Księstwo Kopanickie () – dawne księstwo słowiańskie, leżące na terytorium plemienia Sprewian (obecnie wschodnia część landu Brandenburgii).
Nie wiadomo kiedy dokładnie i w jakich okolicznościach księstwo powstało, jednak na pewno istniało w końcu lat 40. XII w., kiedy jego księciemJedyny potwierdzony źródłowo; jednocześnie niektórzy badacze utożsamiają go z żyjącym równocześnie w Polsce Jaksą z Miechowa. był Jaksa z Kopanicy (1120–1176). Według źródeł archeologicznych większe umocnienia Kopanicy (obecnie dzielnica Berlina) powstały ok. 1100 i być może wkrótce potem doszło do powstania księstwa.
Było księstwem chrześcijańskim, podporządkowanym rzymskokatolickiej archidiecezji gnieźnieńskiejFritze, Wolfgang H. (1982). Frühzeit zwischen Ostsee und Donau. Duncker & Humblot. p. 356. .Cetwiński, Marek (1980). Rycerstwo Śląskie do końca XIII w. Pochodzenie. Gospodarka. Polityka. Wrocławskie Towarzystwo Naukowe. p. 70..
Granice thumb|left|Replika skarbu z Eberswalde (zawierająca książęcą pelerynę) z Oberbarnim, niedaleko granicy z Polską, ok. 600 p.n.e.; Nowe Muzeum, Berlin. Z uwagi na płynność granic w średniowieczu, nie można dokładnie ustalić granic księstwa. Na wschodzie musiało jednak graniczyć z Polską, gdyż książę Jaksa uznał się za wasala Bolesława Kędzierzawego. Najprawdopodobniej odcinkiem granicznym była rzeka Odra od Cedyni na południe i dalej teren pomiędzy rzekami Sprewą i StobrawąJest to prawdopodobne o tyle, że zachodnia granica ziemi lubuskiej sięgała do tych rzek od zachodu.. Następnie granica skręcała na południowy zachód i prawdopodobnie sięgała północnego i zachodniego brzegu jeziora Scharmützelsee, stamtąd biegła na zachód do jeziora Krossinsee i dalej na południowy zachód, prawdopodobnie w okolice miasta Zossen. Granicą zachodnią były prawdopodobnie rzeki Nuthe i HawelaNiemal na pewno od 1157, ponieważ wtedy Jaksa utracił ostatecznie Brennę i wspomniane rzeki stanowiłyby naturalną granicę.. Na północy granica przebiegała zapewne w okolicach obecnego miasta Lindow i skręcała na wschód, biegnąc do Odry.
Historia Niewiele wiadomo o dziejach księstwa. Faktem jest, że od lat 50. XII wieku było w stosunku lennym wobec Polski, ale książę Jaksa prowadził dość samodzielną politykę. Księstwo toczyło zacięte walki z margrabią Albrechtem Niedźwiedziem o twierdzę Brenna, którą kontrolowało w latach 1154–1157. Książę Jaksa prawdopodobnie przyjął także chrzest, o czym może świadczyć nowy typ bitych monet (tzw. brakteatów) z podobizną księcia trzymającą w rękach krzyż i chorągiew.
Książę Jaksa zmarł w 1168 lub 1178 i nie wiadomo, co dalej działo się z księstwem. Najpóźniej jednak w 1210 zostało podbite przez Marchię MiśnieńskąNajprawdopodobniej dokonał tego Konrad II pomiędzy 1205 a 1209, gdyż w ten sposób starał się wypracować sobie najdogodniejszą drogę do uderzenia na Lubusz, co miało miejsce w 1209., gdyż wtedy pojawia się po raz pierwszy w dokumentach margrabiego Konrada II.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Benedykt Zientara, Henryk Brodaty i jego czasy, Warszawa 2005. Atlas historyczny do 1815 roku, pod red. Julii Tazbir, Warszawa 2005. – dostęp: 30 grudnia 2009.
Kategoria:Średniowieczne państwa słowiańskie Kategoria:Polska w czasach rozbicia dzielnicowego Kategoria:Historia Niemiec Kategoria:Historia Berlina Kategoria:Historyczne księstwa w Europie