Wybory parlamentarne na Nauru odbyły się 24 kwietnia 2010. Rozpisane o rok wcześniej w stosunku do terminu konstytucyjnego, zakończyły się reelekcją wszystkich dotychczasowych deputowanych.

Równy podział mandatów między dwa przeciwstawne bloki doprowadził do kilkutygodniowego kryzysu politycznego, w czasie którego powołany parlament nie był w stanie dokonać elekcji nowego szefa państwa. Z tego powodu Marcus Stephen 11 czerwca 2010 rozwiązał parlament i zarządził powtórne wybory parlamentarne na 19 czerwca 2010.

Organizacja wyborów Parlament Nauru składa się z 18 deputowanych wybieranych na 3-letnią kadencję. Po każdych wyborach parlament dokonuje wyboru nowego szefa państwa. Poprzednie wybory parlamentarne odbyły się w kwietniu 2008. W ich wyniku z izbie zasiadło 18 bezpartyjnych deputowanych, jako że na wyspie nie istnieją formalne partie polityczne, a polityka opiera się na doraźnych sojuszach i nieformalnych koalicjach. Parlament wybrał na szefa państwa urzędującego prezydenta Marcusa Stephena.

16 marca 2010 prezydent Stephen rozwiązał parlament, co oznaczało konieczność przeprowadzenia wcześniejszych wyborów. 22 marca przewodniczący parlamentu zarządził ich organizację na dzień 24 kwietnia 2010. Powodem decyzji prezydenta był istniejący konflikt polityczny i rozkład głosów w parlamencie utrudniający rządzenie krajem. W skład izby wchodziło 9 zwolenników administracji prezydenta i 9 jej przeciwników. Parlament kilkakrotnie wysuwał wotum nieufności wobec rządu Stephena. Ostatnie z nich zostało odrzucone przez izbę w marcu 2010.

O 18 mandatów rywalizowało 86 kandydatów, w tym 8 kobiet.

System głosowania

W czasie wyborów stosowany był system głosowania preferencyjnego, w którym elektorat głosuje na kandydatów w ich okręgach wyborczych w kolejności preferencji. Pierwszy głos w tym systemie liczy się jako jeden cały (1), drugi jako pół (0,50) głosu trzeci jako jedna trzecia (0,33) itd. Podane tu liczby są sumą wartości uzyskanych przez każdego kandydata. Całkowita wartość głosów oddanych w każdym okręgu wyborczym stanowi zatem liczbę całych głosów, połówek, trzecich części, ćwiartek itd. – odpowiednio do liczby kandydatów w danym okręgu. Specyfiką metody Bordy (rodzaj ordynacji preferencyjnej), którą zastosowano na Nauru, jest to, że wyborca musi wypełnić wszystkie pola – inaczej głos jest nieważny. Obywatele głosowali w siedmiu dwumandatowych okręgach wyborczych oraz jednym okręgu czteromandatowym.

Wyniki i sytuacja po wyborach Wybory z kwietnia 2010 nie zmieniły sytuacji na scenie politycznej, gdyż w ich wyniku mandat uzyskali wszyscy deputowani zasiadający wcześniej w parlamencie. Parlament na pierwszym posiedzeniu 27 kwietnia 2010 nie zdołał wybrać swojego przewodniczącego. Również 29 kwietnia nie zdołano dokonać wyboru, co uniemożliwiło w dalszej kolejności wybór nowego szefa państwa.

Wyniki wyborów i równy podział mandatów doprowadziły do trwającego kilka tygodni kryzysu politycznego. Dopiero na szóstym posiedzeniu 13 maja 2010 parlament wybrał Godfreya Thomę na stanowisko przewodniczącego izby. Thoma zaproponował wówczas rozwiązanie parlamentu, a gdy jego wniosek został odrzucony przez rząd, 18 maja 2010 zrezygnował ze stanowiska. 1 czerwca 2010 nowym przewodniczącym parlamentu został wybrany Dominic Tabuna. Mimo to parlament dalej nie był w stanie dokonać elekcji nowego szefa państwa. Po dwóch nieudanych próbach Tabuna zrezygnował ze stanowiska 4 czerwca 2010.

W sumie w ciągu 7 tygodni parlament zbierał się 14 razy. W sytuacji przeciągającego się kryzysu 11 czerwca 2010 Marcus Stephen, wykonujący obowiązki prezydenta do czasu wyboru nowej głowy państwa, po raz kolejny rozwiązał parlament i zarządził nowe wybory parlamentarne na 19 czerwca 2010. Decyzję uzasadniał potrzebą wyboru władz posiadających pełny mandat wyborczy oraz niekorzystnymi następstwami przeciągającego się kryzysu dla gospodarki, stabilności społecznej i międzynarodowego wizerunku wyspy.

