thumb thumb|Dom kolonijny w Supraślu, siedziba teatru Teatr Wierszalin, początkowo Towarzystwo Wierszalin – polska grupa teatralna z siedzibą w Supraślu.
Historia Nazwa zespołu pochodzi od prawosławnej wspólnoty religijnej z lat I wojny światowej na Białostocczyźnie. Wierszalin został założony przez Piotra Tomaszuka i Tadeusza Słobodzianka razem z absolwentami znajdującego się w Białymstoku Wydziału Sztuki Lalkarskiej PWST im. Al. Zelwerowicza w Warszawie. W 1991 towarzystwo zostało przekształcone w teatr pod nazwą Teatr Wierszalin w 1994 otrzymał budynek na siedzibę w Supraślu. Jeden z teatrów antropologicznych, nawiązujący do mitów, w tym założycielskiego mitu Wierszalina, proroka Eliasza Klimowicza, wierzeń, tradycji i folkloru, nie stroniący od kontrowersji i satyry, przetwarzający je w teatr nowatorski, odwołujący się do tradycji Jerzego Grotowskiego, dziedzictwa Tadeusza Kantora i przedwojennej Reduty Juliusza Osterwy.
Teatr Wierszalin, o historii, kulturowym micie założycielskim i dorobku artystycznym, który tworzy awangardowy zespół, jest wojewódzką instytucją kultury, finansowaną przez Urząd Marszałkowski oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, ośrodkiem badań teatralnych nad twórczością Adama Mickiewicza. Premiery "Wierszalina" są wydarzeniami artystycznymi polskiego teatru.
Teatr trzykrotnie otrzymał nagrodę Fringe First na międzynarodowym festiwalu teatralnym w Edynburgu. W 1994 Wierszalin odebrał dyplom uznania za wybitne zasługi dla kultury polskiej na świecie przyznawany przez Ministra Spraw Zagranicznych RP. W 1998 Sekcja Krytyków Teatralnych Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego, w uznaniu zasług w popularyzacji polskiego teatru na świecie, przyznał Wierszalinowi swoją Nagrodę im. Stanisława Ignacego Witkiewicza. W 2000 Teatr zaprezentował na wystawie Expo w Hanowerze spektakl Ofiara Wilgefortis.
Sztuka „Wziołowstąpienie” z 2015 , nawiązująca stylistyką do wcześniejszych realizacji Teatru Wierszalin, takich jak “Wierszalin. Reportaż o końcu świata” i „Turlajgroszek”, budząca odmienne reakcje - opowieść m.in. o mężczyźnie ze wsi Puciłki spod Sokółki, w której składzie odnajdywane są fragmenty książki Vitala Voranau pt. „Szeptem”, stała się przedmiotem kontrowersji.
„Dziady cz. I” Teatru Wierszalin – premiera na antenie TVP Kultura: (17.11.2020) „Dziady – Noc pierwsza” (24.11.2020) część druga mickiewiczowskiej opowieści, przygotowanej przez Teatr Wierszalin.
W 2022 Teatr Wierszalin odbył ze spektaklem „Dziady”„objazd mickiewiczowski wzorem Reduty na Litwie”.
Organizator dorocznego interdyscyplinarnego Festiwalu „Między Wierszami", który latem czyni Supraśl letnią stolicą kultury pod hasłem „Teatr – Literatura – Muzyka – Film”, na który składają się spektakle Teatru Wierszalin, uliczne czytanie wierszy, spotkania z pisarzami, połączone z literackim debiutem roku, pokazy filmów animowanych i koncerty, w 2026 r. (w kurateli artystycznej Rafała Gąsowskiego), podzielonym na trzy bloki tematyczne:
- teatr, retrospekcja i mistrzowie animacji,
- magia retro, młode talenty,
- Wielkie Słowo z prof. Jane Miodkiem na gali „Literackiego Debiutu Roku".
Wybrane realizacje 1990 – Turlajgroszek 1993 – Merlin. Inna historia 1996 – Głup 1997 – Prawiek i inne czasy 2000 – Ofiara Wilgefortis 2004 – Święty Edyp 2005 – Zwierzenia pornogwiazdy 2006 – Bóg Niżyński 2007 – Wierszalin. Reportaż o końcu świata 2007 – Życie snem 2008 – Klątwa 2008 – Marat-Sade 2009 – Gilgamesz 2009 – Plastynaci 2010 – Statek błaznów 2011 – Traktat o manekinach 2011 – Anatomia psa 2012 – Wszyscy Święci. Zabłudowski cud. 2012 – Boska Komedia 2014 – Golem 2015 – Złoty deszcz 2015 – Don Kichot – improwizacje 2015 – Wziołowstąpienie 2016 – Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim 2016 – Dziady – Noc Pierwsza 2017 – Dziady – Noc Druga 2017 – Wykład
Zespół Piotr Tomaszuk Rafał Gąsowski Dariusz Matys Katarzyna Wolak Gąsowska Magdalena Dąbrowska Urszula Raczkowska Katarzyna Ogrodniczak Bartłomiej Bazyluk
Przypisy
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona Teatru Wierszalin Konrad Szczebiot „Bogowie, wariaci, grzesznicy i święci” artykuł zawierający krótką historię Teatru Wierszalin [dostęp 2011-01-19] Leonard Drożdżewicz „DZIADY” W LEŚNEJ GŁUSZY. ĆWIERĆWIECZE TEATRU WIERSZALIN, „Znad Wilii”, nr 4 (68) z 2016 r., s. 41–45, [dostęp 2020-02-20]
Kategoria:Teatry offowe Wierszalin, Supraśl Kategoria:Instytucje Kultury Samorządu Województwa Podlaskiego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Stanisława Ignacego Witkiewicza