Obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej – przeprowadzone w 2010 roku (w niektórych wypadkach również na początku 2011 roku case.edu, 4 lutego 2011 [dostęp 2012-02-14]) uroczyste obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej dokonanej w 1940 roku przez radziecką policję polityczną NKWD na polskich jeńcach wojennych i więźniach na podstawie decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Wiele uroczystości rocznicowych odbywających się po 10 kwietnia 2010 roku łączyło się z oddaniem hołdu ofiarom katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku70. rocznica zbrodni katyńskiej w cieniu sobotniej katastrofy wprost.pl. 13 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-15].

Obchody w Polsce Obchody 70. rocznicy zbrodni zorganizowano w wielu miastach i miejscowościach Polski z centralnymi uroczystościami państwowymi i religijnymi w Warszawie w dniu 13 kwietnia 2010 rokuHarmonogram obchodów 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej rp.pl [dostęp 2012-02-11] oraz Obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej ekai.pl, 13 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-16]. Wojewódzkie uroczystości rocznicowe odbyły się w następujących miastach: Kraków (16 kwietnia), Katowice (18 kwietnia), Poznań (12 kwietnia), Opole (17 kwietnia), Białystok (10 kwietnia), Gdańsk (13 kwietnia), Szczecin (8 kwietnia), Olsztyn (18 kwietnia), Kielce (13 kwietnia), Lublin (15 kwietnia), Wrocław (18 kwietnia), Łódź (13–15 kwietnia)Wojewódzkie obchody 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej – Łódź, 13–15 kwietnia 2010 ipn.gov.pl [dostęp 2012-02-13].

W ramach obchodów 70. rocznicy zbrodni katyńskiej Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VI kadencji podjął uchwałę 9 kwietnia 2010, w której złożył hołd ofiarom, wyraził oczekiwanie wyjaśnień wszystkich okoliczności zbrodni oraz nadzieję, że wizyta ówczesnego premiera Federacji Rosyjskiej Władimira Putina w uroczystościach w Katyniu (który był tam 7 kwietnia 2010 wspólnie z Donaldem Tuskiem) jest zapowiedzią determinacji strony rosyjskiej do pozytywnego rozstrzygnięcia tych sprawUchwała zawiera określenie zbrodnie w „Katyniu, Miednoje i Charkowie”. W rzeczywistości zbrodnie zostały dokonany w faktycznie w Katyniu i w Charkowie, zaś w Miednoje istnieją jedynie groby oficerów pomordowanych uprzednio w oddalonym o ok. 20 km Kalininie.. Narodowy Bank Polski wyemitował okolicznościowe monety rocznicowe oraz . Działania związane z obchodami podjął Instytut Pamięci Narodowej, publikując specjalny numer Biuletynu Instytutu Pamięci Narodowej ipn.gov.pl [dostęp 2012-02-13] oraz zbiór studiów historycznych i prawniczych, relacji i dokumentów pt. Zbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwaZbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa, red. Sławomir Kalbarczyk, Warszawa 2010 ipn.gov.pl [dostęp 2012-02-14], a także organizując wystawy, konferencje i marsze pamięciDziałania IPN w związku z 70. rocznicą Zbrodni Katyńskiej interia.pl, 6 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-11]. Obchody 70. rocznicy zbrodni zorganizowały Wojsko PolskiePor. np. Obchody 70 rocznicy zbrodni katyńskiej wp.mil.pl, 13 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-12] i PolicjaObchody 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej policja.pl [dostęp 2012-02-12]. Wiele uroczystości rocznicowych odbywających się na terenie Polski miało oprawę wojskowąObchody 70. rocznicy Katynia polska-zbrojna.pl, 12 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-12].

Z okazji 70. rocznicy zbrodni katyńskiej odsłonięto w Polsce m.in. Krzyż Katyński w Wadowicach i pomnik ofiar mordu katyńskiego w Osowcu-Twierdzy, a ponadto, w ramach programu „Katyń… ocalić od zapomnienia”. rozpoczęto sadzenie 21 473 Dębów Pamięci upamiętniających poszczególnych zamordowanych w Katyniu, Twerze i CharkowieProgram sadzenia dębów pamięci na 70. rocznicę Zbrodni katyńskiej historia.org.pl, 18 września 2009 [dostęp 2012-02-13]. Powstały również tablice pamiątkowe poświęcone ofiarom zbrodniPor. np. Tablica pamiątkowa w Jaśle ma przypominać 70. rocznicę zbrodni katyńskiej jaslo4u.pl, 19 stycznia 2010 [dostęp 2012-02-14], 70 rocznica zbrodni katyńskiej. Chrzanów uczcił pamięć o Katyniu muzeum.chrzanow.pl [dostęp 2012-02-14] oraz Uroczystości 70. rocznicy zbrodni katyńskiej w Ostrzeszowie pamietamkatyn1940.pl [dostęp 2012-02-14].

