Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia, zwroty H (od , czyli ) – oznaczenia na etykietach substancji chemicznych i mieszanin określające zagrożenie oraz opisujące charakter i nasilenie zagrożeń stwarzanych przez substancję lub mieszaninę, wprowadzone przez rozporządzenie CLP wdrażające globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów (GHS) na obszarze Unii Europejskiej.

Zwroty H zastąpiły wcześniejsze zwroty R (zwroty ryzyka), których stosowanie było dopuszczone przejściowo do 1 czerwca 2015 roku w sytuacjach określonych w rozporządzeniu CLP.

Zwroty są zakodowane przy użyciu symboli alfanumerycznych, które składają się z: litery „H” cyfry określającej rodzaj zagrożenia „2” – zagrożenie fizyczne „3” – zagrożenie dla zdrowia „4” – zagrożenie dla środowiska dwóch cyfr odpowiadających kolejnemu numerowi zagrożenia. Poza zwrotami H w rozporządzeniu CLP umieszczone zostały również zwroty EUH, tj. zwroty niebędące częścią GHS, a wymagane przy klasyfikacji i oznakowaniu na obszarze Unii Europejskiej.

+ Lista zwrotów H i zwrotów EUH Kod Tekst zwrotuUwagi H200 Materiały wybuchowe niestabilneH201Materiał wybuchowy; zagrożenie wybuchem masowymH202Materiał wybuchowy, poważne zagrożenie rozrzutemH203Materiał wybuchowy; zagrożenie pożarem, wybuchem lub rozrzutemH204Zagrożenie pożarem lub rozrzutemH205Może wybuchać masowo w przypadku pożaruH206Zagrożenie pożarem, wybuchem lub rozrzutem; zwiększone ryzyko wybuchu jeśli zawartość środka odczulającego została zmniejszonaZwrot został dodany w .H207Zagrożenie pożarem lub rozrzutem; zwiększone ryzyko wybuchu, jeśli zawartość środka odczulającego została zmniejszonaH208Zagrożenie pożarem; zwiększone ryzyko wybuchu, jeśli zawartość środka odczulającego została zmniejszonaH220Skrajnie łatwopalny gazH221Gaz łatwopalnyH222Skrajnie łatwopalny aerozolH223Łatwopalny aerozolTekst zwrotu został zmieniony w z „aerozol łatwopalny” na „łatwopalny aerozol”.H224Skrajnie łatwopalna ciecz i paryH225Wysoce łatwopalna ciecz i paryH226Łatwopalna ciecz i paryH228Substancja stała łatwopalnaH229Pojemnik pod ciśnieniem: Ogrzanie grozi wybuchemZwrot został dodany w .H230Może reagować wybuchowo nawet bez dostępu powietrzaH231Może reagować wybuchowo nawet bez dostępu powietrza pod zwiększonym ciśnieniem i/lub po ogrzaniuH232Może ulegać samozapaleniu w przypadku wystawienia na działanie powietrzaH240Ogrzanie grozi wybuchemH241Ogrzanie może spowodować pożar lub wybuchH242Ogrzanie może spowodować pożarH250Zapala się samorzutnie w przypadku wystawienia na działanie powietrzaH251Substancja samonagrzewająca się: może się zapalićH252Substancja samonagrzewająca się w dużych ilościach; może się zapalićH260W kontakcie z wodą uwalniają łatwopalne gazy, które mogą ulegać samozapaleniuH261W kontakcie z wodą uwalnia łatwopalne gazyH270Może spowodować lub intensyfikować pożar; utleniaczH271Może spowodować pożar lub wybuch; silny utleniaczH272Może intensyfikować pożar; utleniaczH280Zawiera gaz pod ciśnieniem; ogrzanie grozi wybuchemH281Zawiera schłodzony gaz; może spowodować oparzenia kriogeniczne lub obrażeniaH290Może powodować korozję metaliH300Połknięcie grozi śmierciąH301Działa toksycznie po połknięciuH302Działa szkodliwie po połknięciuH304Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmierciąH310Grozi śmiercią w kontakcie ze skórąH311Działa toksycznie w kontakcie ze skórąH312Działa szkodliwie w kontakcie ze skórąH314Powoduje poważne oparzenia skóry oraz uszkodzenia oczuH315Działa drażniąco na skóręH317Może powodować reakcję alergiczną skóryH318Powoduje poważne uszkodzenie oczuH319Działa drażniąco