mały|Banknot 100 bilionów marek: hiperinflacja, 1924 Reichsbank (z ) – bank centralny Rzeszy Niemieckiej działający od 1 stycznia 1876 do 1948 roku. Bank powstał na miejsce Centralnego Banku Prus krótko po zjednoczeniu Niemiec i powstaniu Cesarstwa Niemieckiego. Pierwszym prezesem Reichsbanku był .
Historia Przed zjednoczeniem Niemiec w 1871 roku istniało 31 centralnych banków emisyjnych (w suwerennych krajach Związku Niemieckiego, 1867–1870 Związku Północnoniemieckiego), a każdy z nich emitował własną walutę. W 1870 roku ustanowiono prawo, które mówiło o przyszłym głównym banku, a w roku 1874 do Reichstagu weszła ustawa o nowym prawie bankowym, została przyjęta po kilku poprawkach w roku 1875. Mimo to 4 spośród dawnych walut istniały aż do roku 1914.
Aż do końca I wojny światowej Reichsbank emitował silną walutę – markę, jednak po klęsce Niemiec w wojnie na skutek bardzo trudnej sytuacji gospodarczej kraju (obsługa długu zaciągniętego przez państwo w czasie wojny, ekonomiczne postanowienia traktatu wersalskiego) waluta zaczęła słabnąć. Najniższą wartość osiągnęła na przełomie lat 1923/1924 w czasie tzw. hiperinflacji, nasilonej po okupacji Zagłębia Ruhry przez wojska francuskie i belgijskie w styczniu 1923 (co miało wymusić spłatę przez Republikę Weimarską reparacji wojennych).
Po reformie walutowej od 30 sierpnia 1924 Reichsbank zaczął emitować nową walutę – Reichsmark, która istniała równolegle do wprowadzonej w listopadzie 1923 Rentenmark emitowanej przez Deutsche Rentenbank. Reichsmarka istniała do czasu reformy walutowej Ludwiga Erharda przeprowadzonej 20 czerwca 1948 w zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec, gdy została zastąpiona przez Deutsche Mark.
Reichsbank został zlikwidowany w 1945 r. w wyniku ustaleń konferencji poczdamskiej. W zachodnich strefach okupacyjnych (później RFN) w jego miejsce powołany został w 1948 r. (Bank Deutscher Länder), przekształcony w 1957 r. w Niemiecki Bank Federalny (Deutsche Bundesbank), a w sowieckiej strefie okupacyjnej Niemiec, później NRD – (od 1968 ), emitujący markę NRD.
Prezesi Reichsbanku 1876–1890: 1890–1908: 1908–1923: Rudolf Havenstein 1923–1930: Hjalmar Schacht 1930–1933: Hans Luther 1933–1939: Hjalmar Schacht 1939–1945: Walther Funk
Bibliografia
Ingo Loose: Die Deutsche Reichsbank im deutsch besetzten Polen während des Zweiten Weltkrieges 1939–1945, in: Magnus Brechtken/Albrecht Ritschl (Hg.), Deutsche Zentralbankiers und der Nationalsozialismus. Tradition, Täterschaft, Tabus. Göttingen: Wallstein, 2026 [Von der Reichsbank zur Bundesbank 1924–1970, Bd. 1], ISBN 978-3-8353-6047-1, S. 109–144. Ingo Loose: Die Deutsche Reichsbank im nationalsozialistischen Eroberungskrieg. Ausbeutung, Kriegsfinanzierung und Raub im besetzten Polen 1939–1945. Göttingen: Wallstein, 2026 [Von der Reichsbank zur Bundesbank 1924–1970, Bd. 3], ISBN 978-3-8353-6182-9, 632 S. Magnus Brechtken, Ingo Loose (Hrsg.): Von der Reichsbank zur Bundesbank. Personen, Generationen und Konzepte zwischen Tradition, Kontinuität und Neubeginn. Deutsche Bundesbank, Frankfurt am Main 2024, ISBN 978-3-95729-977-2. (https://www.bundesbank.de/de/publikationen/berichte/studien/von-der-reichsbank-zur-bundesbank-926388; English edition: https://www.bundesbank.de/en/publications/reports/studies/from-the-reichsbank-to-the-bundesbank-927730).
Przypisy
Kategoria:Dawne banki centralne Kategoria:Historia gospodarcza Niemiec Kategoria:Cesarstwo Niemieckie Kategoria:Banki w Niemczech