Nosoczub szmaragdowy (Calyptomena viridis) – gatunek małego, skrytego ptaka z rodziny nosoczubów (Calyptomenidae). Występuje na Półwyspie Malajskim, Sumatrze, Borneo i sąsiednich wyspach. Wyróżnia się 3 podgatunki. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Morfologia Wygląd Szare nogi i dziób. Ma krótki ogon. Jest cały zielony, przy czym samiec bardziej intensywnie. Oczy są duże, u samca za każdym jest czarna plamka, a na skrzydłach mieszczą się 3 czarne paski. Lotki są czarne. Krótki dzióbek jest prawie niewidoczny pod zielonym pęczkiem piór (zwłaszcza u samca). Ma zaokrąglone skrzydła o szerokiej podstawie. Sprawia wrażenie napuszonego. Wymiary długość ciała: 14–17 cm; podgatunek siberu 18,5–19 cm rozpiętość skrzydeł: 30 cm masa ciała: 43–72,8 g
Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się 3 podgatunki C. viridis: C. v. viridis Raffles, 1822 – nosoczub szmaragdowy – południowa Mjanma, południowo-zachodnia Tajlandia i Półwysep Malajski, dawniej także Singapur; C. v. gloriosa Deignan, 1947 – Borneo, Sumatra i sąsiednie wyspy; C. v. siberu Chasen & Kloss, 1926 – nosoczub kusy – Wyspy Mentawai (na zachód od Sumatry). Populację kontynentalną zaliczano dawniej do podgatunku C. v. caudacuta Swainson, 1838, zaś podgatunek nominatywny obejmował Borneo, Sumatrę i sąsiednie wyspy. Wykazano jednak, że holotyp C. v. viridis pochodził nie z Sumatry, jak wcześniej sądzono, lecz z Singapuru. Tym samym populacja kontynentalna jest obecnie uznawana za podgatunek nominatywny, a dla populacji z Borneo, Sumatry i sąsiednich wysp wykorzystano najstarszą dostępną nazwę C. v. gloriosa. Proponowany podgatunek C. v. continentis Robinson & Kloss, 1923 uznany za nieodróżnialny od C. v. viridis.
Ekologia i zachowanie 200px|mały|lewo|Gniazdo Biotop Lasy deszczowe. Zamieszkuje też wysokie lasy wtórne. Zachowanie Ukrywa się głęboko w lesie. Zazwyczaj widywany w parach albo małych grupach. Głos Wabienie to miękki, perlisty trel. Wydaje także gwizdy oraz inne dźwięki o intensywnym brzmieniu. Pokarm Owoce, w szczególności figi, a także niektóre bezkręgowce. Lęgi Najprawdopodobniej 1 lęg w sezonie. Gniazdo jest zbudowane z włókien roślinnych. Ma kształt butelki z wejściem z boku, zwisa z gałęzi. Składa 1–3 jaja i wysiaduje je 17 dni. Pisklęta potrafią latać po 22–23 dniach.
Status zagrożenia IUCN od 2000 uznaje nosoczuba szmaragdowego za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened); wcześniej, od 1988 był klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość pospolity, lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na utratę siedlisk.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Nosoczuby Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1822 roku Kategoria:Taksony opisane przez Thomasa Stamforda Rafflesa