Parafia św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w Czeladzi, należy do dekanatu czeladzkiego, diecezji sosnowieckiej. Erygowana w 1260 roku.
Historia Pierwsza wzmianka o parafii pojawiła się w 1260 roku, a w 1440 roku kronikarz Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, wzmiankował o istnieniu kościoła pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi, który wówczas należał do diecezji krakowskiej. W 1495 roku pierwszy drewniany kościół wraz z zabudową miasta uległy spaleniu. W latach 1515–1529 zbudowano jednonawowy murowany kościół. W 1649 roku wprowadzono kult obrazu Matki Bożej Pocieszenia, który 5 maja 1651 roku zatwierdził bp krakowski Piotr Gembicki. W 1683 roku kościół odwiedził król Jan III Sobieski, podczas wyprawy na odsiecz Wiednia. W latach 1863–1864 kościół wyremontowano.
W 1904 roku rozpoczęto budowę obecnego murowanego kościoła, według projektu, który wykonał warszawski architekt Hugo Kuder. W 1913 ukończono budowę kościoła w stylu neoromańskim. W 1923 roku podczas pożaru kościoła został zniszczony cudowny obraz Matki Bożej Pocieszenia. W 1925 roku stary kościół rozebrano, a parafia przeszła z diecezji kieleckiej - w skład nowej diecezji częstochowskiej. 28 września 1958 roku bp Zdzisław Goliński dokonał konsekracji kościoła. W latach 1963–1968 artysta Maciej Makarewicz wykonał polichromię. 8 maja 1988 roku przywrócono kult Matki Bożej Pocieszenia. 25 marca 1992 roku parafia weszła w skład nowej diecezji sosnowieckiej. 26 marca 1992 roku kościół odwiedził Nuncjusz Apostolski abp Józef Kowalczykkościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika.
Na terenie parafii znajduje się dom zakonny Karmelitanek Dzieciątka Jezus.
Proboszczowie 1260. ks. Stefan 1325. ks. Świętopełk 1438. ks. Michał Motyka 1489. ks. Michał 1497. ks. Stanisław Hanusborg 1515. ks. Andrzej z Pokrzywnicy 1522–1527. ks. kan. prał. dr Stanisław Borek (oficjał Kurii Rzymskiej) 1527. ks. Wojciech z Pokrzywnicy (bakałarz 7 sztuk wyzwolonych, lekarz królewski) 1550–1572. ks. kan. prof. Stanisław Górski (profesor Akademii Krakowskiej, sekretarz królewski) 1595–1604. ks. kan. Łukasz Sobkowicki (kustosz katedry krakowskiej) 1606–1650. ks. Andrzej Skarżyński (dziekan bytomski) 1650–1655. ks. kan. dr Stanisław Rap 1655–1678. ks. dr Józef Bełza (protonotariusz apostolski) 1678–1706. ks. dr Stanisław Jacek Rembiński 1706–1718. ks. kan. Stanisław Helot Nawoziewicz 1718–1725. ks. kan. Jakub Kopecki (kustosz katedry krakowskiej) 1725–1775. ks. kan. prał. Michał Maurycy z Kownat (kustosz katedry krakowskiej) 1775–1777. ks. kan. Franciszek Ossowski (administrator) 1777–1800. ks. Wawrzyniec Hechtchans 1800–1845. ks. kan. Jakub Krupiński (dziekan siewierski) 1846–1864. ks. kan. Wojciech Janecki 1864–1908. ks. kan. Ludwik Satalecki 1908–1911. ks. kan. Paweł Frelek 1911–1913. ks. kan. Antoni Bożek 1913–1918. ks. Mieczysław RogójskiElenchus Cleri Saecuraris ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1914 (s. 112–113) (łac.) [dostęp 2023-05-18) 1918–1922. ks. Teodor UrbańskiElenchus Cleri Saecuraris ac Regularis Dioecesis Kielcensis pro Anno Domini 1919 (s. 49–50) (łac.) [dostęp 2023-05-18] 1922–1939. ks. Franciszek SiermantowskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioecesis Częstochoviensis pro Anno Domini 1926 (s. 22–23) (łac.) [dostęp 2023-05-18) Katalog Kościołów i Duchowieństwa Diecezji Częstochowskiej na rok 1939 (s. 41) [dostęp 2023-05-18] 1939–1971. ks. kan. prał. Józef Sobczyński (dziekan będziński). 1971–1982. ks. prał. Zygmunt Król. 1981–1985. ks. Antoni Popielarczyk. 1985–2008. ks. prał. Mieczysław Oset (dziekan czeladzki) od 2008 ks. kan. Jarosław Wolski
Zasięg parafii Ulice: Aleja Róż, Armii Krajowej, Asfaltowa, Astrów, Będzińska, Boczna, Boguckiego, Borowa, Bratków, Buczka, Bytomska, Ciasna, Cicha, Ciołkowskiego, Czysta, Cmentarna, Czarnomskiego, Czeczotta, Chopina, Górna, Grodziecka, Jaśminowa, Kacza, Kamienna, Karmelitańska, Katowicka, Kilińskiego, Kościelna, Kosmonautów, Krasonia, 17 lipca, 11 listopada, Lotnicza, Łączna, 1 Maja, Miasta Auby, Mieczyków, Modrzejewska, Moniuszki, Mysłowicka, Narutowicza, Niecała, Niwa, Nowa, Nowopogońska, Ogrodowa, Okrzei, ks. Bolesława Pieńkowskiego, Plac Konstytucji 3 Maja, Podwalna, Plac, Powstania Styczniowego, Przełajska, Reya, Reymonta, Rynek, Rynkowa, Sadowa, Słowiańska, Sobieskiego, Szarych Szeregów, Szpitalna, Spokojna, Sportowa, Spółdzielcza, Storczyków, Strzelecka, Ślepa, Topolowa, Tulipanów, Tuwima, Walna, Waryńskiego, Wąska, Wojkowicka, Wspólna, Wrzosowa, Zacisze, Zielona, Żabia, Żwirki i Wigury, Żytnia.
Przypisy
Bibliografia ks. Mariusz Trąba Opis parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi z 1791 roku (fragment nieodnalezionej wizytacji dekanatu siewierskiego Diecezji Krakowskiej z lat 90. XVIII wieku)
Linki zewnętrzne Informacje o parafii na stronie diecezji sosnowieckiej Parafia Czeladź na mapie Diecezji Kieleckiej z 1890
Stanisława Czeladź