1656

Wydarzenia w Polsce

17 stycznia – elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm Hohenzollern z Prus książęcych, uznał się lennikiem Szwecji zrywając tym samym zależność lenną od Polski. 22 stycznia – potop szwedzki: na zamku w Łańcucie przekształcono konfederację tyszowiecką w konfederację generalną. 12 lutego – potop szwedzki: Szwedzi oblegli Zamek w Malborku 18 lutego – potop szwedzki: wygrana Szwedów w bitwie pod Gołębiem. 25 lutego – potop szwedzki: rozpoczęło się oblężenie twierdzy Zamość. 9 marca – potop szwedzki: kapitulacja zamku w Malborku 11 marca – potop szwedzki: armia szwedzka zdobyła Jarosław. 15 marca – potop szwedzki: dywizja Stefana Czarnieckiego rozgromiła Szwedów w bitwie pod Jarosławiem. 28 marca – potop szwedzki: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Niskiem. 1 kwietnia – król Polski Jan Kazimierz w katedrze pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie złożył uroczyste śluby, w których ogłosił Matkę Boską Królową Polski i zapowiedział walkę z najazdem szwedzkim aż do zwycięstwa. 6 kwietnia – potop szwedzki: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Kozienicami. 7 kwietnia – potop szwedzki: wygrana wojsk polskich w bitwie pod Warką. 3 maja – potop szwedzki: Szwedzi zdobyli zamek w Gołańczy i wymordowali jego załogę. 7 maja – potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kłeckiem. 1 czerwca – potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kcynią. 26 czerwca – potop szwedzki: w Malborku zawarto traktat pomiędzy elektorem Brandenburgii Fryderykiem Wilhelmem I a królem Szwecji Karolem X Gustawem, na mocy którego elektor, w zamian za pomoc militarną, miał otrzymać 4 województwa, które połączyłyby Prusy Książęce z Branbenburgią. 1 lipca – potop szwedzki: wojska litewskie oraz koronne i masy chłopskie odebrały Warszawę Szwedom. 13 lipca – potop szwedzki: wygrana wojsk szwedzko-brandenburskich w bitwie pod Tykocinem. 28-30 lipca – II wojna północna: bitwa pod Warszawą. 23 sierpnia – położono kamień węgielny pod budowę protestanckiego kościoła Pokoju w Świdnicy. 25 sierpnia – potop szwedzki: dywizja hetmana Stefana Czarnieckiego rozbiła 1500-osobowy oddział szwedzki w bitwie pod Łowiczem. 28 sierpnia – potop szwedzki: zwycięstwo polskie w bitwie pod Lubrzem. 8 października – bitwa pod Prostkami pomiędzy sprzymierzonymi wojskami Rzeczypospolitej i Tatarów pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego a wojskami brandenbursko-szwedzkimi pod dowództwem generała Jerzego Fryderyka Waldecka z posiłkującą go jazdą Bogusława Radziwiłła. 22 października – potop szwedzki: wygrana Szwedów w bitwie pod Filipowem. 3 listopada – zawarto antyszwedzki sojusz Rosji z Polską w Niemieży zwany rozejmem w Niemieży. 10 grudnia – Traktat w Radnot podpisany podczas II wojny północnej, zwany pierwszym rozbiorem Polski (nie doszedł do skutku). Jerzy Lubomirski rozpoczął oblężenie Krakowa. Odbyła się pierwsza udokumentowana piesza pielgrzymka z Łowicza na Jasną Górę.

Wydarzenia na świecie

17 stycznia – Brandenburgia i Szwecja podpisały rozejm w Królewcu. 23 stycznia – francuski filozof Blaise Pascal opublikował pierwszą z 18 części swego dzieła Prowincjałki. 24 stycznia – I wojna willmergska: armia katolicka pokonała protestantów w bitwie pod Villmergen (Szwajcaria). 7 marca – podpisano traktat pokojowy kończący wojnę domową w Szwajcarii. 17 marca – Francesco Cornaro został dożą Wenecji. 2 maja – pożar zniszczył niemiecki Akwizgran. 17 maja – Rosja wypowiedziała wojnę Szwecji. 26 czerwca – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie morskiej pod Hellespontem. 20 listopada – II wojna północna: w Labawie (Polessk) zawarto porozumienie prusko-szwedzkie, dzięki któremu Prusy stały się niezależne od Polski. 6 grudnia – w węgierskiej miejscowości Radnot zawarty został układ o rozbiorze Polski. Układ podpisany został z inicjatywy Karola Gustawa, a przystąpili do niego poza królem szwedzkim: Jerzy Rakoczy (książę siedmiogrodzki), Bohdan Chmielnicki oraz Bogusław Radziwiłł (po śmierci brata Janusza kontynuował politykę proszwedzką). Układ nie został nigdy zrealizowany w związku z przystąpieniem Austrii i Danii do wojny przeciwko Szwecji (traktat w Radnot).

Urodzili się 9 lutego – Róża Venerini, założycielka Zgromadzenia Pobożnych Nauczycielek, święta katolicka (zm. 1728) 31 maja – Marin Marais, francuski muzyk i kompozytor (zm. 1728) 5 czerwca – Joseph Pitton de Tournefort, botanik francuski (zm. 1708) 20 lipca – Johann Bernhard Fischer von Erlach, austriacki architekt i rzeźbiarz (zm. 1723) 26 lipca - Michał Bartłomiej Tarło, polski duchowny katolicki, biskup poznański (zm. 1715) 8 listopada – Edmond Halley, astronom (zm. 1742)

data dzienna nieznana: Katarzyna Tekakwitha, Indianka, święta katolicka (zm. 1680)

Zmarli 21 marca – James Ussher, anglikański arcybiskup (ur. 1581) 27 kwietnia – Gerrit van Honthorst, holenderski malarz i rysownik barokowy (ur. 1592) 5 maja – Władysław Dominik Zasławski-Ostrogski, książę, regimentarz (ur. 1618) 23 lipca – Mikołaj Henel, śląski regionalista, syndyk, biograf, kronikarz, historyk (ur. 1582) 25 października – Francesco Quaresmi, Kustosz Ziemi Świętej, franciszkanin, palestynolog (ur. 1583) 6 listopada – Jan IV Szczęśliwy, król Portugalii (ur. 1604)

data dzienna nieznana: Andrea dell'Aqua, architekt i budowniczy pochodzenia weneckiego, działający w XVII wieku w Polsce (ur. 1584) Michelangelo Rossi, włoski kompozytor, skrzypek i organista epoki baroku (ur. ok. 1601)

Święta ruchome Tłusty czwartek: 24 lutego Ostatki: 29 lutego Popielec: 1 marca Niedziela Palmowa: 9 kwietnia Wielki Czwartek: 13 kwietnia Wielki Piątek: 14 kwietnia Wielka Sobota: 15 kwietnia Wielkanoc: 16 kwietnia Poniedziałek Wielkanocny: 17 kwietnia Wniebowstąpienie Pańskie: 25 maja Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca Boże Ciało: 15 czerwca

Przypisy

*1656