mały|Przykładowa cząsteczka chemiczna – woda. Wzór strukturalny z uwidocznieniem wolnych par elektronowych mały|Przykładowa cząsteczka chemiczna – woda. Model kulowo-prętowy mały|Przykładowa cząsteczka chemiczna – woda. Model wypełnienia przestrzeni mały|Przykładowa cząsteczka chemiczna – woda. Model kulowo-prętowy z uwidocznieniem powierzchni potencjału elektrycznego Cząsteczka, molekuła – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym.
Cząsteczki różnią się od innych indywiduów chemicznych (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego.
W teorii kinetycznej gazów pojęcie cząsteczka często jest używane do opisu gazowej cząstki bez względu na jej budowę. Według tej teorii gazy szlachetne składają się z cząsteczek, pomimo że składają się z pojedynczego, niezwiązanego wiązaniem chemicznym atomu.
Cząsteczka może się składać z atomów jednego pierwiastka, jak w przypadku tlenu (), lub różnych, czego przykładem jest woda (). Układy atomów powiązane oddziaływaniami słabszymi od wiązań kowalencyjnych np.: wodorowymi nie są uważane za cząsteczki chemiczne i są nazywane strukturami supramolekularnymiSupramolecular Chemistry, J.-M. Lehn, Wiley-VCH (1995) ..
Cząsteczki jako składniki materii są powszechne wśród substancji organicznych. Tworzą także większą część hydrosfery i atmosfery.
Rozmiary cząsteczek Większość cząsteczek jest zdecydowanie za mała, by można było je zobaczyć za pomocą metod optycznych – ale są wyjątki. Makrocząsteczka DNA może osiągnąć rozmiary makroskopowe, tak jak inne cząsteczki polimerów. Guma znana z opon czy butów jest pojedynczą molekułą.
Najmniejszą cząsteczką jest dwuatomowa cząsteczka wodoru, , o masie cząsteczkowej 2 Da (zawiera dwa protony i dwa elektrony), z długością wiązania 0,74 Å. Z kolei w roku 2010 otrzymano największą wówczas cząsteczkę syntetyczną o zdefiniowanej strukturze, nazwaną PG5. Składa się ze sfunkcjonalizowanego łańcucha węglowodorowego, na którym zbudowano struktury dendrymeryczne. Cząsteczka ma długość ok. 1 μm i średnicę 10 nm. Zawiera ok. 17 mln atomów, a jej masa cząsteczkowa wynosi ok. 200 mln Da.
Spektroskopia cząsteczkowa Spektroskopia cząsteczkowa zajmuje się odpowiedzią cząsteczki oddziałującej z sygnałem próbkującym o znanej energii (lub częstotliwości, wg równania stałej Plancka). Cząsteczki posiadają skwantowane poziomy energetyczne, które mogą być analizowane przez wykrywanie wymiany energii cząsteczki poprzez absorbancję lub emisję.
Przypisy
Kategoria:Chemia Kategoria:Artykuły, które powinna mieć każda Wikipedia (poniżej 10k)