thumb|Kościół św. Wojciecha thumb|Kościół św. Józefa thumb|Pomnik Armii Poznań thumb|Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan Święty Wojciech (niem. St. Adalbert) – część Poznania, w obrębie Osiedla Stare Miasto, znajdująca się na północ od Starego Miasta, na niewielkim wzniesieniu (Wzgórze Św. Wojciecha) w stosunku do okolic Starego Rynku. Za dzielnicę Święty Wojciech uważa się teren przy ulicach: Święty Wojciech, Działowej, Wolnicy i Księcia Józefa.

Historia Prawdopodobnie już w XI w. istniała tutaj osada książęca. W 1244 Przemysł I wymienił wzgórze na osadę przy kościele św. Gotarda, co umożliwiło lokację Poznania na obecnym miejscu w 1253. Od XIII w. Święty Wojciech był osadą z własnymi władzami – burmistrzem, rajcami i ławnikami. W późniejszych wiekach rozwinęło się tutaj znacząco rzemiosło służebne wobec Poznania, m.in. był tutaj browar i gorzelnia. W 1592 powstał cmentarz ewangelicki (dysydencki). W granice Poznania włączone w 1797. W 1793 liczyło 37 domów mieszczanZygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s.227. W XIX i XX w. dzielnicę zabudowano kamienicami, które po II wojnie światowej uległy częściowemu zniszczeniu i zostały zastąpione architekturą socrealistyczną, odnowioną od strony ul. Wolnica przez władze miejskie w początku XXI w., z zachowaniem cech stylowych.

Walory historyczne i krajobrazowe Święty Wojciech jest jedną z tych enklaw Poznania, gdzie zachował się unikatowy klimat historyczny i kulturowy, podkreślony przez wysokiej wartości zabytki, nekropolie i starą zieleń.

Obiekty w obrębie dzielnicy to: Kościół św. Wojciecha w Poznaniu wraz z kryptą zasłużonych i drewnianą dzwonnicą – gotycko-renesansowy (wcześniej romański) z XIII w. (przebudowy z XVI, XVII, XVIII, XIX w.), Kościół św. Józefa i klasztor karmelitów bosych w Poznaniu – barokowy z około 1635–1644, Klasztor karmelitanek bosych w Poznaniu (1945), Pomnik stulecia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (2006), Pomnik Wojciecha Szczęsnego Kaczmarka (2011), Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan, Pomnik Armii Poznań, Lodowisko Bogdanka.

Teren dzielnicy jest popularnym miejscem spacerów mieszkańców Poznania. Marcin Libicki uważa Wzgórze Św. Wojciecha za jedno z najładniejszych miejsc w Poznaniu, natomiast architekt Stanisław Sipiński twierdzi, że jest to miejsce unikatowe w skali europejskiej, mające klimat miast włoskichBogna Kisiel, Poznań krok po kroku, wywiad ze Stanisławem Sipińskim, w: „Mój Poznań” (dodatek do „Głosu Wielkopolskiego”), 29.06.2010, s. 27..

Zobacz też Góra Przemysła Wzgórze Winiarskie Święty Gotard

Przypisy

Bibliografia

Poznań – plan miasta i okolic 1:20.000, Wydawnictwo Pietruska & Mierkiewicz, Poznań 2004, .

Kategoria:Święty Wojciech (Poznań) Kategoria:Upamiętnienie Świętego Wojciecha