Eustachy Jaxa Chronowski (ur. 22 września 1845 w Warszawie, zm. 17 maja 1916 w Krakowie) – działacz społeczno-charytatywny, właściciel hoteli "Saskiego" i "Grand" w Krakowie, uczestnik powstania 1863 r., emigrant, uczestnik wojny francusko-pruskiej 1870 r., prezes Towarzystwa "Przytuliska" dla Uczestników Powstania 1863/1864 r. w Krakowie, członek Komitetu Obywatelskiego Polskiego Skarbu Wojskowego w sierpniu 1914 rokuJózef Musiałek, Rok 1914. Przyczynek do dziejów brygady Józefa Piłsudskiego, Kraków 1915, s. 20..
Eustachy Chronowski był synem Alojzego Chronowskiego. Jako student warszawskiej Szkoły Głównej przystąpił do powstania 1863 r. Walczył w oddziałach: Łapińskiego, Lipińskiego i Michała Zielińskiego. Ranny w bitwie pod Parszowem, emigrował do Paryża. Tu wziął udział jako ochotnik w wojnie francusko-pruskiej. Tu uzyskał stopień oficerski. W 1871 wraz z armią gen. Bourbakiego przeszedł do Szwajcarii. Parę lat później osiadł w Krakowie i wydzierżawił hotel "Saski", a następnie w 1886 założył, opierając się na wzorach francuskich "Grand Hotel".
Znacznie przyczynił się do zreformowania przemysłu hotelarskiego w Krakowie i rozwoju ruchu turystycznego. Prowadził też rozległą działalność społeczną i charytatywną. Wspierał Towarzystwo "Przytuliska" Uczestników Powstania 1863/1864 r., którego był prezesem. Gromadzone przez całe życie zbiory sztuki i dawnego rzemiosła przekazał Muzeum Narodowemu, zaś majątek Arcybractwu Miłosierdzia i gminie Kraków, które utworzyły fundację jego imienia wspierającą młodzież rzemieślniczą. Ponadto pozostawił zapisy dla kościołów i towarzystw naukowych.
Jego żoną była Kazimiera Kotnowska – córka powstańca 1863 i emigranta do Ameryki. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Szkoły Głównej Warszawskiej Kategoria:Członkowie Komitetu Obywatelskiego Polskiego Skarbu Wojskowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polacy – oficerowie armii II. Cesarstwa Francuskiego Kategoria:Powstańcy styczniowi Kategoria:Polscy hotelarze Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XIX wieku Kategoria:Polscy uczestnicy wojny francusko-pruskiej Kategoria:Urodzeni w 1845 Kategoria:Zmarli w 1916