Burza () – obraz powszechnie przypisywany Giorgionemu i datowany na ok. 1506. Powstał na zamówienie Gabriela Vendramina.

Obraz ten doczekał się wielu opracowań i interpretacji, jednak do dziś jego znaczenie nie jest jasne. Nie wiadomo, kim są przedstawione na płótnie postaci i w jaki sposób wiążą się ze sobą oraz z burzowym krajobrazem. Nawet w XVI-wiecznych zapiskach płótno opisywane jest po prostu jako krajobraz z burzą, cyganką i żołnierzemMarcanton Michiel: El paesetto in tela cun la tempesta, cun la cingana et soldato. Cytat za: D. Lettieri, Landscape and Lyricism in Giorgione’s „Tempesta”, „Artibus et Historiae”, t. 15, nr 30 (1994), s. 55 (dostępne także na: jstor.org).. W opublikowanej w 1978 monografii Burzy jej autor zebrał 29 różnych interpretacji tego obrazu, które powstawały począwszy od XVI wieku przez kolejne stuleciaS. Settis, La „Tempesta” Interpretata, Torino 1978. Za: R. S. Kilpatrick, Hagar and the Angel in Giorgione’s „Tempest”, „Artibus et Historiae”, t. 18, nr 36 (1997), s. 81 (dostępne także na: jstor.org).. Badacze sugerują, że obraz jest ilustracją jednego z mitów, historii biblijnej, chrześcijańskiej legendy albo jakiejś świeckiej historii; inni dopatrują się w nim znaczeń alegorycznych, a jeszcze inni sądzą, że obraz ten ma charakter raczej rodzajowy. Jan Białostocki pisał: Widocznie prawdziwy sens kompozycji zrozumiały był tylko dla najbardziej wtajemniczonych – może dla tego tylko, kto obraz zamówił i obmyślił jego program? Zagadka skomplikowała się jeszcze bardziej, gdy prześwietlenie obrazu ujawniło, że pod postacią młodzieńca znajduje się zamalowana naga postać kobieca, zapewne początkowo pomyślana w tym miejscu. Czyżby sens dzieła został tak zasadniczo zmieniony podczas pracy nad nim?J. Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto, Warszawa 2004, s. 335–336.

Na tle nieba pokrytego burzowymi chmurami znajdują się trzy postaci: stojący z lewej mężczyzna i kobieta karmiąca dziecko. Za nim widoczne są drzewa krzewy, budynki, a także ruiny – dwie złamane kolumny. Kształty budowane są światłem, kolorem i plamą. Dramatyzm potęguje zestawienie jasnych świateł z ciemnymi cieniami. Pierwszy plan jest namalowany ciepłymi brązami i czerwieniami, a drugi kolorem szmaragdowym przechodzącym w turkusowy.

Przypisy

Kategoria:Obrazy Giorgionego Kategoria:Obrazy w Gallerie dell’Accademia