Bronisław Waldemar Schönborn (ur. 23 lipca 1909 w Poznaniu, zm. 28 maja 1971 w Krakowie) – polski rysownik i grafik.
Życiorys Urodził się w Poznaniu, gdzie rozpoczął edukację artystyczną pod kierunkiem Adolfa Zawadowskiego. Studiował romanistykę i historię sztuki na Uniwersytecie w Poznaniu. W 1932 roku wyjechał do Włoch, gdzie kontynuował edukację w Perugii (Regia Università per Stranieri di Perugia) oraz w Rzymie (Regia Accademia di Belle Arti).
Po powrocie do Polski działał jako nauczyciel języków obcych oraz współzałożyciel poznańskiego oddziału Towarzystwa Dante Alighieri. W 1938 roku pracował w Warszawie jako tłumacz i sekretarz do spraw międzynarodowych w Naczelnictwie Harcerstwa Polskiego.
W 1945 roku osiedlił się w Krakowie, z którym związał dalsze życie i działalność artystycznąStanisława Opalińska, Wspomnienie o Bronisławie Schönbornie (1909-1971) [w:] „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” nr 20, Kraków 1998.. Poświęcił się dokumentowaniu architektury oraz działalności popularyzatorskiej. Pracował jako przewodnik, wykładowca i autor publikacji dotyczących historii miasta.
Zmarł w Krakowie w 1971 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim.
Twórczość thumb|right|Dziedziniec Collegium Maius w Krakowie, rysunek Bronisława Schönborna (1964)
Dorobek artystyczny Schönborna obejmuje około trzech tysięcy rysunków architektury historycznej Krakowa oraz innych miast polskich i europejskich, dokumentujących budowle, detale architektoniczne oraz układy urbanistyczne.
Jego prace wyróżnia precyzja, dbałość o proporcje i szczegół oraz świadome operowanie światłocieniem. Artysta tworzył głównie w terenie, posługując się ołówkiem, czarną kredką, węglem i tuszem, rzadziej stosował techniki barwne.
Istotną część dorobku stanowią rekonstrukcje nieistniejących obiektów, wykonywane na podstawie materiałów archiwalnych, dawnych planów oraz przekazów ikonograficznychAnna Klimkiewicz, Schönborn i Kraków. Szkice i pasje [w:] B.W. Schönborn, Kraków / Cracovia, Kraków, Austeria, 2012, s. 6-12..
Cykle rysunkowe Twórczość artysty jest uporządkowana tematycznie i ujęta w serie poświęcone wybranym zespołom architektonicznym.
Pro Cracovia – największy cykl twórczości artysty, obejmujący ponad 1600 rysunków dokumentujących architekturę Krakowa. Przedstawia zarówno znane zabytki, jak i mniej rozpoznawalne elementy zabudowy, takie jak portale, podwórza czy fragmenty murów miejskich, dawnych fortyfikacji oraz detale architektoniczne.
Zamek Królewski na Wawelu – cykl rysunków przedstawiających wnętrza komnat wawelskich, realizowany w latach 1957–1960. Obejmuje przedstawienia głównych pomieszczeń i wszystkich 48 komnat zamkowych. Autor poświęcił na jego wykonanie ponad 1900 godzin pracy, odwiedzając Wawel ponad 400 razyBronisław Schönborn w wywiadzie O. Jędrzejczyka, O człowieku, który żył Krakowem [w:] „Gazeta Krakowska”, 5-6 sierpnia 1972, nr 185, s. 5-6..
Portale domów krakowskich – seria dokumentująca portale kamienic krakowskich z różnych epok. Prace odzwierciedlają bogactwo dekoracji architektonicznej w obrębie dzielnic Starego Miasta i Kazimierza.
Dawne warownie Krakowa – cykl przedstawiający elementy dawnych fortyfikacji miejskich, w tym mury obronne, baszty i bramy.
Drogą Królewską na Wawel – seria ukazująca zabytki położone wzdłuż Drogi Królewskiej, prowadzącej od Barbakanu i Bramy Floriańskiej przez Rynek Główny i ulicę Grodzką na Wawel.
Nieznane zakątki Krakowa – cykl poświęcony mniej znanym fragmentom miasta, takim jak podwórza, dziedzińce, przejścia i detale architektoniczne, często pomijanym w tradycyjnych przewodnikach.
Godła domów krakowskich – seria przedstawiająca historyczne godła kamienic, które w dawnej tradycji miejskiej pełniły funkcję identyfikacyjną budynków.
Zabytki polskich miast – teki poświęcone architekturze innych miast Polski, m.in. Poznania, Gdańska, Gniezna, Lublina, Zamościa, Sandomierza, Kazimierza i Tarnowa. Motywacją wiodącą w wyborze szkicowanych obiektów był ich renesansowy charakter i wpływ dawnej sztuki włoskiej.
