Albrecht Altdorfer (ur. ok. 1480 w Ratyzbonie, zm. 12 lutego 1538 tamże) – niemiecki malarz, grafik i architekt, którego twórczość „pogrążona jest głęboko w klimacie renesansowego naturalizmu”. Zyskał sławę szczególnie jako malarz krajobrazów – stworzył pierwsze w sztuce nowożytnej obrazy, których tematem jest wyłącznie (lub prawie wyłącznie) pejzaż.
Geneza jego malarstwa nie jest jasna. Niektórzy wywodzą ją z malarstwa miniaturowego ze względu na precyzję rysowania drobnych form. Jednak przeczy temu bardzo śmiały sposób komponowania, dla którego trudno znaleźć pierwowzory. Altdorfer jest najwybitniejszym przedstawicielem tzw. szkoły naddunajskiej. Pejzaż na jego obrazach często posiada elementy bajkowości, poetyckości, jest traktowany w sposób romantyczny. Czasem pojawia się w nim sztafaż figuralny lub elementy alegoryczne. J. Woźniakowski mówi o Altdorferze, że był „zapewne pierwszym malarzem, który podróżował tylko w tym celu, by zbierać motywy krajobrazowe [...], i pierwszym, który stworzył obraz sztalugowy z «czystym» pejzażem”. W kategorii krajobrazu panoramicznego Altdorfer stworzył jeden z najsłynniejszych widoków pejzażowych, a i swoje najwybitniejsze dzieło, Bitwę Aleksandra Wielkiego z Persami pod Issos (ukończoną w 1529). mały|Bitwa Aleksandra Wielkiego z Persami pod Issos (1529; 158 × 120 cm; olej na drewnie), Stara Pinakoteka, Monachium. Ponadto dzieła Altdorfera mają tematykę religijną, biblijną i historyczną. W zakresie malarstwa ołtarzowego do jego najwybitniejszych dzieł należą obrazy do ołtarza św. Floriana (St. Floriansaltar), obecnie rozproszone po różnych muzeach. Pod koniec życia, jako architekt miejski (Stadtbaumeister) Ratyzbony i radny, podjął się też zleceń architektonicznych i dekoratorskich, do których należały freski w ówczesnym pałacu arcybiskupim, do dziś zachowane jedynie w muzealnych fragmentach.
Dzieła (wybór) Święty Jerzy w lesie, ok. 1510, Stara Pinakoteka, Monachium Odpoczynek podczas ucieczki do Egiptu, 1510, Galeria Malarstwa, Berlin Ukrzyżowanie, 1512, Gemäldegalerie, Kassel Boże narodzenie, ok. 1513, Staatliche Museen, Berlin Męczeństwo św. Floriana, między 1510 a 1519, Muzeum Narodowe, Praga Męczeństwo św. Sebastiana, (fragment ołtarza), ok. 1509-1516, Klasztor św. Floriana, Linz Zmartwychwstanie, ok. 1516, Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu, Wiedeń Złożenie Chrystusa do grobu, (fragmenty ołtarza), 1518, Muzeum Historii Sztuki, Wiedeń Narodziny Marii, ok. 1520, Stara Pinakoteka, Monachium Krajobraz naddunajski z zamkiem Worth, 1522, Stara Pinakoteka, Monachium Zuzanna w kąpieli (lub Zuzanna i starcy), ok. 1526, Stara Pinakoteka, Monachium Golgota, 1526, Germańskie Muzeum Narodowe, Norymberga Bitwa Aleksandra Wielkiego z Dariuszem III pod Issos, 1528–1529, Stara Pinakoteka, Monachium Pożegnanie Chrystusa z Matką, 1529, National Gallery w Londynie Męczeństwo św. Floriana, 1530, Galeria Uffizi, Florencja
Przypisy
Bibliografia
Wendy Beckett, Sister Wendy's 1000 Masterpieces, New York: DK Publishing, Inc. 1999. s. 9. ISBN: 0-7894-4603-0.
Linki zewnętrzne
Obiekty powiązane z Albrechtem Altdorferem w bazie Urus: Techniques and Reception of Prints in Central and Eastern Europe (15th–18th c.)
Kategoria:Niemieccy malarze renesansowi Kategoria:Niemieccy graficy Kategoria:Zmarli w 1538 Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Przedstawiciele szkoły naddunajskiej Kategoria:Ludzie związani z Ratyzboną