thumb|250px|Błotniak w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni
Błotniak – jednoosobowy pojazd podwodny, z mokrą kabiną, przeznaczony do zadań dywersyjnych. Przedprototypy i eksploatowane egzemplarze stacjonowały w torpedowni na Oksywiu, tzw. Formozie. Pozostałe jednostki przechowywano w magazynie. Nazwa pochodzi od kryptonimu projektu: „błotniak” – nazwa ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Wszystkie jednostki podwodne Marynarki Wojennej nazywane są nazwami ptaków drapieżnych, np. sęp, orzeł itp.
Historia W latach 70 XX w. na zlecenie Układu Warszawskiego w Wyższej Szkole Marynarki Wojennej w Gdyni rozpoczęto prace nad konstrukcją mokrego pojazdu podwodnego. Do 1978 r. wykonano następujące prototypy: dwa przedprototypy wykorzystane tylko do badań i szkolenia pierwszych płetwonurków prototyp i pojazdy seryjne smukła wersja rozwojowa z panoramiczną szybą na dziobie i płetwonurkiem leżącym na brzuchu.
Testy prowadzone do lata 1978 r., na rok przed planowanym terminem oddania do użytku, wykazały kilka błędów i niedoskonałości: pojazd osiągał do 70% wymaganej prędkości kłopoty ze sterownością i mała zwrotność (promień cyrkulacji ok. 30 m) pojazd był trudny w sterowaniu przez nadmiar czynności skutkujący tendencją do wynurzania i osiadania na dnie niedostateczna orientacja oparta wyłącznie na sprzęcie nurkowym i wzroku Przedprototypy były pojazdami doświadczalnymi nie spełniającymi wymagań odbiorczych. Nie nadawały się do działań bojowych.
Jesienią 1978 r. Komendant WSMW podjął decyzję rozwiązania zespołu i powołał nowy, mianując kierownikiem projektu prof. Władysława Wojnowskiego. Zdecydowano się na budowę nowej jednostki od podstaw, o znacznie zmienionej konstrukcji przy zachowaniu ogólnej koncepcji: zwiększono długość i nieznacznie wyporność zmieniono kształt na bardziej opływowy i częściowo oblaminowano rury z akumulatorami wymieniono lotnicze akumulatory srebrowo-cynkowe na ołowiowe o większej pojemności zwiększono moc silnika, uzyskując kontraktową prędkość i zasięg śrubę umieszczono w ruchomej dyszy Korta zastępującej ster kierunku zmniejszając promień cyrkulacji do 2 m uproszczono obsługę przez automatyzację trymowania i utrzymywania zadanej głębokości dla wykrywania przeszkód dodano sonar aktywny zdolny wykryć linę z 30 m i sonar pasywny w późniejszym czasie zrezygnowano z okna w podłodze przodu pojazdu.
Tak zmodernizowany pojazd został przyjęty przez komisję Układu Warszawskiego w 1979 r. i skierowany do produkcji.
Dane wersji finalnej kadłub z laminatu z wlaminowanymi elementami metalowymi napęd: w przedprototypach: dwie baterie lotniczych akumulatorów srebrowo-cynkowych, umieszczonych w rurach po bokach kadłuba (do ćwiczeń używano akumulatory wycofane z lotnictwa), w późniejszych wersjach zastąpione akumulatorami ołowiowymi. dwie przeciwbieżne śruby w dyszy Korta silnik elektryczny z wirującym stojanem opracowany w WAT napędzający bezpośrednio śruby wyposażenie: oświetlenie: dwa reflektory zamykające rury z akumulatorami dwie butle sprężonego powietrza za siedzeniem sonar aktywny i pasywny automatyczne trymowanie i utrzymywanie zadanej głębokości transport na przyczepie podłodziowej lub okręcie wodowanie: dźwigiem wwiezienie do wody na przyczepie (slipowanie) – rzadko praktykowane zrzucenie ze śmigłowca z wysokości do 5 m z pokładu okrętu podwodnego.
Osiągi według założeń spełnionych przez prototyp z 1979 r. prędkość: ekonomiczna: 3,5 węzłów maksymalna: 5 węzłów zasięg: 50 Mm wyważony ładunek o masie do 200 kg
Zespół pracujący nad prototypem Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej: Władysław Wojnowski – kierownik projektu. Jan Biegalski (pracował także nad przedprototypem) Bogdan Sówka (pracował także nad przedprototypem) Marian Pleszewski Bartłomiej Jakus Andrzej Domiszewski: sonary Bogumił Śliwiński: kierownik pracowni wykonawczo-montażowej Wojskowa Akademia Techniczna: katedra prof. Dulewicza: silnikPo 1978 r..
thumb|250px|Współczesna rekonstrukcja pojazdu „Błotniak”
Rekonstrukcja pojazdu Bazując na zniszczonym kadłubie jednego z ocalałych egzemplarzy stowarzyszenie Grupa Akwanautów Militarnych „Błotniak” z Gdyni wykonało rekonstrukcję lekko zmodernizowanego i w pełni sprawnego pojazdu. Ocalały Błotniak pływa po powierzchni i jest w stanie zanurzyć się na kilka metrów.
Zachowane thumb|250px|Prototyp nr 2 W Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni znajdują się trzy pojazdy związane z projektem: Prototyp nr 2. Egzemplarz zrekonstruowany z numerem bocznym 003 Wersja pojazdu dla nurka w pozycji leżącej.
Zobacz też
żywa torpeda Delfin
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Historia polskiej marynarki wojennej Kategoria:Jednostki podwodne