Ulica generała Józefa Hallera w Katowicach – ulica we wschodniej części Katowic, na przebiegająca przez obszar dwóch dzielnic: Dąbrówka Mała i Szopienice-Burowiec, łącząca ulicę Obrońców Westerplatte przy granicy Roździenia z Burowcem na południu z Dąbrówką Małą na północy. Trasa ta stanowi główną arterię komunikacyjną Burowca, przy której znajduje się historyczne i zabytkowe budynki, a także szereg firm i instytucji publicznych.
Przebieg Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Obrońców Westerplatte obok skweru Hilarego Krzysztofiaka (jeszcze w latach 70. XX wieku znajdowały się tu familoki dla pracowników Huty Metali Nieżelaznych Szopienice). Następnie ulica krzyżuje się z ul. Siewną i dalej z ul. Wandy, prowadzi przez dawny przejazd kolejowo-drogowy obok Miejskiego Domu Kultury Szopienice-Giszowiec w Katowicach. Znajduje się tu osiedle bloków dawnej Huty Metali Nieżelaznych Szopienice. Za skrzyżowaniem z ulicą Konną ul. gen. J. Hallera biegnie obok osiedla Przedwiośnie (ul. Kuśnierska, ul. Pogodna). Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ul. Strzelców Bytomskich, aleją Niepodległości (obok kościoła św. Antoniego z Padwy i placu Żołnierzy Września), za węzłem z al. Walentego Roździeńskiego (S86).
Historia thumb|left|Ulica na mapie z 1933 roku
Droga z Roździenia do Dąbrówki Małej istniała już w XVIII wieku. Została zaznaczona w Atlas Silesiae, wydrukowanej w Norymberdze w 1746 roku. W okresie Cesarstwa Niemieckiego ulica nosiła nazwę Viktoria-Luise-Straße. W latach 1922–1939 i 1945–1950 patronem ulicy był gen. Józef Haller, a w latach 1939–1945 nosiła nazwę Adolf-Hitler-StrasseMichał Bulsa, Dąbrówka Mała. Dzieje dzielnicy Katowic, Katowice 2023, ISBN 978-83-64356-57-5, s. 348.. W latach 1950–1962 nosiła nazwę ul. Juliana Marchlewskiego, 1962–1972 ul. Małej DąbrówkiMichał Bulsa, Dąbrówka Mała. Dzieje dzielnicy Katowic, Katowice 2023, ISBN 978-83-64356-57-5, s. 348., 1972–1991 ul. Zjednoczenia Partii. W rejonie obecnego Skweru Hilarego Krzysztofiaka znajdowała się patronacka kolonia robotnicza PawełMichał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 1: Górny Śląsk, Łódź 2022, s. 97..
Do lat 80. XX wieku część ulicy była wybrukowana (rejon Burowca). Przy dzisiejszej ulicy Kuśnierskiej istniała kolonia robotnicza Jerzy (niem. Georg), założona w drugiej połowie XIX wieku. Przy ul. gen. Józefa Hallera znajdują się dwa osiedla mieszkaniowe: dla pracowników dawnej Huty Szopienice na Burowcu oraz osiedle Przedwiośnie, wybudowane w latach 60. XX wieku. W 1978 roku rozpoczęto prace przy budowie węzła komunikacyjnego z drogą szybkiego ruchu nr 1 (obecnie aleja Walentego Roździeńskiego; DK86). Do końca XX wieku pod numerem 71 istniała scena Capitol Śląskiego Teatru Lalki i Aktora Ateneum, posiadająca 210 miejsc (od 2010 roku siedziba restauracji Karczma Pod Młynem).
Około 1990 roku wyburzono kamienicę przy ul. gen. J. Hallera 2. W 2009 roku wyremontowano skrzyżowanie z aleją Walentego Roździeńskiego i zamontowano sygnalizację świetlną, natomiast w latach 2017–2020 w rejonie ulic gen. J. Hallera i Konnej wybudowano miejski basen. Został otwarty 17 czerwca 2020 roku.
