Ziuzia (brus. Зюзя, Мароз; ros. Мороз, Морозко, Зюзя – пьяница; ukr. Зюзя, Мороз) – postać z folkloru białoruskiego, odpowiednik rosyjskiego Dziadka Mroza. Wyobrażany jest jako niski, gruby starzec z długimi białymi włosami i brodą. Odziewa się w ciepłą jasną odzież – najczęściej biały kożuch – jednak zawsze z odkrytą głową i boso. W dłoni nosi żelazną buławę. Imię Ziuzia pochodzi od białoruskiego czasownika зюзець/ziuzieć czyli marznąć, odczuwać pieczenie spowodowane mrozem.
Zasadniczo królestwem Ziuzi jest las, tylko czasem zjawia się w osiedlach ludzkich – najczęściej by pomóc ludziom lub ostrzec ich przed niezwykle surową zimą. Obrzędową strawą związaną z Ziuzią, jest kutia – często uważa się, że jest ona przygotowywana specjalnie z myślą o Ziuzi. Z wigilijnej kutii odkładano nieco na osobny talerz, bądź miseczkę i kładziono na osobny stolik, by nocą bóstwo mogło posilić się. Зюзя на дварэ – куцьця на стале /Ziuzia na dvare – kućcia na stalie Ziuzia kiedy się rozzłości stuka żelazną buławą po drzewach, a nawet bierwionach chat – i wtedy skrzypią i pękają one od tych silnych uderzeń. Natomiast kiedy pada śnieg – znaczy, że Ziuzia pożałował przyrodę i nakazał swojemu słudze Mrozowi przykryć świat – a w szczególności pola – ciepłym pokryciem. Ale mróz też jest oznaką dobroci bóstwa – w dość częstych na Białorusi okolicach bagiennych – daje on możliwość zwiezienia saniami siana z podmokłych łąk. Do dziś używa się wyrażenia „Zmarzł jak Ziuzia”.
Mimo podobieństwa do Dziadka Mroza – Ziuzia nie stał się patronem rozdawania podarunków na Nowy Rok. W tej – powstałej w XX wieku – funkcji zastępuje go rosyjski Dziadek Mróz. W gospodarstwie leśnym Prudniki w rejonie postawskim obwodu witebskiego organizowane są imprezy turystyczne pod hasłem „W gościnie u Ziuzi Pojeziernego”, które cieszą się coraz większą popularnością na Białorusi.
Zobacz też Jack Frost (postać folklorystyczna) Hahhima Marzanna Skadi
Bibliografia Алесь Шамак "Міфалогія старажытнай Беларусі" Мінск 2004. Uładzimir Karatkiewicz "Kłosy pod twoim sierpem"
Linki zewnętrzne Зюзя Паазерскі зменіць месца жыхарства
Kategoria:Postacie folklorystyczne