Wystawy Twórczość Schönborna prezentowana była głównie w Krakowie, w ramach wystaw organizowanych przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, m.in.: Kraków dawny i wczorajszy (1947), Dawne warownie Krakowa (1949), Nieznane zakątki Krakowa (1953), Portale domów krakowskich (1965), Kraków w rysunkach Bronisława Schönborna (1968), Drogą Królewską na Wawel (1968).
Szczególne znaczenie miała wystawa Zamek Wawelski. Czołowy pomnik Tysiąclecia (1960), prezentowana w komnatach Wawelu i podsumowująca wieloletnią pracę artysty.
W 1961 roku prace artysty prezentowano za granicą w ramach cyklu Capolavori dei maestri italiani del Rinascimento in Polonia w Rzymie (Palazzo Venezia) i Florencji (Palagio di Parte Guelfa). Kolejne wystawy, połączone z działalnością odczytową, odbyły się we Francji, m.in. w Paryżu, Narbonne, Tuluzie i Carcassonne.
Pośmiertnie twórczość artysty prezentowano m.in. na wystawach w Krakowie: Zabytki Krakowa w rysunkach Bronisława Schönborna (1972), Bronisława Waldemara Schönborna Porta Cracoviensis (1994), Bronisław Schönborn w 25. rocznicę śmierci (1996), Kraków Bronisława Schönborna (2012), w Poznaniu: Bronisław Schönborn. Katedra na Wawelu (1979), w Kórniku: Przedwojenny Poznań i Wielkopolska w rysunkach B.W. Schönborna (2003), a w roku 1974 także za granicą: w Lipsku, Kijowie i Wielkim Tyrnowie.
Działalność popularyzatorska Schönborn prowadził intensywną działalność popularyzatorską, obejmującą wykłady i odczyty poświęcone historii oraz architekturze Krakowa. W okresie przygotowań do Milenium państwa polskiego wygłosił cykl wykładów 1000 lat architektury Krakowa. Był również autorem serii gawęd Zaczarowaną dorożką przez Kraków, przybliżających dzieje i tradycje miasta. Wystawom zagranicznym towarzyszyły jego wystąpienia wygłaszane w językach obcych, dotyczące kultury polskiej i jej związków z tradycją europejską.
Działalność przewodnicka Istotnym obszarem aktywności Bronisława Schönborna była praca przewodnika po Krakowie. Współpracował z instytucjami zajmującymi się ochroną i popularyzacją dziedzictwa miasta. Oprowadzał liczne delegacje zagraniczne, w tym przedstawicieli świata polityki i kultury. W ciągu kilku lat obsłużył kilkaset grup z różnych krajów. Znany był z biegłej znajomości języków obcych oraz umiejętności przystępnego przekazywania wiedzy, dostosowanego do odbiorcówRoman Hennel, Kraków Schönborna [w:] Bronisław Schönborn, Oglądamy Kraków, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979, s. 7–8..
Recepcja twórczości Dorobek Schönborna jest wysoko oceniany przez historyków sztuki i badaczy architektury. Podkreśla się jego znaczenie dokumentacyjne, szczególnie w odniesieniu do obiektów nieistniejących lub przekształconych.
Rysunki artysty wykorzystywane były w pracach konserwatorskich i rekonstrukcyjnych. Zwraca się uwagę na jego precyzję i kulturę warsztatową, porównywaną do twórczości Giovanniego Battisty Piranesiego. thumb|Grób Bronisława Schönborna Nagrody i wyróżnienia Złota Odznaka Miasta Krakowa (1959) Nagroda Miasta Krakowa (1962) wyróżnienia zagraniczne, w tym medal przyznany po wystawach we Włoszech
Bibliografia Jan Adamczewski, Kraków od A do Z, Kraków 1992 Jerzy Dobrzycki, O Schönbornie [w:] Bronisław Schönborn w 25. rocznicę śmierci, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków 1996 Roman Hennel, Kraków Schönborna [w:] Bronisław Schönborn, Oglądamy Kraków, 1979 Anna Klimkiewicz, Schönborn i Kraków. Szkice i pasje [w:] B.W. Schönborn, Kraków / Cracovia,Kraków, 2012 Ryszard Kosiński, Głowy podwawelskie, Kraków 1965 Stanisława Opalińska, Wspomnienie o Bronisławie Schönbornie [w:] „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa” nr 20, 1998 Bronisław Schönborn, Oglądamy Kraków, Kraków 1979 Bronisław Schönborn, Kraków / Cracovia, Kraków 2012 Bronisław Schönborn [w:] O człowieku, który żył Krakowem, wywiad Olgierda Jędrzejczyka, „Gazeta Krakowska”, nr 185, 5–6 sierpnia 1972 Konrad Tomaszewski, Bronisław Schönborn [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 35, (red. Henryk Markiewicz), Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk im. Tadeusza Manteuffla, Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, Warszawa–Kraków 1994
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Neofilologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1971 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim