Książę Walii

thumb|Herb Księcia Walii thumb|Godło Księcia Walii thumb|Flaga Walii Książę Walii (ang. Prince of Wales; wal. Tywysog Cymru) – tytuł historycznie używany przez niezależnych książąt walijskich, a od XIV wieku przez następcę angielskiego, a później brytyjskiego tronu. Drugi syn otrzymuje tytuł księcia Yorku.

Od 9 września 2022 księciem Walii jest Wilhelm, syn króla Karola III, który wcześniej nosił ten tytuł jako najstarszy syn królowej Elżbiety II. Młodszy brat monarchy, Andrzej jest księciem Yorku, zaś książę Edward, najmłodszy z rodzeństwa, księciem Edynburga.

Następca tronu brytyjskiego zwyczajowo otrzymuje również inne tytuły: książę Kornwalii i hrabia Chester, oraz jako następca tronu Szkocji: książę Rothesay, hrabia Carrick, baron Renfrew i lord Wysp.

Historia Pierwszym księciem Walii został w 1218 r. Llywelyn ab Iorwerth, król Gwynedd, po zjednoczeniu walijskich księstw.

W 1301 r. nadał ten tytuł swemu synowi – późniejszemu Edwardowi II – król Anglii, Edward I, aby podkreślić ostateczne powiązanie podbitej Walii z koroną angielską. Według legendy, król obiecał wtedy podbitym Walijczykom, że ich władcą będzie książę urodzony w Walii, który nie mówi słowa po angielsku. Jego obietnica została entuzjastycznie przyjęta przez mieszkańców, a Edward I dotrzymał jej w podstępny sposób – nadając ten tytuł swemu nowo narodzonemu synowi, który nie mówił jeszcze w ogóle. Ta legenda powstała najprawdopodobniej w XVI wieku, ale faktem jest, że Edward II urodził się w Caernarfon w Walii. Ku historycznej ścisłości należy jeszcze dodać, że jego pierwszym językiem była zapewne normandzka odmiana francuskiego, a nie angielski.

Książę Walii jest tradycyjnie tytułowany „Jego Królewska Wysokość” (). Żona księcia Walii przyjmuje tytuł księżnej Walii (), jednak traci ten tytuł w przypadku rozwodu (doszło do zmian w przypadku księżnej Diany, odbierając jej jedynie styl JKW, ale pozostawiając „Księżna Walii” ze względu na wysoką popularność). Po ślubie ówczesnego księcia Walii Karola, jego żona Kamila, choć była uprawniona do tytułu, to ze względu na popularność Diany, publicznie posługiwała się aż do wstąpienia swego męża na tron, innym przynależnym jej tytułem „księżnej Kornwalii”.

Herb Herbem księcia Walii jest herb królewski Zjednoczonego Królestwa z nałożonym srebrnym kołnierzem turniejowym. Od XIX w. bywa umieszczany dodatkowo w tarczy sercowej mały ukoronowany herb księstwa Walii. Godłem księcia Walii są trzy pióra strusie z nasuniętą koroną, związane wstęgą z dewizą. Dewizą księcia Walii jest Ich Dien (z niem. „służę”) – przyjęta przez Czarnego Księcia od umierającego króla Czech, w bitwie pod Crécy w 1346 r.

Lista książąt Walii Niezależni książęta walijscy # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 1 Llywelyn ap Iorwerth 50px ok. 1173 11 kwietnia 1240Aberconwy 1218-1240 Marared ferch Madog 2 74x74px ok. 1208 25 lutego 1246Aber 1240-1246 Llywelyn ab Iorwerth 3 Llywelyn ab Gruffydd78x78px ok. 1223 11 grudnia 1282 1246-1282 4 60x60px ok. 1235 3 października 1283 1282-1283 5 50x50px ??? po 1312 1294-1295 N.N.☃☃ 6 60x60px ok. 1330 lipiec 1378 1372-1378 N.N. 7 Owain IV Glyndwr 50px ok. 1359 ok. 1416 1400-1415

