thumb thumb thumb Gąska zielonożółta (Tricholoma sejunctum (Sowerby) Quél.) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1799 r. James Sowerby, nadając mu nazwę Agaricus sejunctus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1872 r. Lucien Quélet, przenosząc go do rodzaju Tricholoma. Synonimy: Agaricus leucoxanthus var. sejunctus (Sowerby) Pers. 1828 Agaricus sejunctus Sowerby 1799 Gyrophila sejuncta (Sowerby) Quél. 1896 Gyrophila sejuncta (Sowerby) Quél. 1896 var. sejuncta Melanoleuca sejuncta (Sowerby) Murrill 1914 Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r., dawniej w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten miał nazwę gąska oddzielona lub bedłka oddzielona.
Morfologia Kapelusz Średnica 3–8 cm, kształt początkowo półkolisto łukowaty podwiniętym brzegiem, później płasko łukowaty z wyprostowanym brzegiem. Często posiada na środku wybrzuszenie. Powierzchnia pokryta przylegającymi włókienkami. Ma barwę żółtawą, zieloną, oliwkową, czasami z brązowym lub szarym odcieniem. W warunkach wilgotnych jest lepki. Szczyt kapelusza zazwyczaj bywa ciemniejszy. Blaszki Dość gęste, szerokie, wykrojone ząbkiem, białe z żółtawymi ostrzami. Trzon Wysokość 4–9 cm, grubość 1–3 cm. Jest walcowaty, często zakrzywiony, u podstawy rozszerzony. Powierzchnia pokryta przylegającymi włókienkami, biaława, czasami z żółtym lub żółtozielonym zabarwieniem. Miąższ Białawy, tylko pod skórką kapelusza żółtawy. Nie zmienia barwy po uciśnięciu. Smak i zapach ogórkowo-mączny lub gorzkawy. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników biały. Zarodniki o rozmiarach 5–7,5 × 4–6 μm, elipsoidalne lub owalne, gładkie, nieamyloidalne. Cystydy nie występują, na strzępkach brak sprzążek. Gatunki podobne gąska zielonka (Tricholoma equestre). Ma blaszki intensywnie żółte i rośnie głównie na piaszczystym podłożu pod sosnami, gąska mydlana (Tricholoma saponaceum). Niektóre jej formy są podobne do gąski zielonożółtej, ale odróżnia się czerwonawym miąższem i zapachem mydlanym.
Występowanie i siedlisko Jest szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej i Europie. W innych rejonach świata jego rozprzestrzenienie jest mało znane, podano jego występowanie tylko w Japonii, Korei i Kostaryce. W Polsce częściej występuje na niżu, niż w górach i jest rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech, Danii, Anglii, Holandii.
Rośnie głównie w lasach iglastych (pod sosnami i świerkami) oraz liściastych – pod grabami, dębami, bukami. Owocniki wytwarza od sierpnia do października.
Znaczenie Grzyb mykoryzowy. W większości atlasów grzybów wymieniony jest jako grzyb trujący.
Przypisy
Kategoria:Gąskowate Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Grzyby trujące