Puchar CEV siatkarek (ang. CEV Cup Women) – międzynarodowe rozgrywki organizowane cyklicznie przez Europejską Konfederację Piłki Siatkowej (CEV) w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla żeńskich drużyn klubowych zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych, które nie zostały zakwalifikowane do Ligi Mistrzyń.
Nazwy 1972–2000– Pucharu Europy Zdobywców Pucharów (ang. CEV Cup Winner's Cup) 2000–2007– Puchar Top Teams (ang. CEV Top Teams Cup) 2007– Puchar CEV (ang. CEV Cup)
Historia W 1979 roku władze Europejskiej Konfederacji Piłki Siatkowej podjęły decyzję o utworzeniu trzecich pod względem ważności rozgrywek, prowadzonych w ramach europejskich pucharów (po Pucharze Europy Mistrzów Krajowych i Pucharze Europy Zdobywców Pucharów), którym – od nazwy tejże organizacji – nadano szyld Pucharu CEV, czyli Pucharu Europejskiej Konfederacji Piłki Siatkowej (po polsku zwanym w skrócie również Pucharem Konfederacji). Zmagania te są więc od samego początku odpowiednikiem piłkarskiego Pucharu UEFA. Pomysłodawcom przyświecał cel, by możliwie jak największa liczba zespołów europejskich miała możliwość przystąpienia do międzynarodowych rozgrywek klubowych, więc pierwotnie brały w nich udział drużyny, plasujące się na podium ligowych zmagań o mistrzostwo danego państwa. Z uwagi na fakt, że w ówczesnym Pucharze Europy Mistrzów Krajowych każda federacja mogła wystawić wyłącznie 1 przedstawiciela (mistrza kraju), dwaj pozostali medaliści nie mieli możliwości rywalizowania na forum międzynarodowym (chyba że któryś z nich wywalczył Puchar kraju i przystępował do zmagań o Puchar Europy Zdobywców Pucharów).
Pierwszą edycję rozgrywek – zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn – przeprowadzono w sezonie 1980/1981 i od tego czasu regularnie (co sezon) toczone są one do czasów obecnych. W latach 90. do rywalizacji dopuszczono więcej niż jednego przedstawiciela danego państwa, ale przywilej ten pierwotnie dotyczył wyłącznie najsilniejszych lig krajowych. Do rozgrywek danego sezonu przystępowały 52 drużyny, które w I fazie dzielono poprzez losowanie na 12 czterozespołowych grup. W tym samym terminie każda z grup rozgrywała niezależny od siebie trzydniowy turniej (od piątku do niedzieli), a jego gospodarzem zostawał jeden z uczestniczących klubów. Podczas każdego z 12 turniejów rundy grupowej poszczególne ekipy grały systemem „każdy z każdym” po jednym spotkaniu. 12 zwycięzców turniejów kwalifikowało się do 1/8 finału, a w tej fazie dołączały do nich 4 rozstawione drużyny – teoretycznie najsilniejsze (decyzję o rozstawieniu podejmowała przed rozpoczęciem rozgrywek CEV). Od tego momentu – przez dwie kolejne rundy (1/8 finału i ćwierćfinały) – rywalizacja toczyła się systemem pucharowym, tj. w formie dwumeczu (spotkanie „u siebie” i „na wyjeździe”), po którym lepszy kwalifikował się do następnej tury. O awansie dalej decydował bilans dwumeczu, tj. liczba zwycięstw, a w przypadku remisu (1 zwycięstwo i 1 porażka) – stosunek setów ewentualnie „małych punktów” (przy czym sety i małe punkty ugrane na wyjeździe liczyły się podwójnie). Czwórka triumfatorów dwumeczów ćwierćfinałowych uzyskiwała promocję do turnieju Final Four, odbywającego się w hali jednego z uczestników. Przed jej rozpoczęciem metodą losowania wyłaniane były obydwie pary półfinałowe, które rozgrywały ze sobą po jednym spotkaniu, zaś ich zwycięzcy awansowali do pojedynku finałowego. Jego triumfator zostawał zwycięzcą danej edycji Pucharu CEV.
Pod koniec 2006 roku CEV postanowiła zreformować – począwszy od sezonu 2007/2008 – wszystkie siatkarskie rozgrywki pucharowe, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Podjęto wówczas decyzję o likwidacji Pucharu Top Teams, zaś jego miejsce w hierarchii europucharów zajął „odnowiony” Puchar CEV, stając się tym samym drugimi pod względem prestiżu klubowymi rozgrywkami „starego kontynentu” (po Lidze Mistrzów). W miejsce „starego” Pucharu CEV powołano natomiast Puchar Challenge. Idea zmian miała wprost nawiązywać do reformy europejskich pucharów w męskiej piłce nożnej z przełomu tysiącleci – tak więc nowy Puchar CEV po raz kolejny stał się odpowiednikiem odnowionego Pucharu UEFA. W celu usystematyzowania zasad kwalifikacji do zreformowanych europejskich pucharów 16 maja 2007 roku CEV ogłosiła swój autorski ranking, na podstawie którego poszczególnym federacjom przyznano konkretną liczbę miejsc do obsadzenia w poszczególnych rozgrywkach. Zasadniczej zmianie uległ również system rozgrywek (z grupowo-pucharowego na typowo pucharowy).
Triumfatorki Edycja Miejsce1. miejsce2. miejsce3. miejscePuchar Europy Zdobywczyń Pucharów 1972/1973 Lyon CSKA Moskwa CSKA Sofia Wisła Kraków 1973/1974 Osijek CSKA Moskwa Ruda Hvezda Praga Dinamo Bukareszt 1974/1975 Eupen SC Traktor Schwerin CSKA Moskwa Slávia Bratysława 1975/1976 Bratysława Slávia Bratysława CSKA Sofia USC Münster 1976/1977 Roeselare Iskra Ługańsk Dynamo Berlin Újpesti Dózsa 1977/1978 Treviso Dynamo Berlin VK Královo Pole Brno 1. VC Schwerte 1978/1979 Schaan Ruda Hvezda Praga SC Traktor Schwerin Start Łódź 1979/1980 Voorburg Vasas Izzó Budapest USC Münster Alidea Catania 1980/1981 Roeselare Vasas Izzó Budapest Leningradka Petersburg CSKA Sofia 1981/1982 Izmir CSKA Sofia Dinamo Moskwa Slávia Bratislava 1982/1983 Reggio nell’Emilia Medin Odessa Ruda Hvezda Praga Nelsen Reggio Emilia 1983/1984 Ankara Dynamo Berlin Nelsen Reggio Emilia Ruda Hvezda Praga 1984/1985 Ankara Dynamo Berlin Urałoczka Swierdłowsk Akademik Sofia 1985/1986 Ankara Urałoczka Swierdłowsk SV Lohhof Újpesti Dózsa 1986/1987 Izmir Kommunalnik Mińsk Nelsen Reggio Emilia CJD Feuerbach 1987/1988 Göppingen CSKA Moskwa Volley Modena SC Traktor Schwerin 1988/1989 Bari ADK Ałma-Ata SC Traktor Schwerin CSKA Moskwa 1989/1990 Lille ADK Ałma-Ata Braglia Reggio Emilia SC Traktor Schwerin 1990/1991 Lohhof ADK Ałma-Ata CSKA Sofia TTU Leningrad 1991/1992 Münster USC Münster Imet Perugia Schweriner SC 1992/1993 Perugia Volley Cats Berlin BZBK Baku Rasimelli&Coletti Perugia 1993/1994 Ankona Brummel Ancona RC de France Villebon Komfort Police 1994/1995 Münster Anthesis Volley Modena USC Münster Brummel Ancona 1995/1996 Modena Anthesis Volley Modena VBC Riom CSKA Moskwa 1996/1997 Moskwa