Ewa Maria Hołuszko (ur. 8 lipca 1950 w Białymstoku jako Marek Cyryl Hołuszko, Archiwum „Solidarności”.) – polska fizyczka, działaczka opozycyjna w okresie PRL, badaczka mniejszości narodowych, działaczka na rzecz osób transpłciowych.
Życiorys Studiowała fizykę na Uniwersytecie Warszawskim i Politechnice Warszawskiej (ukończyła na niej miernictwo w 1974). Po studiach wykładała w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu, a następnie pracowała jako meteorolog w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej. W 2001 ukończyła studia podyplomowe na kierunku pedagogika, a rok później fizykę.
Od 1980 była działaczką „Solidarności”. W opozycji działała pod pseudonimem „Hardy”. Była członkinią zarządu Regionu Mazowsze i przewodniczącą regionalnej Komisji Interwencyjnej. Delegatka na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” we wrześniu 1981, zasiadała w komisji uchwał i wniosków. Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywała się. Kierowała podziemnym Międzyzakładowym Komitetem Koordynacyjnym, w którym odpowiadała za druk i kolportaż podziemnej prasy (m.in. „Tygodnika Mazowsze” i „Woli”). W latach 1982–1983 więziona.
W latach 90. zaangażowała się w badania nad mniejszościami narodowymi w PolsceMarek Hołuszko, Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce, „Społeczeństwo Otwarte” nr 2/1993.. Od 1996 do 1997 była nauczycielką fizyki w LXXIV LO im. Kazimierza Pułaskiego w Warszawie. Działa w Stowarzyszeniu Wolnego Słowa. W latach 1994–1997 współpracowała z Unią Pracy, w wyborach w 1997 kandydowała do Sejmu z jej listyWyniki głosowania w wyborach do Sejmu w 1997 roku. w okręgu warszawskim. Potem wstąpiła do Unii Wolności, w której działała do 1999. Należała później do Partii Demokratycznej. Była kandydatką tego ugrupowania na liście Europy Plus w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014. W 2015 zasiadła w zarządzie PDInformacje na stronie PD., która w 2016 przekształciła się w Unię Europejskich Demokratów. Członkinią zarządu partii była do 2017.
Jest pierwowzorem bohaterki sztuki Julii Holewińskiej Ciała obce, nagrodzonej w 2010 Gdyńską Nagrodą Dramaturgiczną. W 2011 nakręcono o niej film dokumentalny pt. Ciągle wierzę (reż. Magdalena Mosiewicz).
Tranzycję płciową zaczęła w listopadzie 1998 roku. W 2000 przeszła operacyjną korektę płci. Chociaż od dzieciństwa doświadczała dysforii płciowej. Jest wyznania prawosławnego i deklaruje się jako osoba wierząca.
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2006). Krzyż Wolności i Solidarności (2016). Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (2001)
Zobacz też Anna Grodzka
Przypisy
Bibliografia
Alicja Dzierzbicka, Mam na imię EWA, „Tygodnik Solidarność” nr 9/2007 Ciągle wierzę – strona filmu Aleksandra Krzyżaniak-Gumowska i Anna Szulc, Ewa „Harda” Hołuszko. Opozycjonista, który stał się opozycjonistką, „Newsweek” z 26 listopada 2012 Ewa Hołuszko – relacja biograficzna nagrana w ramach projektu „Pamiętanie Peerelu. Opowieści o wspólnych i indywidualnych sposobach na system: 1956-1989”. Ośrodek KARTA
Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Członkowie podziemnych struktur Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Wolnego Słowa Kategoria:Członkowie władz regionalnych Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Delegaci na I Krajowy Zjazd Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Ludzie urodzeni w Białymstoku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Politycy Partii Demokratycznej – demokraci.pl Kategoria:Politycy Unii Europejskich Demokratów Kategoria:Politycy Unii Pracy Kategoria:Politycy Unii Wolności Kategoria:Polscy działacze na rzecz LGBT Kategoria:Polscy nauczyciele fizyki Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Pracownicy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu Kategoria:Polskie transkobiety Kategoria:Działacze na rzecz praw osób transpłciowych