Wybory prezydenckie i parlamentarne w Urugwaju w 2009 roku – podwójne wybory, prezydenckie oraz do Zgromadzenia Powszechnego – parlamentu Urugwaju, przeprowadzone 25 października i 29 listopada 2009. Równolegle z I turą wyborów odbyło się także referendum, w którym wyborcy opowiedzieli się przeciw proponowanym zmianom.

W wyborach parlamentarnych większość miejsc w obu izbach zdobyła rządząca centrolewicowa koalicja Szeroki Front. W I turze wyborów prezydenckich zwyciężył jej kandydat, José Mujica, który uzyskał 48% głosów poparcia, przed kandydatem konserwatywnej Partii Narodowej, Luisem Alberto Lacalle, który zdobył 28,9% głosów. 29 listopada 2009, w II turze wyborów prezydenckich, Mujica pokonał Lacalle stosunkiem głosów 52,6% do 43,3%.

Prawybory mały|240px|Kampania na ulicach Montevideo przed prawyborami, czerwiec 2009. Scena polityczna Urugwaju przez dekady była zdominowana przez dwa powstałe w XIX wieku ugrupowania: liberalną Partię Colorado oraz konserwatywną Partię Narodową, które wymieniały się między sobą władzą. Dopiero po wyborach z października 2004 prezydentem kraju została wybrana po raz pierwszy osoba pochodząca spoza tych sił politycznych. Tabaré Vázquez z centrolewicowej koalicji Szeroki Front wygrał wówczas wybory już w pierwszej turze, zdobywając ponad 50% głosów poparcia. Prezydent w Urugwaju wybierany jest na 5-letnią kadencję, jeśli żaden z kandydatów nie uzyska ponad połowy głosów, organizowana jest druga tura głosowania. Udział w wyborach jest obowiązkowy.

28 czerwca 2009 cztery główne partie: Szeroki Front (FA, Frente Amplio), Partia Narodowa (PN, Partido Nacional), Partia Colorado (PC, Partido Colorado) oraz Partia Niepodległościowa (PI, Partido Independiente) przeprowadziły ogólnokrajowe prawybory mające na celu wyłonienie ich kandydatów w wyborach prezydenckich. Udział w prawyborach, w przeciwieństwie do wyborów, nie był obowiązkowy. Spośród 2,6 mln zarejestrowanych wyborców, udział w nich wzięło 1,16 mln osób (44,8%). Najwięcej głosów oddano na kandydatów Partii Narodowej – 46,0% (491 862), następnie na kandydatów Szerokiego Frontu – 41,2% (441 043), a na trzecim miejscu na kandydatów Partii Colorado – 12,0% (128 523). Rezultat prawyborów: Szeroki Front (FA): José Mujica – 52,1% głosów (229 443), Danilo Astori – 39,7% (174 644), Marcos Carámbula – 8,3% (36 425) Partia Narodowa (PN): Luis Alberto Lacalle – 57,1% (280 753), Jorge Larrañaga – 42,3% (210 498) Partia Colorado (PC): Pedro Bordaberry – 72,2% (92 726), José Amorín Batlle – 14,8% (19 000) Partia Niepodległościowa (PI): Pablo Mieres (zwycięzca)

W lipcu 2009 zwycięzcy prawyborów wskazali swoich kandydatów na stanowisko wiceprezydenta. José Mujica z FA i Luis Alberto Lacalle z PN wybrali swoich rywali z prawyborów, odpowiednio Danilo Astoriego i Jorge Larrañagę. Natomiast kandydatem PC został były piłkarz i trener Hugo de León.

Sondaże przedwyborcze Sondaże przed I turą wyborów Sondaże na przestrzeni kilku miesięcy przed wyborami wskazywały na około 10-procentową przewagę koalicji Szerokiego Frontu nad Partią Narodową. Na trzecim miejscu plasowała się Partia Colorado.

