Nowa fala (ang. New Wave) – termin określający nurt w literaturze fantastycznonaukowej, który pojawił się w połowie lat 60. XX wieku. Literatura nowofalowa odeszła od utartych kanonów s-f – fascynacji rozwojem techniki, eksploracją kosmosu, za to zajęła się człowiekiem i jego przeżyciami. Także warsztat pisarski był znacznie bardziej rozwinięty niż w klasycznej fantastyce.
Charakterystyka Andrzej Niewiadowski i Antoni Smuszkiewicz, autorzy Leksykonu polskiej literatury fantastycznonaukowej piszą, że „fantastyczne obrazy malowane przez pisarzy zainteresowanych dokonaniami twórców nowej fali są jedynie projekcjami stanów psychicznych, symbolami niesprecyzowanych tęsknot i niepokojów współczesnego człowieka”.
Dominika Oramus wymienia czynniki, które przyczyniły się do powstania Nowej fali w s-f: „zastąpienie optymizmu pesymizmem, badań przestrzeni kosmicznej eksploracją inner space (kosmosu wewnętrznego) oraz dbałość o poziom literacki”. Dzięki tym czynnikom utwory te „zaczęto uznawać nie za komercyjne opowiastki, ale za sztukę”.
Termin Termin „nowa fala” został zapożyczony od nowej fali w kinie francuskim. Rewolucyjne przemiany w literaturze s-f korespondowały z przemianami kulturowymi: rewolucją seksualną, narastającą niechęcią wobec wojny w Wietnamie, emancypacją kobiet.
Historia Początek Nowej fali w fantastyce wiązany jest z objęciem w 1964 przez Michaela Moorcocka stanowiska redaktora naczelnego pisma „New Worlds”. , historyk zajmujący się fantastyką naukową zasugerował jednak, że doszło do niej także dzięki wkładowi , redaktora naczelnego pisma Galaxy.
Czołowi twórcy i najważniejsze utwory John Brunner – Wszyscy na Zanzibarze Philip José Farmer – Thomas M. Disch – 334 Samuel R. Delany – Babel-17 Roger Zelazny – Pan Światła Harlan Ellison – Nie mam ust, a muszę krzyczeć, antologia Niebezpieczne wizje J.G. Ballard – Brian Aldiss – Ursula K. Le Guin – Lewa ręka ciemności Robert Silverberg – W dół do ziemi James Tiptree Jr. – Miłość to plan, plan to śmierć
Przypisy
Kategoria:Fantastyka naukowa Kategoria:Literatura współczesna Kategoria:Prądy literackie