Historyczne obiekty Kamienice mieszkalne (ul. J. Hallera 10, 12 i 16)|thumb Gmach Miejskiego Dom Kultury Szopienice-Giszowiec w Katowicach (ul. J. Hallera 28)|thumb Kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 32)|thumb Kamienice mieszkalne (ul. J. Hallera 56 i 58)|thumb Budynek Zespołu Szkół (ul. J. Hallera 60)|thumb Budynek dawnej sceny Capitol (ul. J. Hallera 71)|thumb thumb|Gamach Miejskiego Przedszkola nr 38 przy ul. J. Hallera 72
Przy ul. generała Józefa Hallera znajdują się następujące historyczne obiekty: obiekt mieszkalny z apteką (ul. J. Hallera 1); narożna kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 4); zabytkowa kamienica (ul. J. Hallera 6), obecnie piekarnia (dawniej bar „Rzepicha”); wybudowana na początku XX wieku, w stylu historyzmu, jako obiekt publiczny; kamienica mieszkalna z oficyną (ul. J. Hallera 8), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu; kamienice mieszkalne (ul. J. Hallera 12, 13a), wybudowane na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu; dom mieszkalny z końca XIX wieku (ul. J. Hallera 13), posiada cechy stylu historyzmu; kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 17), wzniesiona pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu; dom mieszkalny (ul. J. Hallera 18), wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu ceglanego; budynek dawnej „organistówki” (obiekt zburzono 13–16 grudnia 2019 roku); budynek główny Domu Kultury Huty Metali Nieżelaznych (ul. J. Hallera 28), wzniesiony w 1900 roku w stylu historyzmu, następnie przebudowywany w 1930 roku (w stylu funkcjonalizmu) i w 1950 roku (w stylu socrealizmu); obecnie Miejski Dom Kultury Szopienice-Giszowiec; swoją siedzibę mają tu Galeria Antrakt MDK Szopienice, Miejska Biblioteka Publiczna – Filia nr 36 oraz HETMAN Katowice (klub szachowy); kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 32), wybudowana na początku XX wieku w stylu historyzmu z elementami modernizmu; budynek frontowy – dom z oficyną (ul. J. Hallera 34), wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu; dom mieszkalny (ul. J. Hallera 38), wybudowany na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu; zmodernizowany w latach 2018–2019; kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 40), wybudowana w stylu historyzmu ceglanego na początku XX wieku; kamienica – dawna piekarnia (ul. J. Hallera 42), wybudowana w latach dwudziestych XX wieku w stylu modernizmu; nie jest objęta ochroną ze względu na utratę cech zabytkowych wskutek przeróbekUrząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-18]; kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 44), wzniesiona na początku XX wieku w stylu modernizmu z elementami secesji; kamienica mieszkalna (ul. J. Hallera 54), wybudowana na początku XX wieku w stylu historyzmu; kamienice mieszkalne z końca XIX wieku (ul. J. Hallera 56, 58, 58a); kamienice o identycznym, bogatym wystroju ceglanym w stylu historyzmu; budynek szkoły (ul. J. Hallera 60), wzniesiony na początku XX wieku w stylu historyzmu, przebudowany w 1935 roku; krzyż na cokole z figurą Ukrzyżowanego (ul. J. Hallera 60), pochodzący z trzeciej ćwierci XIX wieku, wzniesiony w stylu neogotyku na murowanym postumencie z niszą, w której stoi figurka Matki Boskiej; na pozostałych postumentach istnieje ornament neogotycki i tablica inskrypcyjna z lat 1871–1971; dawna willa Augustyna Rzepki (ul. J. Hallera 70, róg z al. W. Roździeńskiego), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu; w drugiej połowie XX wieku siedziba Wojewódzkiej Przychodni Odwykowej; obecnie siedziba Fundacji Komandor; obiekt jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków; budynek dawnej sceny Capitol Śląskiego Teatru Lalki i Aktora Ateneum (ul. J. Hallera 71), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu, przebudowany w 1945 roku; obecnie siedziba restauracji Karczma Pod Młynem; budynek przedszkola (ul. J. Hallera 72), wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu; obecnie dojście do przedszkola przez dawny podworski park (pl. Żołnierzy Września)' obiekt został wpisany do rejestru zabytków 28 lipca 2023 (nr rej. A/1234/23)WPIS DO REJESTRU ZABYTKÓW (A/1234/23) wkz.katowice.pl [dostęp 2023-08-25].
Infrastruktura Ulica gen. J. Hallera jest drogą publiczną klasy ulicy głównej. Skwer Hilarego Krzysztofiaka zlokalizowany przy ul. gen. J. Hallera w założeniu władz miasta ma być terenem zieleni, pełniącym integrującą funkcję w założeniu urbanistycznym Burowca. Ulicą kursują autobusy Zarządu Transportu Metropolitalnego linii: 70, 72, 74, 108, 109 i 906N, które zatrzymują się na dwóch przystankach znajdujących się na tej ulicy: Burowiec i Burowiec Szkoła.
Instytucje Przy ulicy gen. J. Hallera swoją siedzibę mają: Miejskie Przedszkole nr 38 i 60, przedsiębiorstwa wielobranżowe oraz Zespół Szkół Handlowych im. Bolesława Prusa (Technikum nr 5 i Branżowa Szkoła I Stopnia nr 3).
Zobacz też Kopalnia Węgla Kamiennego Jerzy Ulica Janusza Korczaka w Katowicach Zmiany nazw ulic i placów w Katowicach
Przypisy
Bibliografia
Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2010/2011.
Kategoria:Józef Haller Hallera Kategoria:Dąbrówka Mała Kategoria:Szopienice-Burowiec