Obchody za granicą 2 marca 2010 roku z okazji 70. rocznicy zbrodni katyńskiej rosyjskie Stowarzyszenie „Memoriał” skierowało do prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa list otwarty, w którym apelowało m.in. o podjęcie kroków mających na celu odtajnienie akt rosyjskiego śledztwa katyńskiego, wznowienie śledztwa w celu procesowego ustalenia listy wszystkich ofiar, ustalenie wyczerpującej listy winnych, ustalenie miejsc pochówku rozstrzelanych z więzień zachodniej Ukrainy i Białorusi oraz rehabilitację wszystkich rozstrzelanychStowarzyszenie Memoriał do prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa w 70. rocznicę zbrodni katyńskiej wyborcza.pl, 5 marca 2010 [dostęp 2012-02-13]. Tekst rosyjski: Обращение Общества «Мемориал» к Д.А.Медведеву в связи с 70-летием Катынского расстрела , ej.ru [dostęp 2012-02-14].

7 kwietnia 2010 roku specjalne oświadczenie z okazji 70. rocznicy zbrodni katyńskiej wydał amerykański Departament Stanu state.gov, 7 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-13]. Z okazji rocznicy zorganizowano m.in. wystawę w Parlamencie Europejskim w Brukseli70th anniversary of Katyn massacre, European Parliament eux.tv, 19 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-11] oraz specjalną konferencję w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie thenewamerican.com [dostęp 2012-02-11], połączoną z wystawą w gmachu Senatu Stanów Zjednoczonych, wcześniej eksponowaną również w Muzeum Terroru w Budapeszcie radaopwim.gov.pl, 13 maja 2012 [dostęp 2012-02-12]. Wystawy poświęcone zbrodni katyńskiej otwarto także w Nowym Jorku, Chicago i Atlancie polishclubofatlanta.org [dostęp 2012-02-14].

7 kwietnia 2010 roku na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu odbyły się uroczystości z udziałem premiera Rosji Władimira Putina i premiera Polski Donalda TuskaRosjanie wreszcie dostrzegli Katyń rp.pl, 8 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-11], którzy uczcili pamięć zamordowanych polskich oficerów i wmurowali kamień węgielny pod cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego na terenie rosyjskiej części kompleksu katyńskiegoНа территории мемориального комплекса «Катынь» заложен камень в основание храма Воскресения Христова patriarchia.ru, 8 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-12]. Następnie w Smoleńsku obaj premierzy spotkali się z polsko-rosyjską grupą ds. trudnych oraz przeprowadzili rozmowę między sobą. Była to pierwsza od 20 lat obecność przywódcy rosyjskiego w Katyniu w związku z uroczystościami katyńskimi.

10 kwietnia 2010 roku w Katyniu miała się odbyć druga część uroczystości rocznicowych z udziałem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, którego na uroczystości zaprosiło Stowarzyszenie Rodzin Katyńskich. W zaplanowanych obchodach przewidziano bardziej rozbudowany scenariusz niż trzy dni wcześniej: w Lesie Katyńskim miała zostać odprawiona msza święta połączona z modłami ekumenicznymi innych wyznań oraz założono przemówienia prezydenta RP, przedstawiciela strony rosyjskiej i Federacji Rodzin Katyńskich. Uroczystości nie doszły do skutku wskutek katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku, w której zginęła cała polska 96-osobowa delegacja udająca się na obchody samolotem, w tym prezydent RP Lech Kaczyński (łącznie w uroczystościach miało uczestniczyć ok. 300 osób z Polski, w tym przedstawiciele rodzin katyńskich, polskich instytucji państwowych, służb mundurowych, duchowieństwa i harcerstwa). Zamiast zaplanowanych obchodów na miejscu odmówiono jedynie różaniec i odprawiono mszę świętą. W ramach obchodów 70. rocznicy zbrodni katyńskiej w dniu 25 września 2010 roku na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie odbyła się uroczystość z udziałem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego i premiera Ukrainy Mykoły AzarowaCharków – 70. rocznica zbrodni katyńskiej bbn.gov.pl [dostęp 2012-02-13].

