Szlak dookoła Wrocławia im. doktora Bronisława Turonia – żółty, oznakowany, pieszy szlak turystyczny, którego większość odcinków można przebyć także rowerem. Położony na Nizinie Śląskiej, przebiega przez wsie leżące w pobliżu Wrocławia i przez niektóre jego peryferyjne osiedla.
Szlak ma długość 141 km i składa się z dziesięciu odcinków, których punkty wyjściowe i końcowe zostały zlokalizowane w miejscowościach do których można dojechać komunikacją publiczną. Podzielony jest na dwie części – północną i południową, ponieważ brak jest stałych przepraw przez Odrę zarówno powyżej, jak i poniżej miasta, które byłyby dostępne dla ruchu pieszego (w momencie projektowania szlaku) oraz częściowo wyznakowany odcinek dodatkowy o długości 14,6 km, łączący koniec odcinka północnego z początkiem odcinka południowego, prowadzący przez śluzę na Odrze w Ratowicach. Za przebycie każdego odcinka przyznawana jest przez Oddział PTTK Wrocław-Fabryczna odznaka turystyczna.
Historia Projekt utworzenia pieszego szlaku turystycznego w okolicach Wrocławia powstał w 1967 roku, a jego autorem był Zbigniew Szkolnicki, członek Oddziału Wrocławskiego PTTK. Szlak został wyznakowany w 1975 roku przez członków Szkolnego Koła Krajoznawczo-Turystycznego „Skrzaty” przy Szkole Podstawowej nr 46, pod nadzorem opiekunki Marii Balkowskiej. W roku 1986, dla upamiętnienia działacza OW PTTK Bronisława Turonia, szlak nazwano jego imieniem.
Zabytki na szlaku Na przebiegu szlaku rejestr zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa odnotowuje następujące obiekty: Uraz → ruiny zamku Uraz → kościół św. Michała Archanioła Kotowice → kościół św. Marcina Wrocław-Widawa → kościół św. Anny Wrocław-Pawłowice → pałac Kornów Pruszowice → dwór Domaszczyn → kościół Podwyższenia Krzyża Świętego Domaszczyn → Dom Łowczego Szczodre → pałac Sybilli Długołęka → kościół św. Michała Archanioła Chrząstawa Wielka → kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Wojnowice → kościół św. Wawrzyńca Ratowice → śluza z początku XX wieku Święta Katarzyna → sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej Biestrzyków → rycerska wieża mieszkalna Ślęza → dwór z wieżą mieszkalną (Muzeum Motoryzacji Topacz w Ślęzie) Bielany Wrocławskie → kościół św. Andrzeja Apostoła Tyniec Mały → kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Jaszkotle → kościół Wniebowstąpienia Pana Jezusa Skałka → kościół św. Marii Magdaleny Wrocław-Jerzmanowo → kościół św. Jadwigi Wrocław-Leśnica → zamek Wrocław-Leśnica → kościół św. Jadwigi Lutynia → kościół św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny Mrozów → kościół Najświętszej Maryi Panny Zwycięskiej Wojnowice → gotycko-renesansowy nawodny zamek Brzezina → kościół Najświętszej Maryi Panny Różańcowej
Przebieg szlaku Szlak otacza Wrocław, prowadzi przez 3 powiaty: trzebnicki, wrocławski i średzki, a w dwóch miejscach wkracza w administracyjne granice miasta i jego peryferyjne osiedla. Szlak jest podzielony na dwie części – północną i południową ze względu na brak stałych przepraw przez Odrę dostępnych w momencie projektowania szlaku dla ruchu pieszego, zarówno powyżej, jak i poniżej miasta.
