Terpsiphone – rodzaj ptaków z rodziny monarek (Monarchidae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce i Azji.
Morfologia Długość ciała 15–22 cm (bez wydłużonych, centralnych sterówek samców, które wystają poza inne na 1–32 cm); masa ciała 12,1–23,7 g (samce są z reguły większe i cięższe od samic).
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1817 roku francuski przyrodnik, zoolog i paleontolog Georges Cuvier w publikacji własnego autorstwa poświęconej królestwu zwierząt. Cuvier wymienił kilkanaście gatunków, z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Corvus paradisi Linnaeus, 1758 (muchodławka rajska). Jednak nazwa – Muscipeta – pod którą Cuvier opisał nowy takson, okazała się młodszym homonimem innego rodzaju ptaków opisanego w 1816 roku, dlatego w 1827 roku niemiecki zoolog Constantin Wilhelm Lambert Gloger w artykule poświęconym nowym nazwom rodzajów ptaków, opublikowanym w czasopiśmie „Notizen aus dem Gebiete der Natur- und Heilkunde”, nadał rodzajowi opisanemu przez Cuviera nową nazwę – Terpsiphone.
Etymologia Muscipeta: ‘mucha’, od muia, μυιας muias ‘mucha’; petere ‘atakować’. Terpsiphone (Terpsichore): gr. τερψι terpsi ‘rozkoszując się, czerpać radość’, od τερπω terpō ‘radować się’; φωνη phōnē ‘głos’. Tchitrea (Tschitraea, Tschitrea) i Tchiltrea (Thiltrea): malgaska nazwa Tchitrec dla muchodławki. Typ nomenklatoryczny: (późniejsze oznaczenie) Corvus paradisi Linnaeus, 1758 (Tchitrea); (późniejsze oznaczenie) Muscicapa gaimardi Lesson, 1831 (= Muscicapa mutata Linnaeus, 1766) (Tchiltrea). Monedula: łac. monedula ‘kawka’, od moneta ‘pieniądz, moneta’; edulis ‘pokarm’, od edere ‘jeść’. Typ nomenklatoryczny (oryginalne oznaczenie): Corvus paradisi Linnaeus, 1758. Xeocephus (Xeocephalus, Zeocephus): gr. ξεω xeō ‘skrobać’; κεφαλη kephalē ‘głowa’. Typ nomenklatoryczny (oryginalne oznaczenie): Tchitrea rufa G.R. Gray, 1843 (= Zeocephus cinnamomeus Sharpe, 1877). Callaeops: gr. Gr. καλλαια kallaia ‘korale’, od καλλαιον kallaion ‘grzebień koguta’; ωψ ōps, ωπος ōpos ‘oko’. Typ nomenklatoryczny (oryginalne oznaczenie): Callaeops periophthalmica Ogilvie-Grant, 1895. Neoxeocephus: gr. νεος neos ‘nowy’; rodzaj Xeocephus Bonaparte, 1854 (muchodławka). Typ nomenklatoryczny (oryginalne oznaczenie): Zeocephus cyanescens Sharpe, 1877.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Terpsiphone cinnamomea (Sharpe, 1877) – muchodławka cynamonowa Terpsiphone cyanescens (Sharpe, 1877) – muchodławka błękitna Terpsiphone atrocaudata (Eyton, 1839) – muchodławka czarnosterna Terpsiphone incei (Gould, 1852) – muchodławka chińska Terpsiphone affinis (Blyth, 1846) – muchodławka indochińska Terpsiphone floris Büttikofer, 1894 – muchodławka floreska Terpsiphone corvina (E. Newton, 1867) – muchodławka lśniąca Terpsiphone bourbonnensis (Statius Müller, 1776) – muchodławka maskareńska Terpsiphone paradisi (Linnaeus, 1758) – muchodławka rajska Terpsiphone mutata (Linnaeus, 1766) – muchodławka białoskrzydła Terpsiphone atrochalybeia (T.R.H. Thomson, 1842) – muchodławka czarna Terpsiphone viridis (Statius Müller, 1776) – muchodławka wspaniała Terpsiphone rufocinerea Cabanis, 1875 – muchodławka rdzaworzytna Terpsiphone batesi Chapin, 1921 – muchodławka kongijska Terpsiphone rufiventer (Swainson, 1837) – muchodławka rdzawa Terpsiphone bedfordi (Ogilvie-Grant, 1907) – muchodławka ciemna
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Monarki