Na trasie od stacji kolejowej Gniezdowo do Lasu Katyńskiego (w 1940 była to ostatnia droga polskich oficerów na egzekucję) odbył się IV Marsz Pamięci, w których uczestniczyło po 150 młodzieży szkolnej z Polski i Rosji.

11 kwietnia 2010 roku odbyły się uroczystości rocznicowe pod Pomnikiem Katyńskim w Toronto w Kanadzie kpk-toronto.org [dostęp 2012-02-12], 16 kwietnia pod Pomnikiem Katyńskim w Cannock Chase w Wielkiej BrytaniiKatyn remembered at Cannock Chase on 70th anniversary bbc.co.uk, 19 maja 2010 [dostęp 2012-02-19], a 18 kwietnia 2010 roku obchody zorganizowane przez Związek Polaków w ArgentynieRocznica zbrodni katyńskiej poloniafc.com.ar, 18 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-12] i uroczystości w Sztokholmie w Szwecji70 Rocznica Zbrodni Katyńskiej poloniainfo.se [dostęp 2012-02-13]. 25 kwietnia 2010 roku zorganizowano uroczystości przy Pomniku Katyńskim w Londynie oraz przy Pomniku Katyńskim w Niles w Chicago. 28 kwietnia 2010 roku w Czeskim Cieszynie uroczyście otwarto wystawę „Zagłada polskich elit. Akcja AB – Katyń”. co stanowiło inaugurację obchodów 70. rocznicy zbrodni katyńskiej w Czechach70. rocznica Zbrodni Katyńskiej – uroczystości w Czeskim Cieszynie ipn.gov.pl [dostęp 2012-02-12]. Obchody rocznicowe odbyły się również w Wilnie na LitwieTragedia katyńska – 70 lat po zbrodni kurierwilenski.lt, 6 kwietnia 2010 [2012-02-12] oraz w GrodnieУ Горадні ўшанаваныя ахвяры 1940-га і 2010-га represii-by.info, 11 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-19] i Lidzie zpb.org.pl, 13 kwietnia 2010 [dostęp 2012-02-10] oraz Памяць аб Катыні ў Лідзе grodnensis.by [dostęp 2012-02-21] na Białorusi. W 2010 roku na Białorusi powstał film dokumentalny Katyń – 70. lat później (biał. Катынь. Праз 70 гадоў) autorstwa Galiny i Uładzimira Samojłau, wyemitowany 22 października 2010 roku przez telewizję „Biełsat”; impulsem do jego stworzenia była 70. rocznica zbrodni katyńskiejDokument o Katyniu pokazany w TV Biełsat wiadomosci.onet.pl, 23 października 2010 [dostęp 2012-02-15]. Otwarto również okolicznościową wystawę w MińskuУ Менску адкрылася выстава «Памятаю. Катынь 1940» bchd.info, 25 czerwca 2010 [dostęp 2012-02-21].

W ramach przygotowań do obchodów 70. rocznicy zbrodni katyńskiej podjęto decyzję o budowie Pomnika Męczenników Katynia w BudapeszciePomnik ofiar Katynia stanie w Budapeszcie wp.pl, 22 maja 2009 [dostęp 2012-02-11] (odsłoniętego w 2011 rokuPomnik katyński w Budapeszcie rp.pl, 8 kwietnia 2011 [dostęp 2012-02-12]).

W Stanach Zjednoczonych niektóre obchody związane w 70. rocznicą zbrodni katyńskiej organizowano również na początku 2011 roku. 70. rocznicy zbrodni katyńskiej była poświęcona konferencja zorganizowana 4 i 5 lutego 2011 roku w Szkole Prawa (School of Law) Case Western Reserve University w Cleveland w stanie Ohio.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Przemówienie premiera Rosji Władimira Putina w Katyniu, 7 kwietnia 2010 interia.pl [dostęp 2012-02-14] (tekst rosyjski) Przemówienie premiera RP Donalda Tuska w Katyniu, 7 kwietnia 2010 premier.gov.pl [dostęp 2012-02-14] "Wolność i Prawda" – niewygłoszone przemówienie prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w Katyniu w dniu 10 kwietnia 2010 prezydent.pl [dostęp 2012-02-14] thekf.org [dostęp 2012-02-14] Rocznicowy numer "Biuletynu IPN" poświęcony tematyce katyńskiej ("Biuletyn IPN" nr 4/2010) ipn.gov.pl [dostęp 2012-02-18]

Kategoria:Upamiętnienia zbrodni katyńskiej Kategoria:2010 w Polsce Kategoria:2010 w Rosji Kategoria:Obchody rocznicowe