Mieczysław Jackiewicz (ur. 26 marca 1931 w Bokszyszkach na Wileńszczyźnie, zm. 24 lutego 2026 w Olsztynie) – profesor doktor habilitowany w zakresie literaturoznawstwa polsko-litewskiego i polsko-białoruskiego, tłumacz literatury litewskiej i rosyjskiej.
Życiorys Mieczysław Jackiewicz w wieku czterech lat zamieszkał z rodzicami w Wilnie. W 1950 został nauczycielem w rosyjskiej szkole. Od 1951 do 1954 jako poborowy Armii Sowieckiej służył w jednostkach wojskowych na granicy ZSRS i Afganistanu. W wieku 23 lat powrócił do Wilna. Powrócił do pracy nauczyciela, najpierw w polskiej szkole w Brzozówce (Białoruska SRS), później w Mickunach koło Wilna. Równocześnie uczył się w Średniej Szkole Pedagogicznej w Trokach. W 1954 ożenił się z Ireną Boczkowską. Rok później urodziła im się córka. W listopadzie 1956 repatriował się do Polski. Po ukończeniu eksternistycznym Średniej Szkoły Pedagogicznej w Lublinie przeniósł się do Olsztynka. W latach 1958–1969 był dyrektorem tamtejszego domu dziecka. W 1966 ukończył rusycystykę na Uniwersytecie Warszawskim. Studiował również zaocznie pedagogikę. W 1969 zamieszkał w Olsztynie, gdzie został sekretarzem Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Pojezierze” oraz wykładowcą na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie (następnie Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim). Przebywał na stażach w Moskwie, Leningradzie, Pradze, Kijowie i Mińsku. W latach 80. zaangażował się w organizowanie struktur „Solidarności” na Wydziale Humanistycznym olsztyńskiej uczelni. Został przez to zmuszony przez władze do rezygnacji z pełnionych na uczelni funkcji. W latach 1989–1998 wykładał na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1997 został stażystą stypendium Jerzego Giedroycia w Paryżu. Habilitował się w 1994 na podstawie pracy Literatura polska na Litwie XVI–XX wieku. Tytuł profesora uzyskał w 1999 roku. Konsul generalny RP w Wilnie w latach 1998–2002. Od 2002 członek Polsko-Litewskiej Komisji Podręcznikowej oraz profesor emerytowany UWM. Koordynator Centrum Badań Wschodnich przy Ośrodku Badań Naukowych im. Kętrzyńskiego w Olsztynie. W ramach współpracy z Oddziałem Bydgoskim Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej przygotował szereg wydawnictw o charakterze encyklopedycznym poświęconych historii Wileńszczyzny, opublikowanych w ramach Encyklopedii Ziemi Wileńskiej.
Do końca życia należał do wiodących współpracowników wileńskiego kwartalnika „Znad Wilii”.
Pochowany obok żony na cmentarzu komunalnym przy ul. Chrobrego w Ostródzie sektor 6, rząd 9, numer 9.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Nagroda Obojga Narodów Polsko-Litewskiego Zgromadzenia Międzyparlamentarnego (2004) Nagroda im. Biskupa Ignacego Krasickiego (2015) – za niezwykle bogaty naukowy, encyklopedyczny i literacki dorobek opisujący fenomen polskości Ziemi Wileńskiej i miasta Wilna oraz jego historyczne związki z dziejami regionu warmińsko-mazurskiego Nagroda Prezydenta Olsztyna za całokształt pracy twórczej w dziedzinie historii (2015)
Publikacje Antologia poezji rosyjskiej XIX w., cz. I i II, Olsztyn: WSP, 1983–1984 Wiecznie zielony klon. Antologia opowiadań litewskich. Olsztyn: „Pojezierze”, 1989 Wileńska Rossa. Przewodnik po cmentarzu. Olsztyn: „Książnica Polska”, 1993 Literatura polska na Litwie XVI–XX wieku, Olsztyn: Wydawnictwa WSP, 1993 Wilno i okolice. Przewodnik, Piechowice: „Laumann-Polska”, cop. 1995 Polskie życie kulturalne w Republice Litewskiej 1919–1940 Olsztyn: Wyższa Szkoła Pedagogiczna. Wydaw., 1997 Literatura litewska w Polsce w XIX i XX wieku, Olsztyn: Wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 1999. Polacy na Litwie 1918–2000, Słownik Biograficzny, Warszawa: „Ex Libris” – Galeria Polskiej Książki, 2002. Dzieje literatury litewskiej do 1917 roku, Warszawa: „Ex Libris” – Galeria Polskiej Książki, 2003. Wileńska encyklopedia 1939–2005, opracował Mieczysław Jackiewicz, Warszawa 2007 Literatura Ziemi Wileńskiej Od XVI w. do 1945 r., opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2004 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom II) Sztuka, malarze, rzeźbiarze, graficy, fotograficy, opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2005 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom III) Architektura, dzieła i twórcy Od XV w. do 1945 r., opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2006 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom IV) Teatr i muzyka na Ziemi Wileńskiej, artyści i instytucje XVI w. do 1945 r., opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2007 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom V) Książka i prasa na Ziemi Wileńskiej, drukarnie, wydawnictwa, księgarnie, biblioteki, czasopisma XVI w. do 1945 r., opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2008 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom VI) Duchowieństwo i świątynie na Ziemi Wileńskiej Od XVI w. do 1945 r., opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2009 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom VII) Wojsko i żołnierz na Ziemi Wileńskiej XV w. – 1945, opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2010 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom VIII) Nauka i uczeni na Ziemi Wileńskiej Od XVI w. do 1945 r., opracował Mieczysław Jackiewicz, Bydgoszcz 2010 (Encyklopedia Ziemi Wileńskiej tom IX)
Przypisy
Bibliografia Girdzijauskas J., 2003, Przedmowa, [w:] Jackiewicz M., Dzieje literatury litewskiej do 1917 roku, Warszawa: „Ex Libris” – Galeria Polskiej Książki. Słownik biograficzny profesorów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (zespół autorski Maria Fafińska i inni), wydanie II, Olsztyn 2009, s. 70 (z fotografią)
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Wydziału Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Konsulowie III Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Ośrodkiem Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie Kategoria:Ludzie związani z Turkmenistanem Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Ludzie związani z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Olsztynie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Neofilologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Polacy wysiedleni z Kresów Wschodnich w latach 1955–1959 Kategoria:Polscy literaturoznawcy Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Rosyjscy nauczyciele Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2026