Diodor Sycylijski (gr. , Diodoros ho Sikeliotes; łac. Diodorus Siculus; ur. ok. 80 p.n.e. w Agyrium, zm. ok. 20 p.n.e.) – grecki historyk żyjący w epoce Cezara i Augusta.
Odbywał podróże po Europie, Afryce północnej i Azji Mniejszej. Przez długi okres przebywał w Rzymie. W latach 60–56 p.n.e. mieszkał w Aleksandrii.
Dzieło thumb|Bibliotheca historica, 1746 Biblioteka historyczna (, łac. Bibliotheca historica) Diodora jest najdłuższym zachowanym dziełem historycznym starożytności. Tytuł miał wskazywać wszechstronność zawartych w nim informacji i mnogość wykorzystanych źródeł. Bibliotheca była pomyślana jako historia uniwersalna, obejmująca dzieje świata od czasów mitycznych do wyprawy Cezara do Brytanii w 54 r. p.n.e. Materiały do niej zbierał przez 30 lat. Wykorzystał, między innymi, wcześniejsze prace Ktezjasza, Hekatajosa z Abdery, Megastenesa, Efora, Hieronima z Kardii, Polibiusza, Posejdoniosa. Jego informacje na temat początków Rzymu pozwalają czasem uzupełnić Liwiusza. Dzieło składało się z 40 ksiąg. Do naszych czasów zachowały się księgi I–V i XI–XX – pozostałe we fragmentach.
Księgi I–VI: Historia świata (Ks. I–III świat niegrecki; Ks. IV–VI historia Greków), okres przed wojną trojańską. Księgi VII–XVII: od upadku Troi do śmierci Aleksandra Wielkiego. Księgi XVIII–XL: do roku 60/59 przed n. e.
Ze starożytnych Diodora cytował jedynie Pliniusz w swej Historii naturalnej (w księdze II i V). Chętniej sięgali po niego pisarze chrześcijańscy.
Krytyka Wartość Biblioteki zależy od autora, z którego Diodor korzystał w danym miejscuK. Meister wymienił ponad dwudziestu autorów, z których korzystał Diodor. Był on bowiem kompilatorem i nie przeprowadzał krytyki wykorzystywanych źródeł. Sam Diodor wyjaśnia, że czas okresu sprzed wojny trojańskiej nie był w stanie określić z uwagi na to, iż nie zachowała się do naszych czasów ani jedna wiarygodna tablica chronologicznaBiblioteka ks. I 5. 1 - 2. Co do okresu po wojnie trojańskiej Diodor odstępuje od źródeł w kwestii, w której należało trzymać ich się bardzo ściśle, mianowicie w kwestii chronologii.(...) Wobec tego na chronologii Diodora nie można polegać zupełnieS. Witkowski, Historiografia grecka i nauki pokrewne (chronografia, biografia, etnografia, geografia), Kraków 1927, t. III, s. 210 nn. OCLC 578626093..
Szczególnie ostra krytyka Diodora miała miejsce w XIX wiekuBarthold Georg Niebuhr (1828), Theodor Mommsen (1859). W XX wieku krytycznie oceniają Diodora: Eduard Schwartz, Stanisław Witkowski, czy Klaus Meister.. Jaskrawo wyrażał się Mommsen: niewiarogodna głupota i jeszcze bardziej niewiarygodna niesumiennośćDiodor Sycylijski, De rebus a heroibus et semideis actis (Czyny i dzieła herosów i półbogów, Biblioteka Historyczna IV), Wstęp: Sylwester Dworacki, UAM, Poznań 2010, s. 14. .. K. Meister podkreśla bezsensowne skracanie źródeł, bezmyślne powtórzenia, sprzeczności i niespójności, niezrozumiałe zmiany i nieścisłości przy powtarzaniu imion, wielką niedbałość w kwestiach chronologiiKlaus Meister, Die griechische Geschichtsschreibung. Von Anfängen bis zum Ende des Hellenismus, Stuttgart 1990, s. 180nn. ..
Oceny takie są zbyt skrajne, podkreślić należy, że mimo wad dla lat 480–430 p.n.e. Diodor dostarcza nam jedynej ciągłej relacji z wydarzeń, a dla historii wczesnego hellenizmu Biblioteka pozostaje głównym źródłemVademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1 Warszawa 1982, , s. 69.
Przypisy
Bibliografia Diodor Sycylijski, Czyny i dzieła herosów i półbogów (Biblioteka Historyczna IV), Przekład i wstęp: Sylwester Dworacki, UAM, Poznań 2010. Diodor Sycylijski, Dzieje Filipa Macedońskiego (Biblioteka Historyczna XVI), Wydawnictwo Naukowe UAM 2014 Eduard Schwartz: Diodor von Agyrion. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band V,1, Stuttgart 1903, Sp. 663–704 (wznowienie: Eduard Schwartz: Griechische Geschichtschreiber. 2. Auflage. Koehler & Amelang, Leipzig 1959, OCLC 11154557). Kenneth S. Sacks: Diodorus Siculus and the First Century. Princeton University Press, Princeton NJ 1990, .
Linki zewnętrzne
Dzieła w oryginale Diodor Sycylijski, Diodori Sicvli scriptoris Graeci libri dvo, primvs de Philippi regis Macedoniae aliorvm ve qvorvndam illvstrivm dvcvm... w bibliotece Polona
Kategoria:Historycy starożytnej Grecji Kategoria:Ludzie związani z Aleksandrią Kategoria:Urodzeni w I wieku p.n.e. Kategoria:Zmarli w I wieku p.n.e.