na oczyH330Wdychanie grozi śmierciąH331Działa toksycznie w następstwie wdychaniaH332Działa szkodliwie w następstwie wdychaniaH334Może powodować objawy alergii lub astmy lub trudności w oddychaniu w następstwie wdychaniaH335Może powodować podrażnienie dróg oddechowychH336Może wywoływać uczucie senności lub zawroty głowyH340Może powodować wady genetyczne <podać drogę narażenia, jeżeli definitywnie udowodniono, że inna droga narażenia nie powoduje zagrożenia>H341Podejrzewa się, że powoduje wady genetyczne <podać drogę narażenia, jeżeli definitywnie udowodniono, że inna droga narażenia nie powoduje zagrożenia>H350Może powodować raka <podać drogę narażenia, jeżeli definitywnie udowodniono, że inna droga narażenia nie powoduje zagrożenia>H350iWdychanie może spowodować rakaH351Podejrzewa się, że powoduje raka <podać drogę narażenia, jeżeli definitywnie udowodniono, że inna droga narażenia nie powoduje zagrożenia>H360Może działać szkodliwie na płodność lub na dziecko w łonie matki <podać szczególny skutek, jeżeli jest znany> <podać drogę narażenia, jeżeli definitywnie udowodniono, że inne drogi narażenia nie stwarzają zagrożenia>H360DMoże działać szkodliwie na dziecko w łonie matkiH360DfMoże działać szkodliwie na dziecko w łonie matki. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodnośćH360FMoże działać szkodliwie na płodnośćH360FdMoże działać szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matkiH360FDMoże działać szkodliwie na płodność. Może działać szkodliwie na dziecko w łonie matkiH361Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność lub na dziecko w łonie matki <podać szczególny skutek, jeżeli jest znany> <podać drogę narażenia, jeżeli definitywnie udowodniono, że inne drogi narażenia nie stwarzają zagrożenia>H361dPodejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matkiH361fPodejrzewa się, że działa szkodliwie na płodnośćH361fdPodejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matkiH362Może działać szkodliwie na dzieci karmione piersiąH370Powoduje uszkodzenie narządów <podać szczególny skutek, jeśli jest znany> <podać drogę narażenia, jeżeli udowodniono, że inne drogi narażenia nie stwarzają zagrożenia>H371Może powodować uszkodzenie narządów <podać wszystkie znane narządy, których to dotyczy> <podać drogę narażenia, jeżeli udowodniono, że inne drogi narażenia nie stwarzają zagrożenia>H372Powoduje uszkodzenie narządów <podać wszystkie znane narządy, których to dotyczy> poprzez długotrwałe lub powtarzane narażenie <podać drogę narażenia, jeżeli udowodniono, że inne drogi narażenia nie stwarzają zagrożenia>H373Może powodować uszkodzenie narządów <podać wszystkie znane narządy, których to dotyczy> poprzez długotrwałe lub narażenie powtarzane <podać drogę narażenia, jeśli udowodniono, że inne drogi narażenia nie stwarzają zagrożenia>H300+H310Grozi śmiercią po połknięciu lub w kontakcie ze skórąZwrot został dodany w .H300+H330Grozi śmiercią po połknięciu lub w następstwie wdychaniaH310+H330Grozi śmiercią w kontakcie ze skórą lub w następstwie wdychaniaH300+H310+H330Grozi śmiercią po połknięciu, w kontakcie ze skórą lub w następstwie wdychaniaH301+H311Działa toksycznie po połknięciu lub w kontakcie ze skórąH301+H331Działa toksycznie po połknięciu lub w następstwie wdychaniaH311+H331Działa toksycznie w kontakcie ze skórą lub w następstwie wdychaniaH301+H311+H331Działa toksycznie po połknięciu, w kontakcie ze skórą lub w następstwie wdychaniaH302+H312Działa szkodliwie po połknięciu lub w kontakcie ze skórąH302+H332Działa szkodliwie po połknięciu lub w następstwie wdychaniaH312+H332Działa szkodliwie