Stefan Buszczyński (ur. 26 grudnia 1821 w Mołodkowicach na Podolu, zm. 20 października 1892 w Krakowie) – polski publicysta i pisarz polityczny, powstaniec.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej. Ukończył studia humanistyczne na Uniwersytecie Kijowskim. Od 1845 prowadził swoje dobra ziemskie. Debiutował w „Athenaeum” w 1848. Przyjaźnił się z Apollonem Korzeniowskim. W powstaniu styczniowym 1863 był organizatorem i naczelnikiem powiatu mohylewskiego. Zaoczny wyrok kary śmierci za udział zmusił go do emigracji. Przebywał w Szwajcarii, Niemczech, Francji. W Paryżu był członkiem Towarzystwa Historyczno-Literackiego i zarządzał fundacją raperswilską (od 1867), Towarzystwem Naukowym Krakowskim (od 1869) i Akademią Umiejętności (od 1872). Do kraju, do Lwowa powrócił w 1878, a od 1887 roku zamieszkał w Krakowie. Starał się o docenturę na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednak kandydaturę zablokowały środowiska konserwatywne (zwłaszcza Józefa Szujskiego). Publikował w pismach takich jak „Kraj”, „Nowa Reforma”, „Ruch Literacki”. Utrzymywał bliskie kontakty z Polonią amerykańską. Był członkiem Ligi PolskiejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 571..
W młodości związany ze środowiskami radykalnymi, w późniejszym wieku przeszedł na pozycje bardziej zachowawcze, nie wierząc w powodzenie czynu zbrojnego (broszura Cierpliwość czy rewolucja, Paryż, 1862). Jego patriotyczne i demokratyczne poglądy znajdowały odbicie w jego utworach literackich. Do najważniejszych dzieł Buszczyńskiego należało La decadence de l’Europe (1867), którego czytelnikami byli m.in. Napoleon III, Jules Michelet i Wiktor Hugo. W dziele tym opisał szczegółowo wizję przyszłej zjednoczonej Europy, z parlamentem w BrukseliGazeta Wyborcza, 18.08.2011, str. 7 - Rozmowa z prof. Adamem Suchońskim.
Dzieła Podole, Wołyń i Ukraina. Prawa korony polskiej do tych krajów (1862) La decadence de l’Europe (Paryż, 1867) Rany Europy. Statystyczne fakta etnograficznemi i historycznemi notami objaśnione (pierwodruk po niemiecku jako Die Wunden Europa’s, 1875) Ameryka i Europa. Studium historyczne i finansowe z krytycznym na sprawy społeczne poglądem (1876) Rękopis z przyszłego wieku: fantazya społeczna z r. 1881 (także Rękopis XX wieku po Chrystusie; 1881, wydana w Krakowie, 1918) Znaczenie dziejów Polski i walki o niepodległość (1882) Obrona spotwarzonego narodu (1884-1894) Pieśni Antoniego Szaszkiewicza wraz z jego życiorysem, Kraków 1890
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia thumb|Fragment nagrobka Buszczyńskiego na cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Linki zewnętrzne Dzieła Stefana Buszczyńskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Kijowskiego Świętego Włodzimierza Kategoria:Członkowie Ligi Polskiej (1887–1894) Kategoria:Działacze emigracji postyczniowej Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Powiatowi naczelnicy cywilni powstania styczniowego Kategoria:Osoby represjonowane za udział lub pomoc w powstaniu styczniowym (zabór austriacki) Kategoria:Pisarze związani z Kijowem Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Pisarze związani z Paryżem Kategoria:Pisarze związani ze Lwowem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy pisarze romantyzmu Kategoria:Polscy publicyści XIX wieku Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Urodzeni w 1821 Kategoria:Zmarli w 1892