thumb|Maciej Karpiński i Krystyna Janda - rozmowa z Mariolą Jankun-Dopartową pt. Niewinny czarodziej. O metodach pisania scenariuszy mistrza Wajdy; Warszawa, 29 marca 2025 Maciej Karpiński (ur. 21 listopada 1950 w Warszawie, zm. 24 października 2025) – polski prozaik, dramaturg, scenarzysta, krytyk literacki i teatralny, pedagog.
Życiorys Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie (1968). Ukończył historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim (1974). Jako literat zadebiutował w roku 1969 tekstami satyrycznymi w Studenckim Teatrze Satyryków.
Współpracował jako krytyk z redakcjami wielu pism. W latach 80. wykładał na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych. Do Polski wrócił w 1987. W latach 1989–1994 piastował stanowisko wiceprezesa SFP. W 1989 został kierownikiem literackim w „Perspektywie”. Od 1991 wykładał w Studium Scenariuszowego łódzkiej PWSFTviT. Był założycielem i prezesem Zarządu Gildii Polskich Scenarzystów Filmowych. Do roku 2005 sprawował funkcję dyrektora Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W 2005 został pełnomocnikiem Dyrektora Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej ds. promocji zagranicznej.
Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Filmografia (scenariusze) 1976: Długa noc poślubna 1977: Pokój z widokiem na morze 1979: Słodkie oczy 1981: Kobieta samotna 1991: Głos 1991: Koniec gry 1992: Pierścionek z orłem w koronie 1994: Nastazja 1995: Daleko od siebie 1996: Wezwanie 1999: Córy szczęścia (z Mártą Mészáros) 2000: Święta polskie: 2000: Cud purymowy 2002: Miss mokrego podkoszulka 2006: Strajk 2010: Różyczka 2013: W ukryciu 2023: Różyczka 2
Książki Wojciech Pszoniak (Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1976; seria: "Sylwetki współczesnych aktorów polskich"); Oto przyczyna (powieść; Spółdzielnia Wydawnicza "Czytelnik", Warszawa 1979); Andrzej Wajda - teatr (Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1980, ; seria: "Sylwetki współczesnych aktorów polskich"); Słodkie oczy (Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1980, ; seria: "Z koniczynką"); Dostojewski - Teatr sumienia. Trzy inscenizacje Andrzeja Wajdy w Teatrze Starym w Krakowie: Biesy, Nastazja Filipowna, Zbrodnia i kara (opracowanie scenariuszy-komentarzy; Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa 1989, ) Pani nadzieja (powieść; Wydawnictwo "Officina", Milanówek 1990); Życie i śmierć na Broadwayu. Szkice o współczesnym teatrze amerykańskim (Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1990, ); Teatr Andrzeja Wajdy (Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1991, ; Niedoskonałe odbicie. O sztuce scenariusza filmowego dla scenarzystów, dla przyszłych scenarzystów i dla wszystkich, którzy kochają kino (Instytucja Filmowa Agencja Scenariuszowa, Warszawa 1995, ; wydanie drugie zmienione i rozszerzone: Scenariusz. Niedoskonałe odbicie filmu. O sztuce scenariusza filmowego, Wydawnictwo "Rabid", Kraków 2004, ; wydanie trzecie zmienione: Niedoskonałe odbicie. Warsztat scenarzysty filmowego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 2006, ); Cud purymowy; Miss mokrego podkoszulka (opowiadania; Rosner & Wspólnicy, Warszawa 2004, ); Pisarz przemówień (powieść; Rosner & Wspólnicy, Warszawa 2005, ); Maria i Paul. Miłość geniuszy (powieść biograficzna; Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2015, ); Pan Andrzej. Portret z pamięci (książka o Andrzeju Wajdzie; Książka i Wiedza, Warszawa 2023, ); Mężczyzna samotny (scenariusze: Taka karma, Mężczyzna samotny i Kandydatka; Wydawnictwo Moc Media, Warszawa 2025, ).
Nagrody, odznaczenia, nominacje 1971: Nagroda im. E. Csato dla młodych krytyków przyznana przez Klub Krytyki Teatralnej SDP 1976: nagroda Klubu Krytyki Teatralnej SDP 1980: odznaka Zasłużony Działacz Kultury 2001: nominacja do Orła w kategorii: najlepszy scenariusz za rok 2000 2005: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2025: Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy dramaturdzy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy krytycy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Polscy członkowie Europejskiej Akademii Filmowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi