Jeden z dziesięciu (nieoficjalnie: 1 z 10) – polski teleturniej oparty na brytyjskim formacie Fifteen to One emitowany na antenach Telewizji Polskiej od 1994 roku. Jego prowadzącym jest Tadeusz Sznuk. Uczestnicy programu odpowiadają na pytania z zakresu wiedzy ogólnej i próbują wyeliminować z gry przeciwników, wyznaczając ich do odpowiedzi. Teleturniej zyskał miano kultowego.
Produkcja Teleturniej powstaje w oparciu o brytyjski format Fifteen to One na podstawie licencji udzielanej przez All3Media International. Oryginalna wersja formatu autorstwa Johna M. Lewisa była emitowana na antenie Channel 4.
Przez kilka pierwszych lat program nagrywano w Warszawie, później realizował je oddział Telewizji Polskiej w Lublinie, a latem 2024 roku studio programu powróciło do stolicy.
Zasady gry mały|Tadeusz Sznuk w studiu „Jednego z dziesięciu” (2021)
Do gry przystępuje dziesięciu zawodników. Każdy gracz przed wejściem do studia losuje numer stanowiska, które będzie zajmować. Pytania zadawane w programie sprawdzają wiedzę ogólną i niekiedy specjalistyczną.
Każdy uczestnik rozpoczyna grę z trzema „szansami” (reprezentowanymi przez trzy lampki bądź rzędy światełek przy pulpicie gracza). Szansę traci się, nie odpowiadając na pytanie w ciągu trzech sekund lub podając odpowiedź błędną. Zawsze pod uwagę bierze się pierwszą wypowiedzianą w całości odpowiedź. Reklamacje i zastrzeżenia zawodników co do uznania prawidłowości odpowiedzi udzielonej przez nich samych lub przeciwników mogą być zgłaszane tylko do momentu rozpoczęcia odczytywania kolejnego pytania przez prowadzącego program lub ogłoszenia przez niego zakończenia rundy.
Etap I Prowadzący zadaje graczom pytania zgodnie z kolejnością zajmowanych stanowisk, począwszy od gracza przy stanowisku nr 1 (każde pytanie kierowane jest do jednej osoby). Są dwie kolejki pytań. Poprawna odpowiedź ocala przed utratą szansy (tym sposobem już jedna poprawna odpowiedź zapewnia udział w drugim etapie). Jeśli zawodnik odpowie na pytanie błędnie lub nie odpowie wcale, to traci jedną szansę; jeśli nie odpowie poprawnie na żadne z dwóch pytań – kończy grę.
Etap II Zawodnicy, którzy udzielili w pierwszym etapie przynajmniej jednej poprawnej odpowiedzi kontynuują grę z taką liczbą szans, jaką udało im się zachować (trzema, jeśli obie ich odpowiedzi były poprawne, bądź dwiema, jeśli odpowiedzieli poprawnie jeden raz).
Pierwsze pytanie tej rundy prowadzący kieruje do zawodnika przy stanowisku nr 1 (chyba że ten odpadł w pierwszym etapie, wtedy do zawodnika przy stanowisku nr 2 itd.). Jeśli uczestnik odpowie poprawnie, to zyskuje prawo do wyznaczania; jeśli nie, to traci szansę, a prowadzący pyta kolejnych graczy tak długo, aż ktoś odpowie poprawnie i zdobędzie prawo wyznaczania.
Zgodnie z regulaminem teleturnieju pierwszy gracz, który otrzyma prawo typowania musi wybrać zawodnika znajdującego się po przeciwnej stronie studia, tj. zawodnicy z numerami 1–5 wyznaczają uczestników z numerami 6–10, a uczestnicy z numerami 6–10 wyznaczają zawodników z numerami 1–5Reguły tej nie wyegzekwowano w 4. odcinku 120. edycji, gdy jako pierwszy prawo do wyznaczania zdobył zawodnik przy szóstym stanowisku.. Zasada ta obowiązuje tylko podczas pierwszego wyznaczania. W dalszej części nie ma żadnych ograniczeń co do wyznaczania. Reguła ta nie obowiązywała w pierwszych seriach programu.
Kolejne pytania zadawane są uczestnikom wskazanym przez osobę, która jako ostatnia udzieliła poprawnej odpowiedzi. Jeżeli wyznaczony zawodnik nie odpowie na swoje pytanie poprawnie, to dotychczasowy wyznaczający wskazuje dalej, a jeśli udzieli właściwej odpowiedzi, to przejmuje prawo do wyznaczania. Gra toczy się tym sposobem tak długo, aż w grze pozostanie troje zawodników. Trójka ta przechodzi do finału odcinka.
Etap III (finał) W tym etapie może paść co najwyżej 40 pytań, a ważną rolę odgrywają punkty. Każdy finalista dostaje trzy nowe szanse i tyle punktów, ile szans zachował po drugim etapie.
Pierwsze pytania prowadzący kieruje do wszystkich uczestników. Zawodnicy zgłaszają się do nich, naciskając przyciski znajdujące się na pulpitach (odpowiada tylko ten, kto zgłosi się najszybciej). Za dobrą odpowiedź finalista dostaje 10 punktów, a za błędną traci szansę. Jeśli nikt się nie zgłosi do odpowiedzi, to nikt nie traci szansy. Gracz, który jako pierwszy udzieli trzech prawidłowych odpowiedzi (i tym samym zdobędzie 30 punktów) otrzymuje prawo do wyznaczania kolejnego pytanego, podobnie jak w drugim etapie.
Gracz wyznaczony do odpowiedzi może zyskać dziesięć punktów lub stracić jedną szansę. Jeśli uczestnik wskaże do pytania samego siebie i odpowie poprawnie, to otrzyma podwójną liczbę punktów, czyli 20 (przed dziesiątą edycją zasada ta nie obowiązywała). Jeśli po wzięciu pytania „na siebie” zawodnik odpowie źle (bądź wcale), to gracze znowu zgłaszają się do odpowiedzi sposobem „kto pierwszy, ten lepszy”, a prawo wyznaczania otrzymują już po jednej poprawnej odpowiedzi (w pierwszej edycji zasady wyznaczania w takim przypadku były inne: prawo wyznaczania należało do osoby, która jako ostatnia udzieliła prawidłowej odpowiedzi). Gdy w grze pozostanie jeden zawodnik (ostatni, który zachowa szanse), zasada podwajania punktów przestaje obowiązywać.
Gra kończy się: gdy prowadzący zada wszystkie czterdzieści pytań – wtedy zawodnikom za każdą zachowaną szansę dolicza się po dziesięć punktów, a zwycięzcą zostaje gracz z ich największą liczbą; od siódmej edycji (1996): gdy ostatni gracz straci ostatnią szansę – on też zostaje zwycięzcą odcinka; do szóstej edycji (1996): gdy dwóch zawodników straci wszystkie szanse i trzeci gracz – zwycięzca odcinka – musiałby odpowiadać na kolejne pytania samemu. Za każdą zachowaną szansę zwycięzca otrzymywał dodatkowe dziesięć punktów.
Liczba zdobytych punktów decyduje o udziale w Wielkim Finale danej edycji.
Wielki Finał Dziesięcioro zwycięzców 20 kolejnych odcinków (wcześniej 25 odcinków) z największą liczbą zdobytych punktów bierze udział w Wielkim Finale. Jego zasady są identyczne z regułami zwykłego odcinka.
W sytuacji, gdy dwoje lub więcej zawodników na ostatnim miejscu listy finalistów ma taką samą liczbę punktów, udział Wielkim Finale przysługuje wszystkim graczom z tym wynikiem. Wielokrotnie odbywał się finał 11-osobowy, raz nawet (w 89. edycji) Wielki Finał rozegrany został w 12-osobowym składzieDo Wielkiego Finału 116. edycji także zakwalifikowało się dwanaścioro zawodników, jednak jeden z nich nie mógł przybyć na nagranie, w związku z czym w studio znajdowało się jedenaścioro graczy.. Kilka razy Wielki Finał odbył się w składzie 9-osobowym albo nawet 8-osobowym, gdy któryś z zakwalifikowanych zawodników nie mógł przybyć na nagranie.
Liczba odcinków w edycjiW obrębie niniejszego artykułu przyjęto, że edycję tworzą rozgrywki o awans do Wielkiego Finału oraz sam Wielki Finał, serię zaś wszystkie odcinki, także specjalne.
Edycja 1. liczyła 26 odcinków: 25 zwykłych i Wielki Finał. Edycje 2. i 3. liczyły po 21 odcinków: 20 zwykłych i Wielki Finał (ponadto w okresie emisji 2. edycji nadano odcinek specjalny niebędący częścią gry o Wielki Finał). . . Edycje 7–71 liczyły po 26 odcinków: 25 zwykłych i Wielki Finał. Edycja 72. liczyła 25 odcinków: 24 zwykłe i Wielki Finał (ponadto w ramach 72. serii nadano odcinek specjalny niebędący częścią gry o Wielki Finał). Każda edycja od 73. liczy 21 odcinków: 20 zwykłych i Wielki Finał (ponadto w ramach serii 77., serii 78. oraz serii 81. nadano po jednym odcinku specjalnym niebędącym częścią gry o Wielki Finał).
Nagrody mały|Kubki z nazwą teleturnieju Wszyscy uczestnicy etapu III w zwykłym odcinku: nagrody rzeczowe (np. tzw. słodkie kuferki, zegarki itp.) Zwycięzca zwykłego odcinka: 5000 zł (od 28. do 106. edycji włącznie 3000 zł, początkowo jednak 1000 zł), pobyt w 4-gwiazdkowym hotelu, nagrody rzeczowe (np. program antywirusowy, AGD, szwajcarski zegarek). Uczestnik Wielkiego Finału, który zdobył największą liczbę punktów łącznie w swoim odcinku i w Wielkim Finale (nawet jeśli nie zakwalifikował się do etapu III Wielkiego Finału): 10 000 zł. Do 43. edycji (włącznie) były to wycieczki do ciepłych krajów. Zwycięzca Wielkiego Finału: 40 000 zł. Do 43. edycji włącznie nagrodę główną stanowił samochód: . W latach 2011–2025 jedną z hostess teleturnieju była Sylwia Toczyńska, finalistka Miss Polonia 2011.
Odcinki specjalne Dotychczas wyemitowano pięć wydań specjalnych programu. 1 stycznia 1995 – jego uczestnikami były gwiazdy telewizji: Grażyna Torbicka, Wiktor Zborowski, Dorota Idzi, Jarosław Gugała, Ewa Gawryluk, Artur Partyka, Ewa Sałacka, Artur Barciś, Katarzyna Skrzynecka, Włodzimierz Szaranowicz; nagrodę w wysokości 30 000 000 PLZ przekazano na rzecz warszawskiego szpitala dziecięcego. 26 października 2012Jako jeden z odcinków 72. serii, ale poza rozgrywką o Wielki Finał 72. edycji. – z okazji 60-lecia Telewizji Polskiej; jego uczestnikami byli: Karol Strasburger, Agnieszka Woźniak-Starak, Marcin Wójcik, Urszula Chincz, Mateusz Szymkowiak, Waldemar Wilkołek, Adriana Prodeus, Marta Kielczyk, Tomasz Jasina, Tomasz Kammel; nagrodę w wysokości 10 000 PLN przekazano na rzecz Lubelskiego Hospicjum dla Dzieci im. Małego Księcia. 28 października 2013Jako jeden z odcinków 77. serii, ale poza rozgrywką o Wielki Finał 77. edycji. – z udziałem finalistów i laureatów olimpiad szkolnych; nagroda została przekazana Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia. 18 listopada 2013Jako jeden z odcinków 78. serii, ale poza rozgrywką o Wielki Finał 78. edycji. – jego uczestnikami byli sportowcy i dziennikarze sportowi: Konrad Dąbrowski, Szymon Kołecki, Iwona Nabożna, Dariusz Jabłoński, Radosław Majdan, Daniel Iwanek, Tomasz Jasina, Leszek Dunecki, Piotr Sobczyński, Justyna Marciniak; nagrodę w wysokości 10 000 PLN przekazano na rzecz Opolskiego Stowarzyszenia Rehabilitacji Neurologicznej i Funkcjonalnej dla Julii Bonk, córki Bartłomieja Bonka. 30 września 2014Jako jeden z odcinków 81. serii, ale poza rozgrywką o Wielki Finał 81. edycji. – z udziałem wolontariuszy Fundacji Anny Dymnej „Mimo Wszystko”.
Oprawa teleturnieju
Scenografia
W studiu ustawionych jest 10 pulpitów, przy których siedzą na krzesłach zawodnicy. Na każdym ze stanowisk znajduje się informacja z imieniem zawodnika oraz trzy lampki oznaczające „szanse”. Scenografia przez lata zmieniała się kilkakrotnie, lecz schemat ten zawsze pozostawał.