Pawieł Iwanowicz Kowalewski (ros. Павел Иванович Ковалевский, ur. 1849 lub 1850 w Petropawliwce, zm. 17 października 1931 w Liège) – rosyjski lekarz psychiatra i neurolog, profesor Uniwersytetu Charkowskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu w Kazaniu i Uniwersytetu w Sankt Petersburgu, pisarz, ideolog rosyjskiego nacjonalizmu.
Życiorys Ukończył szkołę teologiczną i seminarium w Jekaterynosławiu. Potem studiował medycynę na Cesarskim Uniwersytecie w Charkowie, studia ukończył w 1874. Na temat rozprawy doktorskiej wybrał symptomatologię melancholii, którą z powodzeniem obronił w 1877 roku. W 1884 został profesorem na Charkowskim Uniwersytecie. W 1892 został profesorem na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, przez dwa lata pełnił godność rektora uczelni. Od 1903 na katedrze Uniwersytetu w Kazaniu, potem na Uniwersytecie w Sankt Petersburgu. Po zakończeniu wojny domowej, do 1924 pracował jako naczelny lekarz oddziału psychiatryczno-nerwowego Szpitala Nikołajewa w Piotrogrodzie, a nawet konsultował ciężko chorego Lenina będąc pierwszym, który zdiagnozował u niego postępujący paraliż.
Autor licznych artykułów i książek, napisał kilkukrotnie wznawiany podręcznik psychiatrii, tłumaczył na rosyjski prace Pinela, Meynerta, Wernickego i inne. Założyciel i redaktor pierwszego rosyjskiego czasopisma psychiatrycznego „Archiw niewrołogi i psichiatrii”. Członek korespondent Royal College of Psychiatrists od 1889 rokuThomas Bewley: Honorary Corresponding Members. Odznaczony został Orderem Św. Włodzimierza 3 klasy (1891), Orderem Św. Stanisława 1 klasy (1896)Informacja o odznaczeniach
Był autorem patobiografii postaci historycznych, m.in. Iwana Groźnego, Piotra III, Mahometa, Joanny d’Arc, Pawła I, Napoleona, Kambyzesa II, Ludwika II i Emanuela Swedenborga.
Okoliczności jego śmierci długo były niejasne. W grudniu 1924 emigrował do Belgii, gdzie zmarł w 1931 rokuПрофессор-националист. К 75-летию со дня кончины П.И.Ковалевского.
Uczniami Kowalewskiego byli m.in. Andruzski, Trutowski, Juszczenko, Popow, Płatonow, Muchin.
Niekiedy jest mylony z rosyjskim anatomem i embriologiem polskiego pochodzenia, Aleksandrem KowalewskimA O Kovalevski and the Neurenteric Canal: A Note on Some Historical Inaccuracies. Proc R Soc Med 54(11): 927–929 (1961).
Wybrane prace Psychopathologie légale tome II: générale. Paris: Vigot Frères, 1903 Wahnsinnige als Herrscher und Führer der Völker. Psychiatrische Studien aus der Geschichte. Mit Genehmigung des Verfassers nach der sechsten Auflage aus dem Russischen übersetzt von Wilhelm Heckel. 1. Teil. München: Verlag der Aerztlichen Rundschau Otto Gmelin, 1910. Завоевание Кавказа Россией. Исторические очерки. Санкт-Петербург, 1911 История России с национальной точки зрения. Санкт-Петербург, 1912 Основы Русского национализма. Санкт-Петербург, 1912 История Малороссии. Санкт-Петербург, 1914 Психология Русской нации. Санкт-Петербург, 1915
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Charkowskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Rosyjscy neurolodzy Kategoria:Rosyjscy psychiatrzy Kategoria:Rektorzy Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Charkowskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Kazańskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Petersburskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w XIX wieku Kategoria:Zmarli w 1931