Ośrodek badawczyData sondażu José Mujica Luis Alberto Lacalle Pedro Bordaberry Pablo Mieres Niezdecydowani FactumEl FA araña triunfo en primera vuelta. 17–18 października 2009 46,0% 10px 29,0% 10px 13,0% 10px 3,0% 10px 9,0% 10px Cifra 16–18 października 2009 49,0% 10px 32,0% 10px 14,0% 10px 2,5% 10px 2,5% 10px Grupo RadarLa última encuesta de Radar. A la urna, a las dos y a las tres. 10–18 października 2009 48,0% 10px 31,3% 10px 14,9% 10px 3,4% 10px 2,5% 10px Interconsult 2–5 października 2009 44,0% 10px 31,0% 10px 12,0% 10px 3,0% 10px 10,0% 10px FactumFactum: Partido Nacional vuelve a caer y el FA se mantiene estable. październik 2009 44,0% 10px 29,0% 10px 11,0% 10px 3,0% 10px 13,0% 10px Cifra 26–28 września 2009 45,0% 10px 31,0% 10px 12,0% 10px 2,0% 10px 10,0% 10px Equipos MoriA un mes de la elección crecen fuertemente los indecisos. 18–24 września 2009 44,0% 10px 30,0% 10px 10,0% 10px 2,0% 10px 14,0% 10px FactumFA mantiene 12 puntos de ventaja sobre el PN. wrzesień 2009 44,0% 10px 32,0% 10px 11,0% 10px 2,0% 10px 11,0% 10px Grupo RadarEncuesta nacional de Grupo RADAR sobre intención de voto. 12–20 września 2009 45,0% 10px 32,0% 10px 11,0% 10px 3,0% 10px 9,0% 10px Interconsult 12–14 września 2009 45,0% 10px 32,0% 10px 11,0% 10px 2,0% 10px 10,0% 10px Cifra 29 sierpnia-1 września 2009 45,0% 10px 32,0% 10px 10,0% 10px 2,0% 10px 11,0% 10px FactumEl Frente Amplio llega a 46% e iguala a toda la oposición junta. 22–30 sierpnia 2009 46,0% 10px 34,0% 10px 10,0% 10px 2,0% 10px 8,0% 10px Equipos MoriIntención de voto hacia octubre. 19–26 sierpnia 2009 45,0% 10px 34,0% 10px 9,0% 10px 3,0% 10px 9,0% 10px Interconsult 15–17 sierpnia 2009 44,0% 10px 35,0% 10px 10,0% 10px 2,0% 10px 9,0% 10px Cifra 25–29 lipca 2009 44,0% 10px 36,0% 10px 10,0% 10px 2,0% 10px 8,0% 10px Factum 24–29 lipca 2009 45,0% 10px 38,0% 10px 9,0% 10px 1,0% 10px 6,0% 10px Equipos MoriIntención de voto por partido para octubre. 23–30 lipca 2009 44,0% 10px 34,0% 10px 11,0% 10px 1,0% 10px 10,0% 10px InterconsultFA cae 2 puntos; el Partido Colorado crece. 10–12 lipca 2009 42,0% 10px 36,0% 10px 10,0% 10px 2,0% 10px 10,0% 10px

Sondaże przed II turą wyborów Sondaże przedwyborcze, przeprowadzane przed II turą wyborów prezydenckich w pierwszych trzech tygodniach listopada 2009, wskazywały na przewagę José Mujicy nad Luisem Alberto Lacalle rzędu od 6% do 10%. Ośrodek badawczyData sondażu Szeroki Front (FA) Partia Narodowa (PN)Niezdecydowani/N.N. Cifra 21–22 listopada 2009José Mujica 49,7% 41,7%Luis Alberto Lacalle 8,6% Factum 21–22 listopada 2009José Mujica 50,0% 41,0%Luis Alberto Lacalle 9,0% Equipos Mori 19–22 listopada 2009José Mujica 50,0% 41,0%Luis Alberto Lacalle 9,0% Interconsult 19–22 listopada 2009José Mujica 49,6% 42,1%Luis Alberto Lacalle 8,3% Interconsult 14–16 listopada 2009José Mujica 48,0% 42,0%Luis Alberto Lacalle 10,0% Factum 14–15 listopada 2009José Mujica 50,0% 40,0%Luis Alberto Lacalle 10,0% Equipos Mori 11–12 listopada 2009José Mujica 50,0% 42,0%Luis Alberto Lacalle 8,0% Cifra 7–9 listopada 2009José Mujica 49,0% 40,0%Luis Alberto Lacalle 11,0% Factum 7–8 listopada 2009José Mujica 49,0% 40,0%Luis Alberto Lacalle 11,0% Interconsult 31 października- 2 listopada 2009José Mujica 47,0% 40,0%Luis Alberto Lacalle 13,0% Equipos Mori 30 października- 3 listopada 2009José Mujica 50,0% 42,0%Luis Alberto Lacalle 8,0% Factum 30 października – 1 listopada 2009José Mujica 49,0% 42,0%Luis Alberto Lacalle 9,0%

