thumb|Grób Juliana Sas-Kulczyckiego na cmentarzu Rakowickim Julian Sas-Kulczycki (ur. 6 czerwca 1887 w Drohomirczanach, zm. 12 stycznia 1946 w KrakowieWacława Milewska, Maria Zientara, 1999: Sztuka Legionów Polskich i jej twórcy, 1914–1918.) – pułkownik żandarmerii i korpusu kontrolerów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się 6 czerwca 1887 w Drohomirczanach, w ówczesnym powiecie stanisławowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie ziemiańskiej Edwarda i Wilhelminy z Brzezickich. Student Politechniki we Lwowie. W okresie od października 1907 do września 1908 odbył służbę wojskową w c. i k. 58 pułku piechoty w Stanisławowie, w charakterze jednorocznego ochotnikaAntoni Nawrocki, Dowódcy - komendanci Żandarmerii ... s. 330..
Od sierpnia 1914, podczas I wojny światowej walczył w Legionach Polskich oraz cesarskiej i królewskiej Armii. Był oficerem 1 pułku piechoty Legionów Polskich, w którym dowodził plutonem i kompanią.
„Za udział w bitwie pod Łowczówkiem /22-25 XII 1914/ otrzymał Order Virtuti Militari”.
18 września 1917 podpisał ostatni rozkaz pułkowy. Po rozformowaniu jednostki wraz z resztkami żołnierzy skierowany został z Przemyśla na front włoski. Walczył w szeregach c. i k. 12 Dywizji PiechotyStefan Pomarański, Zarys historii wojennej 1-go Pułku ... s. 31..
Z dniem 15 listopada 1918 przyjęty został do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem stopnia majora nadanego przez gen. Bolesława RojęDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 6 z 21 stycznia 1919 roku.. Zorganizował i kierował Strażą Bezpieczeństwa, formacją utworzoną na wzór c. i k. Żandarmerii Krajowej. 27 listopada 1918 zastąpił go generał podporucznik Eugeniusz Dąbrowiecki.
15 grudnia 1919 został przeniesiony z Dowództwa Okręgu Generalnego „Łódź” do 1 Dywizjonu Żandarmerii w Warszawie na stanowisko dowódcy dywizjonuDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 99 z 29 grudnia 1919 roku, poz. 4351.. Od stycznia 1921 zajmował stanowisko szefa sztabu w Dowództwie Żandarmerii Ministerstwa Spraw Wojskowych. 16 czerwca 1921 wyznaczony został na stanowisko dowódcy 8 Dywizjonu Żandarmerii w Grudziądzu, a później w Toruniu. W czasie przewrotu majowego 1926 opowiedział się po stronie Józefa PiłsudskiegoSprawozdanie dowódcy Okręgu Korpusu nr VIII ... s. 237.. Zastąpił pułkownika Władysława Jaxa-Rożena na stanowisku szefa Wydziału Żandarmerii w Departamencie Piechoty Ministerstwa Spraw WojskowychDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 53 z 16 grudnia 1926 roku.. W marcu 1929 zwolniony ze stanowiska dowódcy żandarmerii M.S.Wojsk. i przeniesiony do Korpusu KontrolerówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 12 marca 1929 roku i Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku.. Pracował też w GISZ.
Został osadnikiem wojskowym w osadzie Nowosiółki (gmina Roś).
W czasie wojny obronnej 1939, z polecenia generała brygady Aleksandra Narbut-Łuczyńskiego, od 14 września organizował i kierował stacją zborną w TarnopoluAleksander Narbut-Łuczyński, Mój udział w kampanii wrześniowej s. 608.. Po agresji ZSRR na Polskę ewakuował się na Węgry, gdzie został internowany. W 1942 wraz z innymi żołnierzami WP przekazany został władzom niemieckim i osadzony w Oflagu IIIA, w którym pozostawał do zakończenia II wojny światowej w Europie. W maju 1945 zgłosił się do Komendy Rejonu Uzupełnień Kraków Miasto, lecz nie został przyjęty do ludowego Wojska Polskiego.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera GC, część południowa).
Życie prywatne Żonaty z Leonią z d. Starowicz Litwinowicz. Nie mieli dzieci
Awanse chorąży – 29 września 1914 w korpusie oficerów piechoty porucznik – 5 marca 1915 w korpusie oficerów piechotyAwansował na porucznika z pominięciem stopnia podporucznika. kapitan – 15 czerwca 1915 w korpusie oficerów piechotyLista starszeństwa oficerów Legionów Polskich ... s. 3. major – 1918 podpułkownik – zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 2. lokatą w korpusie oficerów żandarmeriiRocznik Oficerski z 1923 s. 1060, 1063. pułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmeriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7065 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 16 marca 1928 „za zasługi na polu organizacji wojska”M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i KontuzjeNa podstawie :Plik:Julian Sas-Kulczycki (-1931).jpg
Przypisy
Bibliografia Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
Stefan Pomarański, Zarys historii wojennej 1-go Pułku Piechoty Legionów, Warszawa 1931. Sprawozdanie dowódcy Okręgu Korpusu nr VIII, gen. dyw. Jana Władysława Hubischty, do Komisji Likwidacyjnej gen. broni Lucjana Żeligowskiego z wydarzeń w dowództwie i na terenie okręgu między 10 a 20.5. w: Przewrót wojskowy w Polsce w 1926 r. Wybór dokumentów, część I, Wojskowy Przegląd Historyczny, Nr 2 (80), Warszawa 1977. Aleksander Narbut-Łuczyński, Mój udział w kampanii wrześniowej w: Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach, wybór i oprac. Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989, .
Antoni Nawrocki, Dowódcy - komendanci Żandarmerii Wojskowej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1921–2005 [w:] 15 lat Żandarmerii Wojskowej III RP, red. Marta Radzińska, Polonia Militaris, Żyrardów 2005, .
Julian Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Pułkownicy korpusu kontrolerów II Rzeczypospolitej Kategoria:Pułkownicy żandarmerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1946 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani na Węgrzech w czasie II wojny światowej