Książęta walijscy jako następcy tronu Anglii # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice Król jako 1 Edward 50px 25 kwietnia 1284Caernarvon 21 września 1327Berkley 1301-1307 Edward I DługonogiEleonora kastylijska Edward II 2 Edward (Czarny Książę) 50px 15 czerwca 1330Woodstock 8 czerwca 1376Westminster 1343-1376 Edward IIIFilipa de Hainault – 3 Ryszard 50px 6 czerwca 1377Bordeaux 14 lutego 1400Pontefract 1376-1377 Edward (Czarny Książę)Joanna z Kentu Ryszard II 4 Henryk Monmouth 50px 16 września 1387Monmouth 31 sierpnia 1422Vincennes 1399-1413 Henryk IV LancasterMaria Bohun Henryk V 5 Edward Westminster91x91px 13 października 1453Westminster 4 maja 1471Tewkesbury 1453-1471 Henryk VI LancasterMałgorzata Andegaweńska – 6 Edward York 50px 4 listopada 1470Westminster sierpień 1483Tower 1470-1483 Edward IV YorkElżbieta Woodville Edward V 7 Edward Middleham 50px 1473Middleham 9 kwietnia 1484 1483-1484 Ryszard III YorkAnna Neville – 8 Artur Tudor 50px 20 września 1486Winchester 2 kwietnia 1502Ludlow 1486-1502 Henryk VII TudorElżbieta York – 9 Henryk Tudor 50px 28 czerwca 1491Greenwich 28 stycznia 1547Whitehall 1502-1509 Henryk VII TudorElżbieta York Henryk VIII 10 Maria Tudor 18 lutego 1516Greenwich 17 listopada 1558Pałac Świętego Jakuba 1525-1533 Henryk VIII TudorKatarzyna Aragońska Maria I 10 Edward Tudor 50px 12 października 1537Hampton Court 6 lipca 1553Greenwich 1537-1547 Henryk VIII TudorJoanna Seymour Edward VI 11 Henryk Fryderyk Stuart 50px 19 lutego 1594Stirling 6 listopada 1612 1610-1612 Jakub I StuartAnna Duńska – 12 Karol Stuart 50px 19 listopada 1600Dunfermline 30 stycznia 1649Londyn 1616-1625 Jakub I StuartAnna Duńska Karol I 13 Karol Stuart 50px 29 maja 1630Pałac Świętego Jakuba 6 lutego 1685 1630-1649 Karol I StuartHenryka Maria Burbon Karol II 14 Jakub Franciszek Edward Stuart 50px 10 czerwca 1688Pałac Świętego Jakuba 1 stycznia 1766Rzym 1688-1689 Jakub II StuartMaria Modeńska – 15 Jerzy August 50px 10 listopada 1683 25 października 1760 1714-1727 Jerzy I HanowerskiZofia Dorota z Celle Jerzy II 16 Fryderyk Ludwik 50px 1 lutego 1707 31 marca 1751Londyn 1727-1751 Jerzy II HanowerskiKarolina z Ansbachu – 17 Jerzy 50px 4 czerwca 1738Londyn 29 stycznia 1820Windsor 1751-1760 Fryderyk Ludwik HanowerskiAugusta z Saksonii-Gothy Jerzy III 18 Jerzy 50px 12 sierpnia 1762Pałac Świętego Jakuba 26 czerwca 1830 1762-1820 Jerzy III HanowerskiZofia Karolina Meklemburska Jerzy IV 19 Albert Edward 50px 9 listopada 1841Buckingham 6 maja 1910Buckingham 1841-1901 Albert von Sachsen-Coburg-GothaWiktoria Hanowerska Edward VII 20 Jerzy 50px 3 czerwca 1865Londyn 20 stycznia 1936Sandringham House 1901-1910 Edward VII KoburgAleksandra Duńska Jerzy V 21 Edward 50px 23 czerwca 1894Richmond 28 maja 1972Paryż 1910-1936 Jerzy V WindsorMaria Teck Edward VIII 22 Karol 50px 14 listopada 1948Buckingham 1958-2022 Filip Mountbatten, książę EdynburgaElżbieta II Windsor Karol III 23 Wilhelm 50px 21 czerwca 1982Londyn 2022- Karol IIIDiana Spencer

Zobacz też

delfin Francji książę Asturii HMS „Prince of Wales” – okręty brytyjskie noszące nazwę pochodzącą od tytułu księcia Walii

Przypisy

Kategoria:Walia

Kategoria:Heraldyka brytyjska Walia