thumb|240px|Autograf Abrahama Ostrzegi na nagrobku Róży Orzech na cmentarzu żydowskim w Warszawie thumb|240px|Zakuty w skale – przykład rzeźby symbolicznej na grobie Jana Sieroty w Warszawie Abraham Ostrzega (ur. 1889 w Okuniewie, zm. około 25 sierpnia 1942 w Treblince) – polski rzeźbiarz żydowskiego pochodzenia.
Życiorys Urodził się w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej. Odebrał tradycyjne religijne wykształcenie w jesziwach w Białymstoku i w Brześciu. W latach 1912–1913 kształcił się jako rzeźbiarz w pracowni Henryka Kuny. W 1915 rozpoczął studia w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Należał do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i współtworzył Żydowskie Towarzystwo Krzewienia Sztuk Pięknych. Przez niedługi czas współpracował z Szymonem Kratko.
Początkowo tworzył rzeźby portretowe i symboliczne. Z tego okresu jego twórczości pochodzą Macierzyństwo (1923, rzeźba wyróżniona I nagrodą na wystawie Salon Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w styczniu 1924), Majmonides (1925, obecnie w zbiorach Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie) oraz Prorok (1924). Później zajmował się też rzeźbą pomnikową. Zaprojektował m.in. pomnik Ludwika Zamenhofa dla Białegostoku (1931). Projektował dekoracje teatralne, a w latach 30. XX wieku prowadził wraz z Władysławem Weintraubem przy ul. Mylnej 9a w Warszawie Atelier Zdobnictwa Artystycznego. Wystawiał swe dzieła w Warszawie, Łodzi, Lublinie i Paryżu. thumb|240px|Nagrobek Ruty-Racheli Akawie w Łodzi Największą sławę zyskał jednak jako twórca rzeźby sepulkralnej. Nagrobki jego autorstwa ustawiane były głównie w Warszawie, lecz także w Łodzi (nagrobki Stanisława Heymana i Ruty-Racheli Akawie) oraz w Grodnie (nagrobek poety Lejba Najdusa). Jego nowatorskie podejście, wyrażające się w ekspresjonistycznych, symbolicznych i geometrycznych formach nawiązujących do dawnej sztuki żydowskiej, a także rzeźby figuralne ocierające się lub wręcz łamiące religijne zakazy ukazywania twarzy ludzkiej, zyskało mu uznanie wśród kół postępowych, a wrogość u ortodoksów. Ci ostatni zmuszali wielokroć Ostrzegę do zmiany lub usuwania już wykonanych nagrobków i niejednokrotnie niszczyli lub uszkadzali te obrażające ich uczucia religijne.
Podczas II wojny światowej uwięziony w warszawskim getcie, gdzie uruchomił fabrykę osełek, aby się utrzymać i uchronić przed wywózką. 25 sierpnia 1942, w czasie wielkiej akcji deportacyjnej, został wywieziony do obozu zagłady w Treblince i tam zamordowany.
Twórczość Większość jego dzieł uległa zniszczeniu podczas II wojny światowej. Zachowało się jednak około 60 pomników na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie, m.in.:
Mauzoleum Trzech Pisarzy, grobowiec Gitli Boczke, grobowiec Zygmunta BychowskiegoGrób Zygmunta Bychowskiego w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie, grobowiec Reginy HandelsmanGrób Reginy Handelsman w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie, thumb|240px|Nagrobek Stanisława Heymana w Łodzinagrobek Aleksandra Hochgemain-HomańskiegoGrób Aleksandra Hochgemain-Homańskiego w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie, nagrobek Józefa IzbickiegoGrób Józefa Izbickiego w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie, grobowiec Magnusa KryńskiegoGrób Magnusa Kryńskiego w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie, nagrobek Hirsza Dawida NombergaGrób Hirsza Dawida Nomberga w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej, nagrobek Estery PaveGrób Estery Pave w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej, nagrobek Adolfa PeretzaGrób Adolfa Peretza w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej, nagrobek Ezjasza TenenbaumaGrób Ezjasza Tenenbauma w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej a także pewna liczba nagrobków na nowym cmentarzu żydowskim w Łodzi.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Abraham Ostrzega – więzień T2 na stronie Muzeum Treblinka
Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Okuniewie Kategoria:Ofiary Grossaktion in Warschau Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Rzeźbiarze związani z Warszawą Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Więźniowie i ofiary obozu zagłady w Treblince Kategoria:Zmarli w 1942