Józef Czekalski, właśc. Apolinary Antoni Józef Czekalski pseudonim Adam A. Smyk; CE.ZET.E.KA.A.EN; Czekan; …icz; P.S. (ur. 17 stycznia 1865 w Radomsku, zm. 15 marca 1906 w Łodzi) – polski działacz oświatowy, prawnik, literat i tłumacz.
Życiorys Syn Antoniego, pomocnika rejenta, i Józefy z TucholskichJózef Czekalski na stronie Słownika tłumaczy. Ukończył studia historyczne i prawnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, w 1886 uzyskał stopień kandydata praw, a w 1888 ukończył studia prawnicze. W 1893 uzyskał dyplom adwokacki, praktykował jako adwokat w Piotrkowie Trybunalskim. Od 1894 roku był członkiem Ligi NarodowejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 572.. Współpracował z uniwersytetem latającym, założonym w Piotrkowie przez Emilię Dobrzańską i Stefana Młodowskiego w 1889 – na tajnym kursach wykładał historię Polski. Na potrzeby słuchaczy zorganizował konspiracyjną biblioteczkę i prowadził ją razem z żoną poślubioną w 1892 nauczycielką i działaczką niepodległościową, Józefą Nimfą Zawadzką. Liczebność tego księgozbioru, pochodzącego głównie z darów, nie jest znana.
W 1893 działalność oświatowa uniwersytetu latającego została wykryta przez władze carskie; księgozbiór skonfiskowano, a samego Czekalskiego skreślono z listy adwokatów. 25 sierpnia 1896 Józef Czekalski został aresztowany na granicy zaboru austriackiego i rosyjskiego za przewożenie książek zakazanych przez cenzurę. Osadzony w więzieniu w Piotrkowie, które opuścił w 1897. Pozbawiany prawa do wykonywania zawodu adwokata, w 1898 został zesłany wraz z rodziną do guberni wiatskiej, potem do Besarabii. Powrócił stamtąd w styczniu 1903 i osiedlił się w Łodzi, gdzie został prezesem zarządu Towarzystwa Pożyczkowo-Oszczędnościowego. Wydał zbiorek poezji W kajdanach. W 1890 jako pierwszy przetłumaczył na język polski Księgę dżungli Rudyarda Kiplinga (jako Księga puszczy). Na zesłaniu tłumaczył dzieła autorów rosyjskich, w tym Juliana Apostatę Dmitrija Mereżkowskiego i Nowele Wsiewołoda Garszyna. Zmarł na gruźlicę.
Miał troję dzieci: Jozefa Stanisława profesora geografii w UAM w Poznaniu, Antoniego Tadeusza (1898-?), nauczyciela i działacza oświatowego, oraz Marię (1903-1957). Został pochowany na starym cmentarzu rzymskokatolickim w Piotrkowie Trybunalskim.
Przypisy
Bibliografia Magdalena Kwiatkowska, Józef Czekalski, [w:] Słownik pracowników książki polskiej, Suplement II; red. Hanna Tadeusiewicz z udziałem Bogumiła Karkowskiego, Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, Warszawa 2000, s. 35.
Linki zewnętrzne Tłumaczenia Józefa Czekalskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Tomaszowie Mazowieckim Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy działacze oświatowi Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania w zaborze rosyjskim Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Ludzie związani z Łodzią (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Pochowani na Starym Cmentarzu Rzymskokatolickim w Piotrkowie Trybunalskim Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli na gruźlicę Kategoria:Zmarli w 1906