Taltuza olbrzymia, taltuza królicza (Orthogeomys grandis) – gatunek ssaka z podrodziny Geomyinae w rodzinie gofferowatych (Geomyidae).
Zasięg występowania Taltuza olbrzymia występuje w zależności od podgatunku: O. grandis grandis – góry południowej Gwatemali. O. grandis alleni – południowa Colima i południowo-wschodnie Jalisco na południe przez wybrzęże do środkowej Oaxacy. O. grandis alvarezi – południowo-środkowa Oaxaca. O. grandis annexus – północno-zachodnie Chiapas. O. grandis carbo – wybrzeże południowo-środkowej Oaxacy. O. grandis engelhardi – wybrzeża Salwadoru. O. grandis felipensis – zachodnio-środkowa Oaxaca do południowo-zachodniej Puebli. O. grandis guerrerensis – północne Guerrero. O. grandis huixtlae – południowe Chiapas. O. grandis latifrons – wybrzeże południowej Gwatemali. O. grandis nelsoni – północno-środkowa Oaxaca. O. grandis pluto – południowo-zachodni Honduras. O. grandis pygacanthus – południowo-wschodnia Gwatemala do Salwadoru. O. grandis scalops – wybrzeże wschodniej Oaxacy O. grandis soconuscensis – zachodnie Chiapas. O. grandis vulcani – południowo-zachodnia Gwatemala.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1893 roku amerykański zoolog Oldfield Thomas nadając mu nazwę Geomys grandis. Holotyp pochodził z Dueñas, w Sacatepequez, w Gwatemali. Jedyny przedstawiciel rodzaju taltuza (Orthogeomys) który opisał w 1895 roku amerykański zoolog Clinton Hart Merriam.
Badania filogenetyczne przeprowadzone w 2016 roku przez Spradling i współpracowników sugerują, że O. cuniculus jest nie do odróżnienia od O. grandis scalops i powinien być traktowany jako jego synonim. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają szesnaście podgatunków.
Etymologia Orthogeomys: orthos „prosty”; rodzaj Geomys (goffer). grandis: „wielki”. annexus: łac. annexus „połączony”, od annectere „połączyć”. carbo: łac. carbo, carbonis „węgiel drzewny”. felipensis: Cerro San Felipe, Oaxaca, Meksyk. guerrerensis: Guerrero, Meksyk. huixtlae: Huixtla, Chiapas, Meksyk. latifrons: łac. latus „szeroki”; frons, frontis „brew, czoło”. nelsoni: dr Edward William Nelson (1855–1934), amerykański zoolog, kolekcjoner ze Stanów Zjednoczonych i Meksyku, prezydent AOU w 1908 roku i prezes United States Biological Survey w latach 1916–1927. pluto: w mitologii rzymskiej Pluton był groźnym bogiem świata podziemnego (tj. czarny). pygacanthus: gr. πυγη pugē „zad, kuper, pośladki”; ακανθα akantha „cierń, kolec”, od ακη akē „punkt”. scalops: gr. σκαλοψ skalops, σκαλοπος skalopos „kret”. soconuscensis: Colonia Soconusco, Chiapas, Meksyk. vulcani: nowołac. vulcani „z wulkanu”, od Wulkana (łac. Volcanus, Vulcanus) w mitologii rzymskiej boga ognia.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 220–300 mm, długość ogona 95–140 mm; masa ciała 480–985 g; samce są zazwyczaj większe i cięższe od samic.
Przypisy Nazwy polskie za:
Etymologia za:
Bibliografia
Kategoria:Gofferowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1893 roku