Hematokryt (liczba hematokrytowa, wskaźnik hematokrytowy; krew, κριτής; gr. krinein – oddzielać; oznacza się skrótem Ht lub Hct) – stosunek objętości erytrocytów do objętości pełnej krwi. Wyrażany jest zwykle w procentach lub w postaci ułamka (tzw. frakcji objętości).
Sposób oznaczania Klasyczny sposób oznaczania wskaźnika hematokrytowego to metoda mikroskopowa lub makrometoda. Ta druga polega na umieszczeniu krwi w skalibrowanej i heparynizowanej kapilarze. Jeden koniec takiej kapilary uszczelnia się. Wirowanie prowadzi się przy 3000 obrotach na minutę przez około 30 minut lub 6000 obrotach na minutę przez 5 minut. Wysokość osiadłego na dnie słupa erytrocytów w stosunku do wysokości całego słupa próbki jest właśnie szukanym wskaźnikiem.
Prawidłowe wskaźniki: kobiety: 35–45% mężczyźni: 40–50% noworodki 45–60% dzieci do 10 r.ż. ~35% koń: 35% kot 45% krowa: 35% owca: 40% pies: 45% świnia: 40% ptaki: od 26 do 56%
Diagnostyka Spadek poziomu hematokrytu może świadczyć o przewodnieniu albo niedokrwistości. Występuje również po krwawieniach (składniki morfotyczne są wolniej odtwarzane) oraz w trakcie ciąży. Występuje również u młodych zwierząt po spożyciu siary (białka we krwi powodują zwiększenie objętości osocza).
Zwiększenie poziomu następuje w nadkrwistości (np. czerwienica prawdziwa, wtórna i rzekoma). Podwyższony poziom świadczy o odwodnieniu izotonicznym lub jest wynikiem nadprodukcji erytrocytów. Może też być wynikiem wzrostu objętości poszczególnych erytrocytów.
Inne wskaźniki pomocne przy interpretacji wyniku: liczba erytrocytów w litrze krwi całkowita objętość krwi
Zobacz też morfologia krwi
Przypisy
Bibliografia Mała encyklopedia medycyny, PWN, Warszawa 1991,
Kategoria:Badania krwi