Anthesis Volley Modena VBC Riom CSKA Moskwa 1997/1998 Cannes CSKA Moskwa RC Cannes Omnitel Volley Modena 1998/1999 Stambuł Eczacıbaşı Stambuł Cermagica Reggio Emilia VC Vrilissia 1999/2000 Perugia Despar Perugia Panathinaikos Ateny Enka StambułPuchar Top Teams 2000/2001 Wiedeń Asterix Kieldrecht Post SV Wiedeń Dinamo Dżinestra Odessa 2001/2002 Baku Azərreyl Baku Jedinstvo Užice Bank Pocztowy Centrostal Bydgoszcz 2002/2003 Berno RC Villebon 91 Volley Köniz Datovoc Tongeren 2003/2004 Bursa VakıfBank Güneş Sigorta Stambuł VfB Ulm Datovoc Tongeren 2004/2005 Turyn BigMat Kerakoll Chieri Bayer 04 Leverkusen Eczacıbaşı Stambuł 2005/2006 Moskwa Asystel Novara Dinamo Moskwa Longa'59 Lichtenvoorde 2006/2007 Münster CAV Murcia 2005 CSKA Moskwa Schweriner SCPuchar CEV 2007/2008 Belgrad Scavolini Pesaro ES Le Cannet-Rocheville Crvena zvezda Belgrad 2008/2009 Novara Asystel Novara Urałoczka Jekaterynburg Fenerbahçe Acıbadem Stambuł 2009/2010 Baku Yamamay Busto Arsizio Crvena Zvezda Belgrad Rabita Baku 2010/2011 Krasnodar Urbino Chateau D'Ax Urbino Dinamo Krasnodar Crvena Zvezda Belgrad Tauron MKS Dąbrowa Górnicza 2011/2012 Stambuł Busto Arsizio Yamamay Busto Arsizo Galatasaray Stambuł Robur Tiboni Urbino CS Volei 2004 Tomis Konstanca 2012/2013 Muszyna Stambuł Bank BPS Muszynianka Fakro Muszyna Fenerbahçe Stambuł Omiczka Omsk Urałoczka Jekaterynburg 2013/2014 Jekaterynburg Stambuł Fenerbahçe Stambuł Urałoczka Jekaterynburg Azəryol Baku Dresdner SC 2014/2015 Sopot Krasnodar Dinamo Krasnodar Atom Trefl Sopot Rabita Baku Galatasaray Stambuł 2015/2016 Stambuł Krasnodar Dinamo Krasnodar Galatasaray Stambuł Azəryol Baku Schweriner SC 2016/2017 Busto Arsizio Kazań Dinamo Kazań Unet Yamamay Busto Arsizio Galatasaray Stambuł Pomì Casalmaggiore 2017/2018 Mińsk Stambuł Eczacıbaşı VitrA Stambuł Minczanka Mińsk Allianz MTV Stuttgart SSC Palmberg Schwerin 2018/2019 Blaj Busto Arsizio Unet E-Work Busto Arsizio CS Volei Alba-Blaj Linamar Békéscsabai RSE CS Știința Bacău 2019/2020Ze względu na pandemię COVID-19 rozgrywki zostały przerwane. 2020/2021 Monza Stambuł Saugella Monza Galatasaray Stambuł Béziers Volley Tent Obrenovac 2021/2022 Stambuł Stuttgart Eczacıbaşı Dynavit Stambuł Allianz MTV Stuttgart CS Volei Alba-Blaj Mladost Zagrzeb 2022/2023 Târgu Mureș Florencja Savino Del Bene Scandicci CS Volei Alba-Blaj THY Stambuł CSM Târgoviște 2023/2024 Neuchâtel Turyn Reale Mutua Fenera Chieri Viteos Neuchâtel Grot Budowlani Łódź Levallois Paris Saint-Cloud 2024/2025 Novara Blaj Igor Gorgonzola Novara CS Volei Alba-Blaj THY Stambuł Vasas Óbuda Budapest 2025/2026 Turyn Stambuł Galatasaray Stambuł Reale Mutua Fenera Chieri Dresdner SC CSO Voluntari 2005
Zobacz też Puchar CEV w piłce siatkowej mężczyzn
Bibliografia