Odcinek północny Odległość Atrakcje Punkt Skrzyżowania szlaków Dojazd 0,0 km16px Uraz 16px Uraz – Kąty Wrocławskie16px Uraz – Lubiąż16px Trzebnicka pętla rowerowa PKS Wołów Oborniki Śląskie, Wrocław. 6,7 km 16px Kotowice 16px Trzebnicka pętla rowerowabiegnie z Urazu inną trasą PKS Wołów Oborniki Śląskie, Wrocław. 9,4 km 16px Paniowice 16px Trzebnicka pętla rowerowa PKS Wołów Wołów, Wrocław. 12,2 km 16px Szewce PKP 16px Trzebnicka pętla rowerowaodchodzi w kierunku Strzeszowa Przewozy Regionalne Jelenia Góra, Leszno, Olsztyn, Poznań, Rawicz, Wrocław 14,3 km 16px Wrocław-Świniary MPK Wrocław linie 105 i 246 Przewozy Regionalne Jelenia Góra, Leszno, Olsztyn, Poznań, Rawicz, Wrocław 18,5 km 16px Wrocław-Widawa 16px Wrocław – Oborniki Śląskie MPK Wrocław linie 308 i 908 20,5 km 16px Krzyżanowice 16px Wrocław – Trzebnica MPK Wrocław linia 130 26,8 km 16px Wrocław-Pawłowice 16px Bałtyk – Adriatykprzychodzi z Trzebnicy MPK Wrocław linia 130 28,0 km 16px Wrocław-Zakrzów 16px Bałtyk – Adriatykodchodzi w kierunku centrum Wrocławia MPK Wrocław linia 128 31,9 km 16px Pruszowice Sevibus linia 934 34,6 km 16px Domaszczyn Sevibus linia 914 i 934 37,2 km 16px Szczodre 16px Długołęka – Krotoszynprzychodzi z kierunku Łoziny Sevibus linia 904 914 i 914a 38,9 km 16px Długołęka 16px Długołęka – Krotoszyn Sevibus linia 904, 914 i 914a Przewozy Regionalne Kluczbork, Krotoszyn, Lubliniec, Łódź Kaliska, Oleśnica, Ostrów Wielkopolski, Wrocław 41,7 km 16px Kamień Sevibus linia 914, 914a i 944 47,0 km 16px Raków Sevibus linia 914a, 921 i 944 49,5 km 16px Oleśniczka Sevibus linia 921 61,6 km 16px Chrząstawa Wielka Sevibus linia 845 thumb|Ruiny zamku w Urazie zbudowanego na planie trójkąta thumb|Kościół pw. św. Michała Archanioła w Urazie na początku szlaku thumb|Pałac rodziny von Korn, później von Schweinichen w Pawłowicach thumb|upright|Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Chrząstawie Wielkiej Odcinek północny obchodzi Wrocław od strony północnej i wschodniej, wyznakowany jest w dużej części przez tereny niezurbanizowane (wałami Odry i Widawy, w dalszym odcinku pomiędzy stawami niedaleko Rakowa) i jest częściowo niedostępny dla rowerzystów.
Na przebiegu odcinka rejestr zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa odnotowuje następujące obiekty:
Uraz – w XIII w. siedziba kasztelanii, miasto w latach 1288–1945, zniszczone w 1945 roku, obecnie wieś. Zamek w Urazie – wzniesiony po 1319 roku na niewielkim wzniesieniu nad Odrą typowy zamek nizinny. Pierwotnie dwukondygnacyjny, zbudowany na planie trójkąta, z salą o sklepieniu krzyżowym wspartym na jednym filarze, oraz – od 1630 roku – z dobudowaną wieżą. W XIX wieku gruntownie przebudowany, zniszczony w 1945 roku, runął w latach 50. Obecnie w całkowitej ruinie, w prywatnych rękach, ogrodzony, w trakcie odbudowy, dostępny do zwiedzania po uzgodnieniu z właścicielem. Kościół św. Michała Archanioła – barokowy, orientowany, jednonawowy, z wydzielonym prezbiterium i kwadratową wieżą od zachodu. Wewnątrz wyposażenie przywiezione w 1945 przez repatriantów z Nawarii – obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVI wieku ufundowany przez Mikołaja Herburta Odnowskiego dla katedry lwowskiej, kolekcja tzw. rokokowej rzeźby lwowskiej (m.in. cztery rzeźby cnót kardynalnych, cztery rzeźby ewangelistów, krucyfiks, feretron), relikwiarz św. Walentego.
Kotowice – ulicówka wzmiankowana w 1203, w XIV wieku we wsi znajdowała się posiadłość rycerska określana w dokumencie z 1358 roku jako zamek, obecnie nieistniejąca. Kościół św. Marcina – neogotycki, wielokrotnie ulegał pożarom (1832, 1931, 1978), obecny z 1911 roku, zabytkowe wyposażenie spłonęło całkowicie 01.01.1978, kiedy to zawiadomiona staż pożarna z Wrocławia pojechała omyłkowo do innych Kotowic.
Wrocław-Widawa – od 1973 roku osiedle Wrocławia, dawniej wieś, po raz pierwszy wzmiankowana w 1193 roku Kościół św. Anny – wczesnoklasycystyczny z gotyckim rodowodem oraz barokowym wnętrzem. Wewnątrz trzy barokowe ołtarze, drewniane rzeźby z 1760 roku: Jakuba Apostoła i św. Jana Nepomucena, manierystyczna ambona, gotycka skarbonka z piaskowca z płaskorzeźbą św. Katarzyny oraz rokokowe konfesjonały. Na zewnątrz XVIII-wieczny posąg św. Jana Nepomucena.
