Fryderyk Józef Czekaj (ur. 8 czerwca 1949 w Wojcieszowie) – generał dywizji w stanie spoczynku, doktor nauk humanistycznych.
Życiorys W latach 1968–1972 był podchorążym Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu, którą ukończył z tytułem zawodowym inżyniera.
Po ukończeniu szkoły oficerskiej i promocji na stopień podporucznika pełnił służbę w 30 pułku zmechanizowanym w Rzeszowie na stanowisku dowódcy plutonu, a następnie dowódcy kompanii i batalionu zmotoryzowanego. W latach 1977–1980 był słuchaczem Akademii Sztabu Generalnego im. gen. broni Karola Świerczewskiego w Rembertowie. Po ukończeniu studiów i uzyskaniu tytułu oficera dyplomowanego powrócił do macierzystej jednostki w Rzeszowie na stanowisko szefa sztabu – zastępcy dowódcy pułku. W 1983 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 14 pułku zmechanizowanego w Tarnowie. Był ostatnim dowódcą tego pułku, a po jego rozformowaniu w 1988 – pierwszym komendantem 14 Ośrodka Materiałowo-Technicznego w Tarnowie.
W latach 1988–1989 był szefem sztabu – zastępcą dowódcy, a następnie dowódcą Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Syrii (XXX i XXXI zmiana). Jako dowódca kontyngentu uzyskał najwyższą ocenę w historii tej jednostki. Po powrocie do kraju został organizatorem i pierwszym komendantem Wojskowego Centrum Szkolenia dla Potrzeb Sił Pokojowych ONZ w Kielcach. Na tym stanowisku opracował koncepcję szkolenia wojsk dla potrzeb sił pokojowych ONZ, na podstawie której w 1994 zostały przeszkolone między innymi pododdziały brytyjskie i holenderskie.
Od czerwca 1994 do grudnia 1998 dowodził 21 Brygadą Strzelców Podhalańskich w Rzeszowie. Na przełomie 1995 i 1996 ukończył Podyplomowe Studia Operacyjno-Strategiczne w Akademii Obrony Narodowej w Warszawie, a 15 sierpnia 1998 odebrał z rąk Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego akt nominacji na stopień generała brygady. W grudniu 1998 został mianowany szefem szkolenia Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego w Krakowie i jednym z najbliższych współpracowników dowódcy tego związku operacyjno-taktycznego gen. bryg. Zygmunta Sadowskiego.
8 maja 2001 został wyznaczony na stanowisko szefa logistyki Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu, a 14 maja 2002 – na stanowisko szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie. W styczniu 2004 został organizatorem i pierwszym dowódcą 1 Brygady Logistycznej w Bydgoszczy. W następnym roku został wyznaczony na stanowisko szefa logistyki Wojsk Lądowych w Warszawie. W dniu 15 sierpnia 2005 odebrał z rąk Zwierzchnika Sił Zbrojnych RP Aleksandra Kwaśniewskiego nominację na stopień generała dywizji. Od 2 kwietnia 2006 do 30 sierpnia 2007 dowodził Śląskim Okręgiem Wojskowym we Wrocławiu. Po odwołaniu go z tego stanowiska przez ówczesnego ministra obrony narodowej Aleksandra Szczygłę, złożył wypowiedzenie stosunku służbowego i został przeniesiony do rezerwy.
W 2011 został współzałożycielem i prezesem Stowarzyszenia Honorowych Podhalańczyków 21 Brygady Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza z siedzibą w Rzeszowie. W 2018 uzyskał na Wydziale Socjologiczno-Historycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego stopień doktora historii na podstawie rozprawy Działania nocne w doktrynie i praktyce Wojska Polskiego w latach 1921–1939, przygotowanej pod kierunkiem Grzegorza Ostasza i . Został adiunktem na Wydziale Zarządzania Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza i wszedł w skład utworzonej przy nim Rady Biznesu.
Odznaczenia i wyróżnienia W 1998 otrzymał norweski Krzyż Komandorski Orderu Zasługi. W 2000 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.. Otrzymał także Srebrny Krzyż Zasługi, Srebrny i Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”, Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” oraz Złotą Honorową Odznakę Przyjaciół Harcerstwadokumenty.zhp.pl/.../glowny_20070827_142324_rozkaz_l.10_2007.. W 2002 w Sanoku został odznaczony medalem za zasługi dla kombatantów oraz wyróżniony tytułem członka honorowego związku kombatantów. W 2010 otrzymał honorowe obywatelstwo gminy Jasło.
Awanse podporucznik – 1972 porucznik kapitan major podpułkownik pułkownik generał brygady – 15 sierpnia 1998 generał dywizji – 15 sierpnia 2005
Publikacje książkowe Gen. dyw. Fryderyk Czekaj. Wędrówki z mundurem po świecie (wywiad Romana Małka), Wydawnictwo Towarzystwa Przyjaciół Rzeszowa, Rzeszów 2012, . Działania nocne w doktrynie i praktyce Wojska Polskiego w latach 1921–1939, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2019, . TATRY w Bieszczadach. Ćwiczenia taktyczne 21. Brygady Strzelców Podhalańskich pod kryptonimem „TATRY-95” i „TATRY-98”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2023, .
Życie prywatne Jego rodzina pochodzi z Warzyc. Ze związku z Marią ma córkę oraz trzech synów – żołnierzy zawodowych, wśród nich gen. bryg. Dariusza Czekaja. Jego kuzynem jest samorządowiec Stanisław Pankiewicz (długoletni wójt gminy Jasło).
Przypisy
Bibliografia Przegląd Wojsk Lądowych 1999, nr 3, s. 109. Przegląd Wojsk Lądowych 2004, nr 4. Sławomir Galicki, Toleruję jeszcze działkę. Rozmowa z gen. bryg. Fryderykiem Czekajem, szefem szkolenia Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego w Krakowie, „Wojska Lądowe” 2000, 1-15 lipca, nr 6.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Absolwenci Podyplomowych Studiów Operacyjno-Strategicznych w Akademii Obrony Narodowej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Rzeszowskiego Kategoria:Generałowie dywizji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Honorowi obywatele polskich miejscowości Kategoria:Ludzie urodzeni w Wojcieszowie Kategoria:Ludzie związani z Rzeszowem Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Rzeszowskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Norwegia) Kategoria:Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Żołnierze Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Syrii Kategoria:Urodzeni w 1949