itd.). Jeżeli na stacji znajduje się kilka nastawni dysponujących posiadających podległe nastawnie wykonawcze, oznaczenia nastawni wykonawczych są jedno- i dwucyfrowe i są nadawane w taki sposób, by nastawnie wykonawcze na tej samej stacji nie posiadały takiego samego wyróżnika cyfrowego. W tym przypadku najczęściej każda nastawnia dysponująca ma przydzielony pełny zakres dziesiątek (1 – 9, 11 – 19, 21 – 29 itd.), z których to zakresów oznacza się kolejne podległe nastawnie wykonawcze.

Wyposażenie i urządzenia sterowania ruchem kolejowym na nastawniach PKP PLK + Tabela zawierająca informacje publikowane w Raportach Rocznych PKP Polskie Linie Kolejowe20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201820192020202120222023Lokalne Centra Sterowania68101010151919262628273127303643445365Urządzenia Komputerowe29 (1,6%)37 (1,7%)39 (1,8%)43 (1,94%)52 (2,39%)68 (3,19%)99 (5%)108112 (6%)126 (6%)148 (7%)166 (8%)215 (10%)233 (11%)252 (12%)336 (15,7%)379 (18,4%)20,3%473 (23%)27%Urządzenia Przekaźnikowo-Komputerowe2%2%2%2%1,95%2,26%2%b.d.2%2%63 (2%)78 (3%)76 (3%)81 (3%)84 (3%)107 (3,4%)122 (4,1%)4,3%141 (5%)5%Urządzenia Przekaźnikowe42,8%b.d.43,4%42,97%43,11%42,73%43%b.d.43%43%860 (42%)831 (42%)802 (41%)799 (41%)795 (40%)749 (38,9%)722 (37,4%)35,9%645 (35%)33%Urządzenia Elektryczne suwakowe7,1%7,1%7,1%7,19%7,07%7,15%7%b.d.7%7%99 (7%)93 (6%)91 (6%)91 (6%)91 (6%)85 (6,2%)85 (6,1%)6%79 (6%)5%Urządzenia Mechaniczne scentralizowane35,2%34,9%34,3%34,31%34,03%33,73%33%b.d.32%32%1203 (32%)1168 (32%)1116 (31%)1073 (30%)1052 (30%)957 (27,4%)916 (26,1%)25,8%842 (24%)23%Urządzenia Mechaniczne kluczowe11,3%11,2%11,4%11,58%11,45%10,94%10%b.d.10%10%710 (10%)682 (9%)666 (9%)639 (9%)620 (9%)595 (8,4%)566 (8%)7,8%513 (7%)6%Urządzenia dSAT140około 150około 150152152172175b.d.b.d.182b.d.187192204213213227233233241Urządzenia SBL2 474 km2 661 km2 596 km2 552 km2 701 km2 876 kmb.d.b.d.b.d.2 912 km2 780 km2 918 km3 172 km3 197 km3 315 km3 313 km3 458 km3 570 km3 336 km3 541 kmUrządzenia PBL13 920 km14 313 km13 748 km13 512 km13 381 km13 203 kmb.d.b.d.b.d.12 372 km12 285 km12 700 km12 708 km12 665 km12 746 km12 814 km12 856 km12 246 km11 838 km12 092 km Liczba oznacza liczbę lokalnych centrów sterowania, liczbę okręgów nastawczych odpowiedniego typu urządzeń sterowania ruchem lub liczbę urządzeń dSAT

Procent oznacza ile zwrotnic na sieci PKP PLK jest obsługiwanych przez dany typ urządzeń

Zobacz też

Dróżnik przejazdowy Lokalne centrum sterowania posterunek techniczny

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Infrastruktura kolejowa Kategoria:Bezpieczeństwo ruchu kolejowego