Konzentrationslager Kaiserwald, KL Riga-Kaiserwald – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny istniejący w latach 1943–1944 w okolicy miasta Ryga, na terytorium Łotwy okupowanej przez III Rzeszę.

Historia obozu Obóz został założony w marcu 1943 r. Część z więźniów była wykorzystywana w komandach zewnętrznych, które przekształciły się w obozy podległe KL Kaiserwald. Obozów pracy (Arbeitslager) podległych Kaiserwald było ok. 20 na całym terytorium Łotwy. Więźniowie byli wykorzystywani przez niemieckie firmy istniejące w regionie, m.in. przez Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft. Pracowali w kopalniach, fabrykach i hodowlach. W pewnej mierze byli również wykorzystywani w przygotowaniach do zastopowania natarcia Armii Czerwonej.

W obliczu zbliżającej się Armii Czerwonej, część więźniów została wymordowana, pozostali zaś ewakuowani do obozu koncentracyjnego na Mierzei Wiślanej KL Stutthof. Stamtąd, podczas jego likwidacji w kwietniu 1945, w tzw. „marszach śmierci”, zostali pognani na zachód. Część z nich dotarła aż w okolice Lęborka i tam została wyzwolona przez oddziały Armii Czerwonej. Wyzwoleni trafili głównie do Łodzi, która w tym czasie była centralnym punktem gromadzenia się Żydów ocalałych z Holocaustu na terenie obecnej Polskia. Społeczność żydowska i niemiecka w Łodzi po 1945 r.; Łódź 2010; ; b. Aleksander Pytke, Janusz Urbański, Wojciech Źródlak, Kim była Róża Deweltow. Tajemnica dziwnego nagrobka; [w:] „Kronika Miasta Łodzi”, 2014, nr 1 (65), s. 113–120..

Komendantem obozu był od 1 października 1943 do 13 października 1944 był SS-Sturmbannführer Albert Sauer.

Więźniowie i ofiary Warunki życia więźniów były bardzo ciężkie, co wiązało się – poza ideologią wyniszczenia przez pracę – m.in. z trudnościami niemieckimi na froncie wschodnim. Przede wszystkim dokuczał nieustanny głód i chłód.

Pierwszymi jego więźniami było kilkuset kryminalistów niemieckich. Jednak począwszy od czerwca 1943 przytłaczająca większość więźniów pochodziła z żydowskich gett z terenów Łotwy oraz Litwy (przede wszystkim więźniowie getta w Wilnie), czasem także Generalnego Gubernatorstwa, „Kraju Warty” i Węgier. i W marcu 1944, w obozie głównym i podobozach znajdowało się 11 878 więźniów, mniej więcej po równo mężczyzn i kobiet. Tylko 95 osób wśród nich nie było Żydami.

Zobacz też Holocaust

Przypisy

Bibliografia Wykaz bibliografii dla serii artykułów o niemieckich obozach w latach 1933–1945 został umieszczony na osobnej stronie.

Kategoria:Zagłada Żydów na Łotwie Kategoria:Niemieckie obozy koncentracyjne Kategoria:Ryga