Wrocław-Pawłowice – od 1970 roku osiedle Wrocławia, dawniej wieś, po raz pierwszy wzmiankowana w 1245 roku. Pałac Kornów – pierwotnie folwark należący do klasztoru św. Wincentego we Wrocławiu, w 1891 roku nabyty przez Henryka Korna i przekształcony w siedzibę rodową. Na frontonie pałacu zachowane herby Heinricha von Korn i Heleny z domu von Eichborn. Wokół pałacu dobrze utrzymany park o powierzchni 7.2 ha, w parku staw o powierzchni 0.4 ha, kamienny mostek sklepiony łukiem koszowym oraz glorieta. Obecnie pałac i park są własnością Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Pruszowice – ulicówka, wzmiankowana w XIV wieku jako własność Hansa von Graffona Dwór – szachulcowy z początku XVIII wieku, obecnie istnieje częściowo w bardzo złym stanie technicznym.
Domaszczyn – dawniej ulicówka, obecnie o zatartym układzie, wzmiankowana w 125; do 1945 część wsi należała do dóbr książęcych w Szczodrem. Dom Łowczego – neogotycki pałacyk myśliwski z XIX wieku o układzie angielskim, wokół zadbany park podworski, dąb – pomnik przyrody, własność prywatna, niedostępny do zwiedzania. Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – późnogotycki, orientowany, jednonawowy, wewnątrz gotycka rzeźba św. Anny Samotrzeciej z około 1520 roku.
Szczodre – wieś powstała z połączenia dwóch odrębnych wsi – wzmiankowanej w XIII wieku Raztelwitz i wzmiankowanej w 1516 roku Neudorf. Dawny budynek konsulatu Szwecji – ośrodek kwarantanny oraz szpital epidemiczny z okresu epidemii czarnej ospy z 1963 roku znajdujący się w dawnym budynku konsulatu Szwecji. Obecnie mieści się tam Schronisko dla Mężczyzn Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta Pałac Sybilli – zbudowany w latach 1685–1692, zwany „Śląskim Windsorem”, miejsce śmierci Alberta I Wettyna oraz Fryderyka Augusta III Saskiego, opuszczony w 1932 roku, spalony w 1945 roku, rozebrany w latach 50. XX wieku. Obecnie pozostały dwie oficyny z lat 1851–1867, dąb – pomnik przyrody o obwodzie 642 cm oraz park przypałacowy o powierzchni 9,75 ha i 120-hektarowy ogród krajobrazowo-botaniczny. Oficyny znajdują się obecnie w prywatnych rękach i nie są udostępnione do zwiedzania, natomiast ogród krajobrazowo-botaniczny pełni funkcję parku wiejskiego.
Długołęka – wieś gminna, wzmiankowana w 1305 roku, od 1454 roku cel pielgrzymek ze Śląska, Czech i Polski. Kościół św. Michała Archanioła – barokowy, orientowany, jednonawowy. Wewnątrz obraz oraz ambona z płaskorzeźbą upamiętniające odnalezienie hostii przez polskiego szlachcica (jej kradzież, a następnie odnalezienie było przyczyną tragicznych wydarzeń z roku 1453, kiedy to na podstawie oskarżeń o profanację hostii spalono chłopa ze wsi oraz kilkudziesięciu Żydów z Wrocławia).
Chrząstawa Wielka – wielodrożnica, wzmiankowana w 1327 roku, własność Henryka IV Probusa i Henryka V Grubego. Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – neogotycki, jednonawowy, zaprojektowany przez Alexisa Langera. Wewnątrz w ołtarzu głównym obrazy Najświętszej Marii Panny Niepokalanej, św. Jadwigi Śląskiej i św. Bernarda, w bocznym obrazy św. Jana Nepomucena, św. Filomeny z około 1864 roku autorstwa Ferdinanda Wintera.
Odcinek łącznikowy Odległość Atrakcje Punkt Skrzyżowania szlaków** Uwagi Dojazd 0,0 km16px Chrząstawa Wielka odcinek oznakowany Sevibus linia 845 3,0 km 16px Wojnowice odcinek oznakowany Sevibus linia 855 6,8 km 16px Czernica odcinek oznakowany Sevibus linia 855 Przewozy Regionalne Jelcz-Laskowice, Wrocław 10,3 km 16px Ratowice bez znaków Sevibus linia 855 12,5 km 16px Kotowice 16px Szlak Odry bez znaków PKS Wrocław Wrocław PKS Oława Oława, Wrocław 14,6 km 16px Zakrzów Kotowice PKP bez znaków Przewozy Regionalne Jelcz-Laskowice, Wrocław thumb|upright|Krzyż kamienny w Wojnowicach Po udostępnieniu przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu śluzy na Odrze w Ratowicach dla ruchu pieszego, możliwe jest przejście od końcówki wyznakowanego odcinka w Czernicy do punktu wyjściowego odcinka południowego na przystanku kolejowym Zakrzów Kotowice nieoznakowaną trasą prowadzącą w większości drogami polnymi.
Na przebiegu odcinka rejestr zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa odnotowuje następujące obiekty:
Wojnowice – wieś wzmiankowana w 1286 roku, 1341 lokacja na prawie niemieckim, 1826 roku zamieszkiwana przez 18 rodzin polskich i 1 rodzinę niemiecką.