Jurij Karłowicz Olesza (ur. w Jelizawetgradzie, zm. 10 maja 1960 w Moskwie) – rosyjski prozaik i dramaturg, pochodzenia polskiego.
Zarys biograficzny thumb|240px|Grób pisarza na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie. Urodził się w Jelizawetgradzie na Ukrainie w 1899 roku.
W 1902 roku przeniósł się wraz z rodziną do Odessy, gdzie w latach 1916–1918 studiował na Uniwersytecie Noworosyjskim.
W ostatnich latach życia uzależnił się od alkoholu co znacznie nadwerężyło jego zdrowie. Zmarł 10 maja 1960 i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.
Twórczość W swoich dziełach posługiwał się stylem symboliczno-impresjonistycznym. Jego twórczość odzwierciedlała przeżycia i konflikty inteligencji w obliczu rewolucji, co jest szczególnie widoczne w jego głośnej powieści Zawiść.
Najbardziej znanym jego dziełem jest fantastyczna baśń Trzech grubasów (1928).
Był też autorem nowel i sztuk scenicznych oraz esejów i wspomnień.
W jednym ze swoich utworów nazwał siebie „Inżynierem dusz ludzkich”, jednak Stalin rozciągnął ten zwrot na wszystkich pisarzy.
Ważniejsze prace Zawiść (powieść 1927, polskie wyd. 1959) Trzech grubasów (powieść 1928, polskie wyd. 1977) Co dzień słów kilka (zbiór esejów i wspomnień 1961, polskie wyd. 1967) Pestka wiśni: Wybór prozy (polski wybór nowel z 1984)
Bibliografia Pisarze świata. Słownik encyklopedyczny, wyd. PWN, 1999 Realizm socjalistyczny: Teoria, Rozwój, Upadek, Edward Możejko, Kraków 2001
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Noworosyjskiego Kategoria:Eseiści XX wieku Kategoria:Pisarze rosyjskojęzyczni Kategoria:Pisarze związani z Odessą Kategoria:Radzieccy dramaturdzy Kategoria:Radzieccy prozaicy Kategoria:Rosyjscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Rosyjscy eseiści Kategoria:Rosyjscy prozaicy XX wieku Kategoria:Literaci polskiego pochodzenia Kategoria:Rosjanie pochodzenia polskiego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1960