Order Padma Bhushan () – indyjskie wysokie odznaczenie cywilne (order), przyznawane przez prezydenta Indii.
Historia Order Padma Bhushan został ustanowiony 2 stycznia 1954 przez pierwszego prezydenta Indii Rajendrę Prasada wraz z dwoma innymi odznaczeniami z grupy Padma Awards: Orderem Padma Vibhushan i Orderem Padma Shri oraz Orderem Bharat Ratna. Przyznawanie wszystkich tych odznaczeń zostało zawieszone w okresie od 13 lipca 1977 do 26 stycznia 1980.
W hierarchii indyjskich odznaczeń cywilnych znajduje się na trzecim miejscu – za Orderem Bharat Ratna i Orderem Padma Vibhushan, a przed Orderem Padma Shri.
Początkowo Order Padma Bhushan miał być trzecią klasą innego odznaczenia. W projekcie najniższym było odznaczenie Tisra Varg (dosł. „trzeciej klasy” – obecnie Padma Shri), drugim w kolejności było Dusra Varg (dosł. „drugiej klasy” – obecnie właśnie Order Padma Bhushan), a najwyższym Pahela Varg (dosł. „pierwszej klasy” – obecnie Padma Vibhushan).
Zasady nadawania Order Padma Bhushan nadawany jest w dowód uznania głównie obywatelom indyjskim za wybitne osiągnięcia i zasługi dla narodu, w dziedzinie nauki i kultury, za działalność publiczną oraz w innych dziedzinach i może być przyznany pośmiertnie.
Z wnioskiem o odznaczenie Padma Bhushan mogą występować przedstawiciele rządu federalnego, poszczególnych ministerstw, terenowych jednostek administracji państwowej i innych instytucji państwowych oraz organizacji społecznych. Wnioski rozpatrywane są przez „Kapitułę Nagrody” (Awards Committee) i po akceptacji odpowiedniego ministra lub premiera przedstawiane prezydentowi. Order wręczany jest corocznie 26 stycznia, w „Dniu Republiki” – święta narodowego Indii.
Opis odznaki Początkowo odznaką orderu miał być okrągły medal z brązu o średnicy 35 mm z wytłoczonym w centrum kwiatem lotosu z białego złota i napisem: „पदम भूषण” (PADMA BHUSHAN). Na rewersie znajdowało się godło państwowe Indii i dewiza orderu. Nie istnieją żadne dostępne źródła, które potwierdzałyby, że powyższy projekt został zrealizowany.
W 1957 projekt został zmieniony i przyjął obecną formę. Na awersie znajduje się kwiat lotosu na tle krzyża złożonego z kwadratów oraz napis „पदम भूषण” (PADMA BHUSHAN). Na rewersie znajduje się godło państwowe Indii oraz napis z dewizą orderu.
Odznaczeni
Do 2010 Orderem Padma Bhushan zostało odznaczonych 1111 osób, m.in.
Obywatele Indii Madurai Shanmukhavadivu Subbulakshmi – indyjska śpiewaczka klasyczna (1954) Mahadevi Varma – poetka tworząca w języku hindi (1956) Rasipuram Krishnaswami Iyer Narayanaswami – pisarz piszący w języku angielskim (1964) Zubin Mehta – dyrygent (1966) Ravi Shankar – kompozytor i wirtuoz sitaru (1967) Lata Mangeshkar – piosenkarka (1969) A.P.J. Abdul Kalam – inżynier i naukowiec (1981) Rajkumar – aktor, ikona indyjskiej kinematografii (1983) Kelucharan Mohapatra – tancerz, mistrz tańca Odissi, pedagog (1989) Ram Narayan – muzyk, popularyzator sarangi (1991) Ratan Tata – biznesmen, prezes Tata Motors (2000) Viswanathan Anand – szachowy mistrz świata (2001) Amitabh Bachchan – aktor i producent filmowy (2001) Baldev Raj Chopra – reżyser i producent filmowy (2001) Rajendra Kumar Pachauri inżynier kolejnictwa, przewodniczący Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (2001) Raj Reddy – naukowiec, laureat Nagrody Turinga (2001) Bellur Krishnamachar Sundararaja Iyengar – jeden z największych współczesnych autorytetów w hathajodze (2002) Naseeruddin Shah – aktor (2003) Yash Chopra – pisarz, reżyser i producent filmowy (2005) Aamir Khan – aktor, reżyser i producent filmowy (2010) Allah Rakha Rahman – kompozytor muzyki filmowej, instrumentalista, piosenkarz (2010) Ilaiyaraaja – kompozytor muzyki filmowej, instrumentalista (2010)
Obcokrajowcy Palden Thondup Namgjal – ostatni czogjal (król) Sikkimu (1954) Tenzing Norgay – nepalski himalaista, Szerpa (1959) Richard Attenborough – brytyjski aktor, reżyser i producent filmowy (1983) Frank Pallone – amerykański polityk (2002) Ismail Merchant – brytyjski producent filmowy pochodzenia indyjskiego (2002) Herbert Fischer – niemiecki dyplomata, ambasador NRD w Indiach (2003) Yoshirō Mori – japoński polityk, premier Japonii (2004) Ji Xianlin – chiński historyk, paleograf i pisarz (2008) Sathamangalam R. Srinivasa Varadhan – amerykański matematyk pochodzenia indyjskiego, laureat Nagrody Abela (2008)
Przypisy
Bibliografia Padma Awards Awards & Honours – Padma Bhushan
Kategoria:Indyjskie odznaczenia Kategoria:Kultura w Indiach