thumb|Widok z 96. ulicy na południe; Lexington Avenue widziana w dolnym prawym roku Upper East Side – jedna z dzielnic (neighborhood) nowojorskiego okręgu Manhattan, położona pomiędzy Central Parkiem a East River. Upper East Side leży na obszarze od 59. do 96. ulicy i od East River do Piątej Alei-Central Parku.. Obowiązują tutaj następujące kody pocztowe: 10021, 10022, 10028, 10075, 10128, 10029 i 10065.
Znana w przeszłości jako „dzielnica jedwabnych pończoch”, obecnie Upper East Side utrzymuje status jednej z najbardziej zamożnych i wpływowych części Nowego JorkuThe City Review, Upper East Side, the Silk Stocking District..
Historia thumb|Jeden z wielu historycznych budynków w Upper East Side (45 East 66th Street widziana z Madison Avenue) Podejrzewa się, że przed przybyciem Europejczyków, Upper East Side stanowił przede wszystkim miejsce, w którym swoje obozy rybackie rozbijało indiańskie plemię DelawarówA reconstructed map of the patchwork ecologies of Manhattan island before Europeanization, Sanderson 2009, s. 139.. W XIX wieku Upper East Side wykorzystywany był przez miejscową ludność w celach rolniczych; rozwój i uprzemysłowienie dotarło do tych obszarów za sprawą , która w 1837 roku utworzyła przy 86. ulicy swoją stację kolejową. Punkt ten stanowił wówczas centrum zasiedlonej przez ludność niemiecką dzielnicy . Mniej więcej w połowie XIX wieku rozpoczął się podział gruntów rolnych, które dotychczas pokrywały Upper East Side; procesów tych uniknęły niewielkie skrawki ziemi, zajmujące w sumie niespełna pół kilometra kwadratowegoRoy Rosenzweig, Elizabeth Blackmar: The Park and the People: A History of Central Park, 1992, s. 20–21.„Realty Romance in Old Lenox Farm”..
Jeszcze przed skompletowaniem połączeń kolejowych przy (ukończonych w 1910 roku), „modni” Nowojorczycy, unikając zadymionych okolic powyżej 4. alei (czyli obecnej ), budowali stylowe wille i kamienice wzdłuż Piątej Alei oraz okolicznych ulic, które sąsiadowały z Central Parkiem. Obecność tegoż parku, a także rozwój rynku komercyjnego (w postaci mnożenia ekskluzywnych jak na owe czasy sklepów oraz restauracji) pociągnęła za sobą wzrost cen nieruchomości i samej ziemi. Wiek pozłacany w erze Piątej Alei (jako siedziby prywatnych obiektów mieszkalnych) nie był długotrwały; pierwszym blokiem/kamienicą mieszkalną, która zastąpiła indywidualną willę była w 1916 roku, przy 72. ulicy..
W Upper East Side zaczęła osiedlać się większość przedstawicieli wyższej klasy społecznej Nowego Jorku, włączając w to magnacką rodzinę Rockefellerów., rody polityczne Rooseveltów i KennedychHome.Kennedy Jackie Bio.Clos Mimi., potentatów na rynku tytoniowym i w branży energii elektrycznej, Duke’ówat Divasthesite.com., a także Whitneyów, którzy dorobili się fortuny na wyścigach koni pełnej krwi angielskiejThe Upper East Side Book: Fifth Avenue: 1125 Fifth Avenue.NATIVES OF NEW YORK STILL OWN UPPER FIFTH AVENUE..
W połowie XX wieku nadziemna kolej miejska, która funkcjonowała od lat 80. XIX wieku przy 2. i 3. alei została wyburzona. Ziemie te wykorzystano następnie pod budowę apartamentowców mieszkalnych – pierwszych na tym obszarze.
Geografia Upper East Side rozciąga się od 59. do 96. ulicy, korzystając z kodów pocztowych: 10021, 10022, 10065, 10075, 10028, 10029 i 10128Manhattan Community Data by Zip Code | Manhattan Chamber of Commerce. We Mean Business. New York, NY..
Wielu pośredników w handlu nieruchomościami używa terminu „Upper East Side” w zastępstwie „”, definiując obszary, które leżą na północ od 96. ulicy, by uniknąć negatywnych skojarzeń wśród kupców; wielu z nich uznaje bowiem East Harlem za mniej prestiżową dzielnicę niż Upper East SideIs the Upper East Side Moving North? – New York Times.. Jednakże zgodnie z pocztowym i wyborczym podziałem miasta, East Harlem nie przekracza 96. ulicy i nie jest uznawany za część Upper East Side. Z drugiej strony, mieszkańcy obszarów pomiędzy Piątą Aleją, Central Parkiem i Madison Avenue (czyli ulic od 97. do 110.), są według New York Department of Buildings rezydentami Upper East SideZip Code 10029: East Harlem | Manhattan Chamber of Commerce. We Mean Business. New York, NY..