w kontakcie ze skórą lub w następstwie wdychaniaH302+H312+H332Działa szkodliwie po połknięciu, w kontakcie ze skórą lub w następstwie wdychaniaH400Działa bardzo toksycznie na organizmy wodneH410Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutkiH411Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutkiH412Działa szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutkiH413Może powodować długotrwałe szkodliwe skutki dla organizmów wodnychH420Działa szkodliwie na zdrowie publiczne i środowisko poprzez niszczące oddziaływanie na ozon w górnej warstwie atmosferyEUH001Produkt wybuchowy w stanie suchymZwrot został usunięty w .EUH006Produkt wybuchowy z dostępem lub bez dostępu powietrzaZwrot został usunięty w .EUH014Reaguje gwałtownie z wodąEUH018Podczas stosowania mogą powstawać łatwopalne lub wybuchowe mieszaniny par z powietrzemEUH019Może tworzyć wybuchowe nadtlenkiEUH029W kontakcie z wodą uwalnia toksyczne gazyEUH031W kontakcie z kwasami uwalnia toksyczne gazyEUH032W kontakcie z kwasami uwalnia bardzo toksyczne gazyEUH044Zagrożenie wybuchem po ogrzaniu w zamkniętym pojemnikuEUH059Stwarza zagrożenie dla warstwy ozonowejEUH066Powtarzające się narażenie może powodować wysuszanie lub pękanie skóryEUH070Działa toksycznie w kontakcie z oczamiEUH071Działa żrąco na drogi oddechoweEUH201Zawiera ołów. Nie należy stosować na powierzchniach, które mogą być gryzione lub ssane przez dzieciEUH201AUwaga! Zawiera ołówEUH202Cyjanoakrylany. Niebezpieczeństwo. Skleja skórę i powieki w ciągu kilku sekund. Chronić przed dziećmiEUH203Zawiera chrom(VI). Może powodować wystąpienie reakcji alergicznejEUH204Zawiera izocyjaniany. Może powodować wystąpienie reakcji alergicznejEUH205Zawiera składniki epoksydowe. Może powodować wystąpienie reakcji alergicznejEUH206Uwaga! Nie stosować razem z innymi produktami. Może wydzielać niebezpieczne gazy (chlor)EUH207Uwaga! Zawiera kadm. Podczas stosowania wydziela niebezpieczne pary. Zapoznaj się z informacją dostarczoną przez producenta. Przestrzegaj instrukcji bezpiecznego stosowaniaEUH208Zawiera <nazwa substancji uczulającej>. Może powodować wystąpienie reakcji alergicznejEUH209Podczas stosowania może przekształcić się w substancję wysoce łatwopalnąEUH209APodczas stosowania może przekształcić się w substancję łatwopalnąEUH210Karta charakterystyki dostępna na żądanieEUH211Uwaga! W przypadku rozpylania mogą się tworzyć niebezpieczne respirabilne kropelki. Nie wdychać rozpylonej cieczy lub mgłyZwrot został dodany w .EUH212Uwaga! W przypadku stosowania może się tworzyć niebezpieczny pył respirabilny. Nie wdychać pyłuEUH380Może powodować zaburzenia funkcjonowania układu hormonalnego u ludziZwrot został dodany w .EUH381Podejrzewa się, że powoduje zaburzenia funkcjonowania układu hormonalnego u ludziEUH401W celu uniknięcia zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska, należy postępować zgodnie z instrukcją użyciaEUH430Może powodować zaburzenia funkcjonowania układu hormonalnego w środowiskuEUH431Podejrzewa się, że powoduje zaburzenia funkcjonowania układu hormonalnego w środowiskuEUH440Akumuluje się w środowisku i organizmach żywych, w tym u ludziEUH441W znacznym stopniu akumuluje się w środowisku i organizmach żywych, w tym u ludziEUH450Może powodować długotrwałe i rozproszone zanieczyszczenie zasobów wodnychEUH451Może powodować bardzo długotrwałe i rozproszone zanieczyszczenie zasobów wodnych

Zobacz też piktogramy określające rodzaj zagrożenia zwroty wskazujące środki ostrożności

Uwagi

Bibliografia

Kategoria:Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów Kategoria:Ochrona środowiska