Ludwik Urstein (ur. 17 lutego 1871 w Warszawie, zm. 5 października 1939 tamże) – polski pianista, akompaniator, kameralista i pedagog, profesor fortepianu Instytutu Muzycznego Warszawskiego żydowskiego pochodzenia.
Życiorys Urodził się 17 lutego 1871 rokuWho′s who in central and east-Europe. S. Taylor (ed.). Zurich: Central European Times Publ., 1937 s. 1020. (inne źródła podają też daty 1870, 1873Rocznik Naukowo-Literacko-Artystyczny (encyklopedyczny) na rok 1905. Warszawa: Wydawnictwo Władysława Okręta, 1905, s. 361. i 1874Śledziński S. (red.): Mała encyklopedia muzyki. Warszawa: PWN, 1981, s. 1025, .) w Warszawie, w rodzinie żydowskiej, jako syn Stanisława (1832–1914) i Balbiny z domu Przedborskiej (1851–1934)Grób Stanisława Ursteina i Grób Balbiny Urstein w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie.. Miał dziewięcioro rodzeństwa. Jego braćmi byli warszawski psychiatra Maurycy Urstein (1872–1940) oraz piosenkarz i aktor Józef „Pikuś” Urstein (1884–1923).
W 1889 roku ukończył Instytut Muzyczny w Warszawie, prawdopodobnie w klasie Aleksandra MichałowskiegoPopis uczniów i uczennic Warszaw. Instytutu Muzycznego. Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne 6 (300), 1889, s. 310.. Debiutował w 1883 roku w ŁodziANeu (Adam Neuer), Urstein, Ludwik, [w:] Elżbieta Dziębowska (red.) Encyklopedia muzyczna PWM: część biograficzna. T. 11, T–V. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997 s. 198, .. Od 1892 do 1912 profesor gry na fortepianie w Instytucie Muzycznym. W 1912 roku podał się do dymisji z powodu nieuzasadnionego odebrania mu wyższego kursu fortepianuZatarg prof. L. Ursteina z Instytutem Muzycznym. List otwarty. Kurjer Warszawski nr 91 (31.3.1912), s. 15.Historia katedry fortepianu 1810–1944.
Nagrywał dla Parlophone, Odeonu, Syreny Record i innych wytwórni płytowych. W 1912 otworzył prywatną żeńską szkołę muzyczną przy ul. Foksal 11, prowadził ją do 1920 roku. Wieloletni muzyk orkiestry Filharmonii Warszawskiej (od 1901). Od 1925 stały współpracownik Polskiego Radia.
Nazywany był „królem akompaniatorów”Fuks M, Żydzi polscy: dzieje i kultura. Warszawa: „Interpress”, 1982, s. 67.Fuks M, Księga sławnych muzyków pochodzenia żydowskiego, Poznań-Warszawa: Sorus, 2003, s. 356–359.. Grał m.in. z Mieczysławem Foggiem, Janem Kiepurą, Umberto Macnezem, Pawłem Kochańskim, Grigorijem Piatigorskim, Aleksandrem Myszugą, Fritzem Kreislerem, Adą SariStanisław Dybowski, Słownik pianistów polskich. Warszawa: Selene, 2003, s. 708–709, ..
Na jego cześć organizowano jubileusze – pierwszy w 1905 roku z okazji 20-lecia działalności artystycznej, kolejne w 1911Ludwik Urstein (Sylwetka jubileuszowa). Nowa Gazeta R. 6, nr 132 (21 marca 1911), s. 6., 1918, 1927Cent M, Jubileusz prof. Ursteina, Nasz Przegląd 5 nr 142 (25.5.1927), s. 9., 1930 i 1934 roku. Z tej ostatniej okazji został odznaczony Złotym Krzyżem ZasługiRocznice i jubileusze. Muzyka nr 6–7 (116–117), 1934, s. 291..
Brał udział w pracach rozgłośni Polskiego Radia podczas obrony Warszawy w 1939Kwiatkowski M., Wrzesień 1939 w Warszawskiej Rozgłośni Polskiego Radia. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984, s. 353..
Antoni Jaroszewicz w swojej autobiograficznej książce Libretto finansisty opisał poważne uzależnienie Ursteina od hazardu. Podobne relacje pozostawili też inni autorzyRyszard Teofil Michalczyk, Z Włocławka do Wrocławia: 1900–1950, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976 s. 127–128.Henryk Comte, Zwierzenia adiutanta, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1975, s. 182..
Zmarł wkrótce po wkroczeniu Niemców do Warszawy. Lekarzem stwierdzającym zgon Ludwika był jego brat Maurycy. Miejsce pochówku Ludwika Ursteina pozostaje nieznane. Wspomnienie poświęcił mu Władysław SzpilmanSzpilman W., Prof. Ludwik Ursztein, Radio i Świat 2 nr 22 (46), 26.5.1946, s. 5..
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1933) „za zasługi na polu artystyczno-społecznem”.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Utwory muzyczne w opracowaniu Ursteina w bibliotece Polona
Kategoria:Hazardziści Kategoria:Ludzie Polskiego Radia Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Muzycy związani z Warszawą Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy pianiści klasyczni Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1871 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Zmarli w 1939