Wybory prezydenckie mały|240px|Od lewej: Luis Alberto Lacalle oraz José Mujica. Do udziału w wyborach uprawnionych było 2,6 mln obywateli. Głównym faworytem był kandydat rządzącego Szerokiego Frontu, José Mujica. W czasie kampanii wyborczej zapowiedział kontynuowanie polityki lewicowego rządu prezydenta Vázqueza, który doprowadził do zmniejszenia bezrobocia w kraju o połowę oraz poszerzył prawa mniejszości (m.in. zezwolił parom homoseksualnym na zawieranie związków cywilnych oraz adopcję dzieci). Jego główny konkurent z konserwatywnej Partii Narodowej, Luis Alberto Lacalle, zobowiązał się do zniesienia wprowadzonego przez prezydenta Vázqueza podatku dochodowego, zmniejszenia liczebności gabinetu oraz przeprowadzenia prywatyzacji przedsiębiorstw.

I turę głosowania z 25 października 2009, z wynikiem 48%, wygrał Mujica. Ponieważ nie zdobył jednak większości co najmniej 50% głosów, 29 listopada 2009 zmierzył się w II turze wyborów z Luisem Alberto Lacalle, który zajął drugie miejsce, zdobywając 29,1% głosów.

Wyniki I tury wyborów prezydenckich Kandydat – Partia polityczna Liczba głosów % José Mujica (Szeroki Front)1 105 262 47,96% Luis Alberto Lacalle (Partia Narodowa)669 942 29,07% Pedro Bordaberry (Partia Colorado)392 307 17,02% Pablo Mieres (Partia Niepodległościowa)57 360 2,49% Raúl Rodríguez da Silva (Asamblea Popular)15 428 0,67% Głosy nieważne 64 387 2,8% Razem 2 304 686 (89,91%) 100% Źródło:

II turę głosowania z 29 listopada 2009, a tym samym całe wybory prezydenckie, wygrał kandydat Szerokiego Frontu, José Mujica, z wynikiem 52,6% głosów poparcia. Luis Alberto Lacalle z Partii Narodowej zajął drugie miejsce, zdobywając 43,3% głosów.

Wyniki II tury wyborów prezydenckich Kandydat – Partia polityczna Liczba głosów % José Mujica (Szeroki Front)1 183 503 52,6% Luis Alberto Lacalle (Partia Narodowa)974 857 43,3% Głosy nieważne 91 661 4,1% Razem 2 250 021 (89,13%) 100% Źródło:

Referendum mały|240px|Broszura wyborcza nawołująca do głosowania na „tak” w referendum. 25 października 2009, razem z wyborami, w Urugwaju odbyły się dwa referenda. Ich przedmiotem było: wyrażenie zgody na głosowanie pocztowe dla obywateli Urugwaju mieszkających poza granicami kraju. wyrażenie zgody na zniesienie prawa o amnestii, które uniemożliwia postawienie przed sądem wojskowym osób podejrzewanych o łamanie praw człowieka w czasie dyktatury wojskowej w latach 1973–1985.

Żadna z proponowanych zmian nie uzyskała akceptacji wyborców (wymagana była większość co najmniej 50% głosów za). Za pierwszą z nich zagłosowało 36,93% wyborców, natomiast za drugą 47,36%.

Wybory parlamentarne W wyborach parlamentarnych wybieranych było 99 deputowanych do Izby Reprezentantów oraz 30 członków Senatu. Minimalną większość mandatów w obu izbach zdobył rządzący Szeroki Front.

Partia polityczna Izba Reprezentantów Senat Liczba głosów % +/− Liczba mandatów +/− Liczba mandatów +/− Szeroki Front (FA) 1 093 869 47,49% 50 -2 16 -1 Partia Narodowa (PN) 657 327 28,54% 30 -6 9 -2 Partia Colorado (PC) 383 912 16,67% 17 +7 5 +2 Partia Niepodległościowa (PI) 56 156 2,44% 2 -1 0 0 Asamblea Popular (AP) 15 166 0,66% 0 0 0 0 Razem 2 303 336 (89,86%) 100% – 99 – 30 -1 Źródło:

Przypisy

Kategoria:2009 w Ameryce Południowej Kategoria:Polityka Urugwaju Kategoria:Urugwaj w XXI wieku Urugwaj 2009 Urugwaj 2009 Urugwaj