Demografia Spis powszechny z 2000 roku wykazał, że Upper East Side zamieszkiwało 207 543 osób, zaś gęstość zaludnienia wynosiła 45 649/km²UPPER EAST SIDE – CD 308.. Wedle kryterium rasy, 88,25% mieszkańców Upper East Side reprezentowało rasę białą, 6,14% miało pochodzenie azjatyckie, 5,62% latynoskie, 2,34% było Afroamerykanami, 0,09% miało pochodzenie indiańskie, 0,04% było przybyszami z wysp Pacyfiku; 1,39% mieszkańców dzielnicy reprezentowało inną rasę, zaś 1,74% reprezentowało co najmniej dwie rasy. W 2000 roku 21% populacji Upper East Side urodziło się za granicą Stanów Zjednoczonych; 45,6% z nich pochodziło z Europy, 29,5% z Azji, 16,2% z Ameryki Łacińskiej, zaś 8,7% z innych kontynentów. Na 100 mężczyzn przypadało wówczas 125 kobietSocial Explorer 2000 Demography Map: Median Income in Upper East Side..
W 2000 roku średni dochód per capita wynosił 85 081 dolarów, a tym samym był niemalże dwukrotnie wyższy niż średni dochód per capita przeciętnego amerykańskiego obywatela5. Report for Selected Countries and Subjects.. W tym samym roku 75,6% dorosłych mieszkańców Upper East Side (25+) posiadało wykształcenie licencjackie lub wyższe.
Polityka Upper East Side jest jednym z nielicznych obszarów Manhattanu, gdzie Republikanie stanowią ponad 20% elektoratu. W południowo-zachodniej sekcji dzielnicy, liczba wyborców Republikanów i Demokratów jest mniej więcej równa; jest to tym samym jedyny taki „skrawek” Manhattanu. W pozostałych częściach dzielnicy Republikanie notują od 20 do 40% zarejestrowanych wyborcówWho Are NYC’s Republicans?.
Upper East Side jest również znane jako ważne miejsce pozyskiwania środków politycznych w Stanach Zjednoczonych. Cztery z pięciu kodów pocztowych w kraju, ze względu na wysokość osiąganych składek politycznych, pochodzi z Manhattanu. Najważniejszy kod pocztowy w tym aspekcie, 10021, ulokowany jest właśnie na Upper East Side i to on w 2004 roku wygenerował najwięcej pieniędzy na kampanie prezydenckie George’a W. Busha i Johna Kerry’egoBig Donors Still Rule The Roost..
Gospodarka W dawnych rezydencjach w Upper East Side znajduje się obecnie wiele placówek dyplomatycznych. Przy 934 Fifth Avenue, pomiędzy 74. i 75. ulicą, działa Konsulat Generalny Francji w Nowym JorkuContact & hours of operation.. Konsulat Generalny Grecji w Nowym Jorku znajduje się przy 69 East 79th Street (10021), zajmując budynek, który w przeszłości zamieszkiwał . Konsulat Generalny Włoch w Nowym Jorku zlokalizowany jest przy 690 Park Avenue (10065), zaś Konsulat Generalny Pakistanu w Nowym Jorku znajduje się na 12 East 65-cia Street (10065)Consulate-General of Pakistan in New York.. Z kolei Konsulat Generalny Indii w Nowym Jorku działa przy 3 East 64th Street, pomiędzy Piątą Aleją i Madison AvenueConsulate-General of India in New York..
Do państw, które posiadają swoje placówki dyplomatyczne w Upper East Side należą m.in..: Albania, Białoruś, Bułgaria, Czechy, Irak, Kamerun, Mali, Mjanma, Mongolia, Polska, Serbia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Zielonego Przylądka.
Ceny mieszkań Upper East Side utrzymuje jedną z najwyższych cen za stopę kwadratową w Stanach Zjednoczonych. W 2002 roku średni koszt stopy kwadratowej wynosił 856 dolarów, jednak już w 2006 roku wzrósł do 11 200 dolarów za metr kwadratowyResidential Real Estate; TriBeCa Is Priciest Neighborhood.Charts Miller Samuel..
Jedyne budynki miejskie/komunalne – i , przeznaczone dla osób o niskich lub średnich dochodach, w okolicy Upper East Side znajdują się tuż za północną granicą dzielnicy, na 96. ulicy.
Transport Upper East Side obsługiwana jest obecnie przez jedną linię metra, (4 5 6 <6>), a także lokalne połączenia autobusowe.
Obecnie w fazie konstrukcji znajduje się druga linia metra, , biegnąca wzdłuż . Pierwszy odcinek przebiegał będzie od 96. ulicy do 63. ulicy, gdzie połączy się z ; usługi te świadczone będą przez maszyny kursujące na linii Q. W późniejszych fazach, linia Second Avenue Subway zostanie rozszerzona na północ, do 125. ulicy/Park Avenue w Harlemie, a także na południe, do w ; te usługi świadczyć będą nowe maszyny z linii T.
Zabytki i ośrodki kultury thumb|250px|Metropolitan Museum of Art (po lewej) przy Piątej Alei i 82. ulicy W Upper East Side działają jedne z najbardziej znanych muzeów na świecie. Odcinek muzeów, które położone są wzdłuż Piątej Alei, naprzeciw Central Parku, określany jest obecnie mianem „”; w przeszłości obszar ten miał przydomek „Millionaire’s Row”. Do instytucji kulturowych, które zlokalizowane są w Upper East Side należą m.in.:
Frick Collection Metropolitan Museum of Art
Morgan Library & Museum| National Academy of Design Neue Galerie Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku Whitney Museum of American Art Instytucje polityczne Council on Foreign Relations Hotele Plaza Hotel (technicznie leży w Midtown)
Przypisy
Kategoria:Dzielnice Manhattanu