Afera Getax 300px|thumb|Wydobycie fosforytów na Nauru W październiku 2010, za sprawą publikacji w australijskiej gazecie The Australian, do opinii publicznej dotarły informacje na temat tzw. afery Getax. Australijska firma Getax, zdaniem prezydenta Marcusa Stephena i innych jego współpracowników, miała poprzez swoją działalność i korupcję ingerować w sprawy polityczne Nauru, w tym przyczynić się do rozpisania wcześniejszych wyborów parlamentarnych w kwietniu 2010. Według prezydenta, firma, która była jednym z głównych nabywców nauruańskich fosforytów złożyła jego administracji ofertę pożyczki w wysokości 25 mln dolarów australijskich z oprocentowaniem wynoszącym 15%. Rząd miał odrzucić ofertę, obawiając się, że w przypadku niesprostania spłacie zobowiązań, Getax mógłby przejąć kontrolę nad krajowymi złożami fosforanów.

W styczniu 2010, już po odrzuceniu propozycji pożyczki przez nauruański rząd, firma opłaciła dwutygodniową podróż do Singapuru jedenastu członkom parlamentu Nauru, wśród których znajdowali się deputowani opozycyjni, jak również ci popierający rząd Stephena. Według relacji gazety, w czasie podróży parlamentarzyści zamieszkali w ekskluzywnym hotelu, korzystając z wielu usług i dokonując kosztownych zakupów. Po powrocie, trzech deputowanych popierających dotychczas rząd przeszło do szeregów opozycji, co doprowadziło do chwiejnej równowagi w parlamencie, w którym zarówno opozycja, jak i rządzący mieli po 9 zwolenników. Sytuacja taka i próby obalenia gabinetu stały się ostatecznie powodem rozpisania przez prezydenta wcześniejszych wyborów.

Zdaniem administracji Stephena, Getax skorumpował członków parlamentu i dążył do obalenia dotychczasowego, nieprzychylnego mu rządu. Poza opłaconą wycieczką zagranicę firma miała przekazywać deputowanym znaczne sumy pieniędzy. Prezydent i dziennikarze dotarli do dokumentów potwierdzających kosztowne zakupy dokonywane przez nich, znacznie przekraczające ich wpływy finansowe z oficjalnych źródeł dochodu oraz dokumentów świadczących o kupowaniu głosów wyborców w czasie kampanii poprzez przekazywanie im bezpośrednio gotówki bądź dóbr materialnych, o czym miały też świadczyć relacje mieszkańców. Zarówno Getax, jak i parlamentarzyści zaprzeczyli wysuwanym oskarżeniom.

Prezydent zwrócił się do australijskich władz z wnioskiem o rozpoczęcie dochodzenia w sprawie, w rezultacie czego australijska policja federalna (Australian Federal Police) przeprowadziła trwające kilkanaście miesięcy śledztwo. Nie doprowadziło ono jednak do postawienia jakichkolwiek zarzutów czy zatrzymań i zostało zamknięte we wrześniu 2011.

Szczegółowe wyniki wyborów Aiwo 300px|thumb|Budynek Parlamentu Nauru O miejsca w parlamencie ubiegało się 5 kandydatów. Zwyciężył Godfrey Thoma przed Dantesem Tsitsi. Oddano 580 głosów, z których 572 były ważne, 8 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Godfrey Awaire Thoma 284,4332Dantes Ingin Tsitsi 282,9833Milton Ross Dube 256,5834Aaron Stein Cook255,7835Preston Jovani Thoma226,283

Anabar O miejsca w parlamencie ubiegało się 11 kandydatów. Zwyciężył Ludwig Scotty przed Riddellem Akuą. Oddano 541 głosów, z których 525 były ważne, natomiast 16 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Ludwig Derangadage Scotty 268,5252Michael Riddell Akua 216,4363Tyrone Deiye191,2104Jeb Nobob Bop119,7855Johnny Panser Olsson119,5616Melissa Neirina Ika119,2757Nicholas Yanaw Duburiya114,6278David Peter Gadaroa111,1269David Aingimea102,58210Espen Jubal Fritz97,00311Vincent Scotty92,352

Anetan O miejsca w parlamencie ubiegało się 6 kandydatów. Zwyciężył Marcus Stephen przed Landonem Deirerageą. Oddano 543 głosy, z których 531 było ważnych, natomiast 12 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Marcus Ajemada Stephen 355,4362Landon Deireragea 277,4743Cyril Buramen255,6404Remy Gerard Namaduk199,6745Cheyenne Timothy Ika193,5816Creiden Fritz176,407

Boe 250px|thumb|Marcus Stephen, parlamentarzysta z okręgu Anetan oraz ówczesny prezydent

O miejsca w parlamencie ubiegało się 9 kandydatów. Zwyciężył Baron Waqa przed Mathew Batsiuą. Oddano 541 głosów, z których 533 były ważne, natomiast 8 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Baron Divavesi Waqa 245,4662Mathew Jansen Batsiua 244,5703Vollmer Mercury Appi183,6514Abraham Aremwa173,4165Joy Edith Heine149,6746Kinza Godrey Clodumar146,5557Bryan Tetanko Star146,0838Dale Richard Cecil110,1429Morgan El–Grico Solomon108,311

Buada O miejsca w parlamencie ubiegało się 8 kandydatów. Zwyciężył Roland Kun przed Shadlogiem Bernicke. Oddano 506 głosów, z których 500 były ważnych, natomiast 6 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Roland Tulen Kun 255,5312Shadlog Armait Bernicke 238,6103Vinson Franco Detenamo174,6314Alexander Stephen154,0765Arrow Juliante Depaun144,8066Lyn Terangi Adam142,5657Sean Halstead129,5688Elchen Anabella Solomon119,136

Meneng O miejsca w parlamencie ubiegało się 15 kandydatów. Zwyciężył Rykers Solomon przed Sprentem Dabwido. Oddano 856 głosów, z których 808 było ważnych, natomiast 48 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Rykers "Ryke" Solomon 312,7142Sprent Jared Dabwido 283,3463Tawaki Lyn–Wannan Kam221,7614Doneke Jim Benedict Kepae211,8105Elvin Squire Brechtefeld207,0786David Russell Daoe168,2347Alvin Harris166,9148James Degangan Bop155,8709Rick Daoe147,34410Davey Roxen Debagabene Agadio144,35411Darlyne Faith Harris143,63812Simpson Arthur Simon134,68713Linko Jereco Jeremiah131,39614Dogabe Abner Jeremiah130,29615Jesiel De Gauli Jeremiah121,688

Ubenide O miejsca w parlamencie ubiegało się 22 kandydatów. Największą wartość głosów osiągnął David Adeang. Kolejnymi kandydatami, którzy zachowali mandat byli: Frederick Pitcher, Valdon Dowiyogo i Aloysius Amwano. Oddano 1126 głosów, z których 1047 było ważnych, natomiast 79 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1David Waiau Adeang 355,1622Frederick William Pitcher 313,1993Valdon Stanley Kape Dowiyogo304,8814Aloysius "Ali" Iyomogo Amwano257,9675Julian Itsimaera212,3166Ranin Akua196,8767Maria Gaiyabu189,3858Greta Diva Harris189,0699George Giovanni Gioura177,31810Vyko Pentax Adeang171,66611Fabian Dominic Ribauw165,50312Chet Hardy Tatum157,86513Bernadette Eimiriken Aliklik143,98814Renos Renige Agege132,12615Anthony Roteb Garabwan129,09116Joseph Laben Hiram118,89317Ransom Fidelis Olsson117,40818Skipper Diovanni Hiram113,07519Knox Tulensru Tulenoa111,80520Cameron Valentino Tatum103,44121Walton Deigirimout Doguape102,31122Darnard Dongobir100,935

Yaren O miejsca w parlamencie ubiegało się 9 kandydatów. Zwyciężył Dominic Tabuna przed Kierenem Keke. Oddano 409 głosów, z których 401 było ważnych, natomiast 8 było nieważnych.

MiejsceKandydat Wartość głosówŹródło1Dominic Joselito Tabuna 208,2672Kieren Aedogan Keke 203,009 3Charmaine Eraidinomo Scotty185,7544Pres-Nimes Ekwona110,9485Andrew James Kaierua96,5326Brian Amwano85,6937John Daigon Panen Julius84,5428Morde Moses Alexius Neneiya82,2369Johnny Taumea Agadio77,618

Przypisy

Kategoria:2010 w Oceanii Kategoria:Nauru w XXI wieku 2010 1 Nauru, parlamentarne 1