Stefan Szyller (ur. 4 września 1857 w Warszawie, zm. 22 czerwca 1933 w Kutnie) – polski architekt i konserwator zabytków, przedstawiciel historyzmu.
Życiorys Kształcił się w Petersburgu, gdzie w 1881 ukończył studia na wydziale architektury miejscowej Akademii Sztuk Pięknych. Do Warszawy powrócił w roku 1888. Od 1890 był członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1890–1895 był członkiem komitetu towarzystwa. Był zwolennikiem form historycznych – w swej twórczości nawiązywał do renesansu i baroku. W latach 1906–1908 był wykładowcą kompozycji architektonicznych w ramach Kursów Politechnicznych na Wydziale Technicznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie. Był także członkiem TKNDziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych, 1906–1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, Podkarpacka BC – wersja elektroniczna..
Pochowany w Warszawie na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 157-5-6,7).
Rodzina Jego ojcem był Teofil Schüller, również architekt (nazwisko Schüller to ponownie zniemczona wersja nazwiska Szyller), a matką Julianna Goebel. Rodzina Szyllerów prawdopodobnie pochodziła z Niemiec. Pradziadek Stefana, Franciszek Szyller, urodzony w 1754 roku w Warszawie, był jubilerem i radnym gminy Starej Warszawy. W roku 1889 wziął ślub z Zofią z Rymowiczów, z którą miał syna Stefana i córki Helenę (ur. 1890), Zofię (ur. 1896) i Ewę (ur. 1898). Stefan Szyller (syn) urodził się w 28 marca 1892 w Warszawie, a poległ 4 lipca 1919 pod wsią Horodyszcze k. Mołodeczna, jako podporucznik, zastępca dowódcy 3. szwadronu 1 Pułku Szwoleżerów. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich. Był studentem Politechniki Federalnej w Zurychu i Wyższej Szkoły Rolniczej w Warszawie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1927)M.P. z 1927 r. nr 100, poz. 246 „za zasługi i wybitną twórczość na polu architektury”. Order Świętej Anny III Klasy (1904)
Ważniejsze projekty biblioteka (dawna) i brama Uniwersytetu Warszawskiego budynki Politechniki Warszawskiej budynki Radomskiej Wytwórni Papierosów osiedle Fabryki Broni w Radomiu kościół Najświętszego Serca Jezusa w Radomiu kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Warszawie kościół św. Barbary w Pionkach gmach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie pałac Niemojowskich w Marchwaczu pod Kaliszem neorenesansowy wystrój architektoniczny wiaduktu i mostu Poniatowskiego w Warszawie wystrój wiaduktu Markiewicza przy ulicy Karowej w Warszawie, wspólnie z rzeźbiarzem Janem Woydygą kamienica Bronisława Lessera (1898) przy ulicy Koszykowej 11b w Warszawie, mieszcząca między innymi poselstwo Austrii oraz organizację Kolejowe Przysposobienie Wojskowe budynek Lecznicy Chirurgiczno-Ginekologicznej Ignacego Solmana przy alei Szucha 9 w Warszawie kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Mońkach kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Siennicy Różanej kościół Pomnik Krwi i Chwały św. Stanisława Biskupa Męczennika w KowluОльга Михайлишин: Архітектура костелу в Ковелі як втілення національного стилю архітектора Стефана Шиллера. W: Архітектурна спадщина Волині: наук. зб. / Національний університет водного господарства та природокористування. Рівне: ПП ДМ, 2008, s. 96-105. gmach zakładu wychowawczego braci albertynów w Warszawie
Projektował liczne kościoły, między innymi w Baboszewie, Mońkach, Pionkach, Przytyku, Abramowicach Kościelnych, Białobrzegach, Częstochowie, neogotyckie w Sosnowcu, Mełgwi (św. Wita), Chełmicy Dużej, Charłupi Małej, Olbierzowicach, Druskienikach, Dłutowie, Osiecku, Trzeszczanach. Wykonał także niezrealizowany projekt rozbudowy kościoła w Obrytem.
Według jego projektu rozbudowano i przebudowano w stylu neobarokowym kolegiatę św. Michała w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz przebudowano bazylikę katedralną Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku, przywracając jej fronton nawiązujący do renesansu. W latach 1911–1914 według projektu Stefana Szyllera dokonano restauracji i rozbudowy w stylu neogotyckim pobernardyńskiego kościoła św. Katarzyny w Radomiu. Szyller był również projektantem przebudowy gotyckiego kościoła parafialnego pw. św. Anny w Różanie w latach 1907–1913, a także kościoła św. Mikołaja i św. Małgorzaty w JedlniJedlnia – kościół pw. św. Mikołaja i św. Małgorzaty. polskaniezwykła.pl [dostęp 2021-03-23].
W 2015 w regionie radomskim, gdzie architekt był szczególnie aktywny w okresie międzywojennym, powstał Szlak Twórczości Architektonicznej Stefana Szyllera. Obejmuje on zabytki sakralne (m.in. kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Radomiu, kościół św. Barbary w Pionkach, kościół Świętej Trójcy w Białobrzegach), obiekty przemysłowe (budynki magazynowe dawnej Radomskiej Wytwórni Papierosów) oraz założenie urbanistyczne osiedla radomskiej fabryki broni (powstałego w latach 1923–1926).
Publikacje Czy mamy polską architekturę? (1916 r.); Jak powinna być odbudowana wieś polska (1915 r.); Nie zatracajmy charakteru chaty polskiej (1915 r.); O attykach polskich i polskich dachach wklęsłych (1909 r.); Tradycya budownictwa ludowego w architekturze polskiej (1917 r.); W obronie budownictwa drzewnego (1915 r.).
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne O Stefanie Szyllerze na Warszawikii Publikacje Stefana Szyllera w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu Kategoria:Architekci związani z Warszawą Kategoria:Członkowie Towarzystwa Kursów Naukowych Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Ludzie związani z Kutnem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Urodzeni w 1857 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Towarzystwa Kursów Naukowych (1905–1918) Kategoria:Zmarli w 1933