Theodosius Harnack (ur. 3 stycznia 1817 w Sankt Petersburgu, zm. 23 września 1889 w Dorpacie) – niemiecki teolog luterański.
Theodosius Harnack w 1834 roku rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Dorpackim. W 1837 opuścił Dorpat i, po przepracowaniu jakiegoś czasu jako prywatny nauczyciel u pewnej rodziny szlacheckiej, dokończył studia w Berlinie, Bonn i Erlangen. Po powrocie do Dorpatu, w 1847 roku został profesorem nadzwyczajnym teologii praktycznej, a następnego roku – profesorem zwyczajnym. W późniejszym okresie był profesorem teologii systematycznej. Dodatkowo, od 1847 roku, był uniwersyteckim kaznodzieją. Przewodniczył komitetowi synodu Liwonii, przyczynił się do reformy liturgii w tej prowincji. Opowiadał się za ortodoksją luterańską w konflikcie z braćmi morawskimi. W 1853 roku został zaproszony do Erlangen, skąd powrócił do Dorpatu w 1866 roku. W 1875 roku przeszedł na emeryturę, podczas której napisał swe największe dzieła teologiczne.
Jednym z jego synów był teolog Adolf Harnack.
Dzieła Die Grundbekenntnisse der evangelisch-lutherischen Kirche, 1845 Der christliche Gemeindegottesdienst im apostolischen und altkatholischen Zeitalter, 1854 Der Kleine Katechismus M. Luthers in seiner Urgestalt kritisch untersucht und herausgegeben, 1856 Die lutherischen Kirche Livlands und die Herrnhuter Brüdergemeine, 1860; Die Kirche, ihr Amt, ihr Regiment, 1862 Luthers Theologie mit besonderer Beziehung auf seine Versöhnungs- und Erlösungslehre I, 1862; II, 1886 Die freie lutherische Volkskirche, 1870 Liturgische Formulare zur Vervollständigung und Revision der Agende für die evangelische Kirche in Rußland, 1872-74 Praktische Theologie, 2 tomy, 1877/1878 Katechetik und Erklärung des Kleinen Katechismus Luthers, 2 tomy, 1882 Über den Kanon und die Inspiration, 1885.
Bibliografia F. Hoerschelmann, Harnack, Theodosius [w:] New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, t. V. Baker Book House, Grand Rapids 1953, s. 158.
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Dorpackiego Kategoria:Niemcy bałtyccy Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Dorpackiego Kategoria:Zmarli w 1889 Kategoria:Niemieccy teolodzy luterańscy